Đi làm mỗi ngày bằng xe thuê tháng qua những trục đông như Nguyễn Trãi, Giải Phóng hay cầu Chương Dương, nhiều người bắt đầu nghĩ tới chuyện mua một chiếc camera hành trình xe máy. Lý do thường giống nhau: lỡ có va quệt thì còn có hình ảnh để xem lại chuyện gì đã xảy ra. Nhưng xe không phải của mình, nên câu hỏi đầu tiên không phải là mua máy nào, mà là gắn ở đâu cho chắc, cho an toàn và không làm ảnh hưởng tới chiếc xe đang thuê.
Bài này đi theo thứ tự thực tế: chọn gắn mũ hay gắn xe, hỏi cửa hàng, gắn đúng cách, giữ máy chạy đều mỗi ngày và giữ đoạn ghi khi có va chạm.
Camera hành trình xe máy: gắn trên mũ hay gắn trên xe
Hai cách gắn đều có người dùng, mỗi cách hợp với một kiểu đi làm.
Gắn trên mũ bảo hiểm
Ưu điểm là máy nhìn theo hướng đầu bạn quay, ghi lại được cả bên trái, bên phải khi bạn ngoái nhìn ở ngã tư. Máy cũng đi theo người, dựng xe ở bãi là tháo mũ mang lên văn phòng, không lo bị lấy mất.
Nhược điểm là thêm sức nặng lên đầu, gió tạt mạnh khi qua cầu, và quan trọng nhất là có thể làm mũ kém an toàn nếu gắn sai. Vì vậy, khi gắn camera lên mũ bảo hiểm cần nhớ:
- Dùng mũ của chính bạn, không dán đế lên mũ cửa hàng đi kèm xe.
- Không khoan, không cắt, không bắt vít xuyên vỏ mũ hay lớp xốp bên trong.
- Chọn máy nhỏ, nhẹ, gắn sát vỏ mũ, không nhô cao như một cái sừng dễ vướng khi ngã.
- Quai mũ vẫn phải cài chắc, mũ đội vừa đầu, không bị kéo lệch về một phía.
Nếu mũ của bạn là loại nửa đầu mỏng, hãy cân nhắc gắn lên xe thay vì cố đặt máy lên mũ.
Gắn trên xe
Máy gắn ở tay lái hoặc chân gương nhìn thẳng phía trước, khung hình ổn định, không thêm sức nặng lên đầu. Đổi lại, góc ghi hẹp hơn và máy ở lại với xe khi bạn gửi xe cả ngày, nên phải tháo ra mang theo.
Với xe thuê, cách gắn trên xe đòi hỏi cẩn thận hơn, vì đụng tới tay lái, gương và dàn nhựa của cửa hàng.
Camera hành trình cho xe thuê: hỏi cửa hàng trước khi gắn
Trước khi gắn bất cứ giá đỡ nào lên xe, hãy hỏi cửa hàng. Những câu nên hỏi:
- Có được kẹp giá đỡ lên tay lái hoặc chân gương của mẫu xe này không, nên kẹp ở đâu.
- Có được tháo ốc gương để lắp loại giá bắt ốc không.
- Xe có cổng sạc dùng được không, hay nên dùng pin rời.
Nguyên tắc không đổi dù cửa hàng trả lời thế nào: không khoan, không dán keo lên xe, không cắt hay đấu nối dây điện của xe để lấy nguồn. Chỉ dùng giá kẹp có đệm cao su, siết bằng tay, tháo ra không để lại dấu. Chụp ảnh tay lái và phần đầu xe trước khi gắn, để lúc trả xe hai bên cùng nhìn lại cho rõ.
Nếu bạn từng đọc bài gắn camera khi quay vlog bằng xe thuê, bài đó nói về một ngày đi chơi; còn ở đây máy gắn suốt nhiều tuần đi làm, nên độ chắc và thói quen hằng ngày quan trọng hơn.
