Bạn đang chạy chậm để tìm số nhà trên phố Hàng Bông thì phía sau có tiếng còi dồn dập, rồi một người đi ngang và nói to điều gì đó bằng tiếng Việt. Với người mới tự lái, bị quát khi đi xe máy là cảm giác rất khó chịu: tim đập nhanh, không hiểu mình sai gì, không biết nên dừng lại hay đi tiếp. Tin tốt là phần lớn những lần như vậy kết thúc trong vài giây nếu bạn phản ứng đúng. Bài này giúp bạn hiểu vì sao chuyện đó xảy ra, nên làm gì ngay lúc ấy và làm sao để ít gặp lại.
Vì sao khách mới hay bị quát khi đi xe máy ở Hà Nội
Giao thông Hà Nội chạy theo một nhịp chung: xe máy đông, khoảng cách giữa các xe hẹp, mọi người quen đoán trước hướng đi của nhau. Khi một chiếc xe đột ngột phá nhịp ấy, người phía sau phải phanh gấp hoặc lách vội, và phản xạ đầu tiên của họ là bấm còi hoặc nói to. Đó thường là phản ứng tức thời, không nhắm vào việc bạn là người nước ngoài.
Những tình huống hay gặp nhất:
- Chạy chậm giữa làn trên trục đông như Nguyễn Văn Cừ, Kim Mã hay Tây Sơn, trong khi dòng xe phía sau đang đi nhanh hơn.
- Dừng đột ngột để xem bản đồ, chụp ảnh hay gọi điện, mà không tấp vào lề.
- Đứng chờ đúng lối rẽ hoặc đầu ngõ, khiến người cần rẽ phải chờ.
- Đổi hướng không báo trước, nhất là rẽ trái cắt ngang dòng xe đi thẳng.
- Dừng sát vạch ở ngã tư nhưng lệch sang làn rẽ phải, chắn người được phép đi tiếp.
Nhận ra mình rơi vào tình huống nào giúp bạn hiểu lời quát kia đang nói gì, kể cả khi không hiểu một từ tiếng Việt.
Ngay lúc bị quát: ba việc nên làm trong vài giây
Điều quan trọng nhất là giữ tay lái ổn định. Đừng quay đầu nhìn lâu về phía người vừa nói, vì như vậy bạn rời mắt khỏi đường phía trước.
- Hít một hơi, giữ tốc độ đều. Không phanh gấp vì giật mình, bởi phía sau có thể còn nhiều xe khác.
- Bật xi nhan phải và nhích dần vào lề. Tìm chỗ vỉa hè rộng, đầu một con ngõ không có người ra vào hoặc khoảng trống trước cửa hàng đã đóng. Đừng dừng ngay giữa đường.
- Nhường đường. Khi đã sát lề, để dòng xe vượt lên. Người vừa quát thường đi luôn và quên chuyện đó ngay sau.
Nếu người kia chạy chậm lại bên cạnh và vẫn nói, một cái giơ tay nhẹ kèm câu “Xin lỗi ạ” là đủ. Không cần giải thích dài, cũng không cần hiểu hết họ nói gì.
Tránh xung đột trên đường Hà Nội: những điều không nên làm
Phần lớn cãi vã trên đường leo thang không phải vì lỗi ban đầu mà vì phản ứng sau đó. Hãy tránh:
- Đáp trả bằng lời hay cử chỉ. Ngôn ngữ khác nhau dễ khiến một câu nói bình thường của bạn bị hiểu sai. Cử chỉ tay mang nghĩa xúc phạm ở nơi khác cũng có thể bị hiểu theo cách tương tự ở đây.
-
Bấm còi đáp lại liên tục. Tiếng còi kéo dài nghe như thách thức. Cách dùng còi cho đúng có trong bài đèn tín hiệu và còi xe máy theo quy định. Hai sai lầm trên đến từ lời nói và tiếng còi; ba sai lầm dưới đây đến từ hành động:
- Đuổi theo để nói lý. Bạn đang lái xe thuê ở thành phố lạ; đuổi theo vừa nguy hiểm vừa không mang lại gì.