Gắn chắc và không che tầm nhìn
Dù gắn mũ hay gắn xe, máy phải đạt mấy điều:
- Không che tầm nhìn. Máy không nằm trước mắt, không che đồng hồ, đèn, gương chiếu hậu.
- Không vướng tay. Bóp phanh, bấm còi, bật xi nhan và bẻ lái hết cỡ hai bên vẫn thoải mái.
- Không rung lỏng. Chạy thử một vòng trong ngõ vắng, qua vài gờ giảm tốc, rồi siết lại nếu thấy máy xoay.
- Dây gọn. Nếu có dây sạc, đi dọc tay lái, không quấn vào dây phanh hay dây ga.
Đường đi làm ở Hà Nội nhiều ổ gà và gờ, như đoạn lên xuống dốc cầu Long Biên hay các ngõ quanh Hoàn Kiếm. Kiểm tra độ chặt của giá vài ngày một lần, vì rung lâu ngày làm ốc kẹp lỏng dần.
Sạc và lưu đoạn ghi mỗi ngày
Camera chỉ có ích khi nó đang chạy đúng lúc cần. Một nếp quen gọn cho người đi làm:
- Sạc máy qua đêm ở chỗ ở hoặc ở văn phòng, không phụ thuộc vào điện của xe thuê.
- Bật chế độ ghi vòng lặp để thẻ nhớ tự ghi đè đoạn cũ, không phải dọn tay mỗi ngày.
- Đặt chế độ khóa đoạn khi có va đập nếu máy hỗ trợ.
- Kiểm tra giờ và ngày trên máy cho đúng, để đoạn ghi khớp thời điểm thật.
- Mỗi tuần cắm máy vào máy tính một lần, xem thẻ nhớ còn ghi bình thường không.
Không chỉnh máy, không xem lại đoạn ghi khi xe đang chạy. Muốn thao tác, tấp vào chỗ được phép dừng và dừng hẳn.
Có va chạm: giữ đoạn ghi thế nào
Khi xảy ra va quệt, việc đầu tiên vẫn là an toàn: dừng xe ở chỗ không cản đường, kiểm tra người, gọi hỗ trợ nếu cần và báo cửa hàng. Các bước xử lý chung có trong bài xe thuê bị tai nạn, các bước ngay sau va chạm.
Với đoạn ghi, làm theo thứ tự:
- Khóa hoặc lưu đoạn đó ngay để máy không ghi đè lên.
- Không xóa, không cắt sửa bất cứ phần nào, kể cả đoạn mà bạn thấy bất lợi cho mình.
- Sao lưu sang ít nhất một nơi khác khi về tới nhà: máy tính, ổ cứng rời hoặc kho lưu trữ trực tuyến, giữ nguyên tệp gốc.
- Ghi lại thời điểm và địa điểm để dễ tìm lại đoạn cần xem.
Đoạn ghi có thể hữu ích làm bằng chứng khi trao đổi với bên liên quan, cửa hàng hay cơ quan có thẩm quyền, nhưng giá trị của nó trong từng vụ việc do bên xử lý xem xét. Đừng coi video là thứ tự giải quyết mọi chuyện; hãy giữ nguyên trạng và cung cấp khi được hỏi.
Tôn trọng quyền riêng tư khi đăng video
Camera ghi lại cả người đi đường, biển số xe khác, cửa nhà hai bên phố. Nếu muốn chia sẻ một đoạn lên mạng, hãy làm mờ khuôn mặt và biển số của người không liên quan, không kèm lời lẽ xúc phạm hay quy kết. Đoạn ghi liên quan tới va chạm thì không nên đăng công khai khi sự việc còn đang được giải quyết.
Camera hành trình là một thói quen tốt cho những tháng đi làm bằng xe thuê, miễn là gắn chắc, không khoan dán lên xe và không đánh đổi sự an toàn của chiếc mũ. Các bài khác cho người thuê xe dài ngày có ở mục thuê xe theo tháng, còn hướng dẫn chung về thuê xe máy ở Hà Nội nằm trong chuyên mục thuê xe.