- Rút điện thoại quay video người đang to tiếng. Bị chĩa máy quay vào mặt khiến hầu hết mọi người nổi nóng hơn, ở đâu cũng vậy. Nếu thật sự có va chạm, việc ghi nhận hiện trường là chuyện khác và nên làm khi đã an toàn.
- Dừng lại giữa đường để tranh luận. Hai chiếc xe đứng giữa dòng còn gây ùn tắc và khiến nhiều người khác cũng bấm còi.
Hãy nhớ: người Hà Nội nói to trên đường không có nghĩa là thù địch. Rất nhiều người sẵn lòng chỉ đường, giúp dắt xe hay đẩy xe hộ khi bạn gặp sự cố. Một lần bị quát không nói lên tính cách cả thành phố.
Khi tình huống căng hơn mức bình thường
Hiếm khi một lời quát biến thành chuyện lớn, nhưng bạn nên biết cách tự bảo vệ:
- Nếu ai đó chặn đầu xe và tiếp tục to tiếng, đừng xuống xe. Nói “Xin lỗi” một lần, rồi khi có khoảng trống an toàn thì đi tiếp về hướng đông người như cửa hàng tiện lợi, quán cà phê hay trạm xăng.
- Nếu bị đe dọa hoặc có hành vi xô đẩy, rời khỏi đó ngay khi có thể và gọi 113, số khẩn cấp của công an. Lưu lại địa điểm và thời gian.
- Nếu xảy ra va quẹt, ưu tiên an toàn cho người, sau đó làm theo các bước trong bài xe thuê bị tai nạn: các bước ngay sau va chạm và báo cửa hàng qua số 0942467674.
Trong mọi trường hợp, giữ giọng nói bình tĩnh. Sự điềm tĩnh của bạn thường khiến người đối diện dịu lại nhanh hơn bất kỳ lời giải thích nào.
Khách nước ngoài bị mắng khi lái xe: cách để ít gặp lại
Phòng ngừa luôn dễ hơn xử lý. Vài thói quen nhỏ giúp bạn hòa vào dòng xe:
Chọn đúng vị trí trên đường
Khi chưa quen hoặc đang cần đi chậm, chạy sát bên phải. Phần giữa và bên trái để cho xe nhanh hơn vượt. Trên đường nhiều làn, chọn làn sớm, xem thêm bài chuyển làn đúng cách trên đường nhiều làn.
Xem bản đồ khi đã dừng hẳn
Xem đường trước khi xuất phát. Cần kiểm tra giữa chừng thì tấp vào lề, dựng chân chống rồi mới cầm điện thoại. Giá đỡ điện thoại trên tay lái giúp bạn liếc nhanh mà không cần dừng.
Báo hiệu sớm
Bật xi nhan trước khi rẽ một đoạn, đưa xe vào đúng phía từ xa. Ở các nút giao lớn, đi chậm và đều theo dòng xe, đừng cắt ngang.
Né giờ cao điểm khi mới tập
Những ngày đầu, chạy vào giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Cầu Chương Dương, đường Giải Phóng hay Giảng Võ vào giờ tan tầm rất dày xe, không phải chỗ để tập.
Học vài câu ngắn
“Xin lỗi ạ”, “Cảm ơn” và “Cho tôi hỏi đường” là đủ dùng. Bài mười câu tiếng Việt khi tự lái xe máy ở Hà Nội có thêm cách phát âm.
Kết luận
Bị quát trên đường là trải nghiệm khó chịu nhưng hiếm khi nguy hiểm. Giữ tay lái ổn định, tấp vào lề, nhường đường, xin lỗi ngắn gọn và không đáp trả là đủ để mọi chuyện trôi qua. Nếu bạn còn lo về việc tự lái ở Hà Nội, hãy đọc thêm chuyên mục thuê xe cho khách quốc tế và trang thuê xe máy Hà Nội.