Một chiếc xe chạy ổn quanh Hoàn Kiếm hay Long Biên chưa chắc đã sẵn sàng cho hai ngày đường lên Mộc Châu hay xuống Ninh Bình. Khi nhận xe thuê đi tỉnh, những lỗi nhỏ mà trong phố bạn bỏ qua được, như lốp hơi mòn, phanh hơi ăn muộn hay xích hơi chùng, sẽ lớn dần theo từng chục cây số, và bạn không còn ở cách cửa hàng mười lăm phút đi xe nữa. Bài này chỉ đi vào phần cần soi kỹ thêm cho chuyến xa, và cuộc trò chuyện về lộ trình mà nhiều người quên làm trước khi rời quầy.
Vì sao nhận xe thuê đi tỉnh phải kỹ hơn nhận xe đi phố
Đi trong nội thành, có gì bất thường bạn ghé tiệm sửa đầu ngõ hoặc quay về cửa hàng trong buổi. Chuyến đi tỉnh khác ở ba điểm.
- Xe chạy liên tục nhiều giờ. Lốp nóng lên, nhớt làm việc nặng hơn, xích chịu tải đều trong thời gian dài. Lỗi nào sẵn có sẽ lộ ra giữa đường chứ không phải ở bãi xe.
- Địa hình thay đổi. Đường Quốc lộ 6 lên Mộc Châu có những đoạn đèo dốc qua Hòa Bình, đèo Thung Khe; đường về các xã quanh Tam Cốc, Tràng An lại có đoạn nhỏ, đá dăm. Phanh và lốp phải ổn ở cả hai kiểu đường.
- Xa nơi có người biết chiếc xe. Mọi thứ phát hiện được ở quầy đều đỡ hơn phát hiện ở bên đường.
Hãy báo trước cho cửa hàng rằng bạn cần thêm vài phút để kiểm tra. Danh sách nhận xe cơ bản đã có trong bài checklist nhận xe máy thuê trước khi rời cửa hàng; phần dưới đây là những gì nên làm thêm.
Lốp: nhìn gai, nhìn hông lốp và hỏi về săm
Lốp là thứ đầu tiên nên ngồi xuống nhìn tận mắt, cả lốp trước lẫn lốp sau.
- Độ sâu gai. Rãnh gai còn rõ, không mòn phẳng ở giữa mặt lốp. Lốp mòn giữa xuống dốc trơn sau mưa sẽ dễ trượt.
- Hông lốp. Xoay bánh xe một vòng, tìm vết nứt chân chim, chỗ phồng hay vết cắt. Hông lốp nứt là lý do đủ để đề nghị đổi xe khác.
- Vật lạ cắm vào mặt lốp. Đinh nhỏ, mảnh sắt, mẩu đá găm sâu có thể chưa gây xì ngay nhưng sẽ làm thủng săm sau vài giờ chạy nóng.
- Hơi lốp. Ấn tay vào lốp sau khi bạn ngồi lên xe, không thấy bẹp xuống rõ rệt. Nếu đi hai người hoặc chở hành lý, hỏi cửa hàng nên bơm hơi thế nào cho tải nặng hơn.
Hỏi thêm một câu: xe đi lốp có săm hay không săm. Điều này quyết định cách vá khi gặp sự cố, và bạn sẽ biết nên tìm loại tiệm nào dọc đường. Chụp một tấm ảnh rõ mặt gai cả hai bánh để làm mốc so sánh khi trả xe.
Phanh, xích và nhớt: ba thứ chịu tải nặng nhất trên đèo
Phanh
Dắt xe ra khoảng trống trước cửa hàng, chạy chậm vài mét rồi bóp từng phanh riêng. Phanh trước và phanh sau đều phải ăn đều, không kêu rít, không phải bóp sát tay lái mới dừng. Với xe ga có phanh kết hợp, thử cả khi chỉ bóp tay phanh trái. Chuyến lên Mộc Châu có những dốc dài, phanh yếu từ đầu sẽ càng yếu khi nóng lên. Cách dùng phanh khi xuống dốc dài được nói kỹ trong bài về đèo dốc trên đường Mộc Châu và cách vào số.
Xích (với xe số)
Nếu thuê xe số cho chuyến đi xa, nhìn xích ở đoạn giữa hai nhông. Dùng ngón tay đẩy nhẹ lên xuống: xích nên có độ chùng vừa phải, không lỏng đến mức chạm vào ốp, cũng không căng cứng. Xem thêm xích có khô, gỉ không và răng nhông có mòn nhọn không.
Nhớt
Hỏi cửa hàng lần gần nhất xe được thay nhớt, và xem que thăm nhớt nếu được. Cách tự đọc tình trạng nhớt có trong bài tự kiểm tra nhớt xe thuê trước chuyến đi xa.
Đèn, còi, gương và chân chống: chuẩn bị cho chặng về muộn
Ít ai định chạy đêm, nhưng chuyến đi tỉnh rất dễ về muộn hơn kế hoạch: tắc ở cửa ngõ Pháp Vân, dừng chụp ảnh lâu ở đồi chè, hay mưa chiều trên đèo. Kiểm tra đèn pha cả chế độ chiếu xa và chiếu gần, đèn hậu, đèn phanh, xi nhan hai bên. Bấm còi xem có kêu rõ không. Chỉnh hai gương cho vừa tầm nhìn của bạn ngay tại cửa hàng, vì gương lỏng sẽ tự xoay khi xe rung trên đường xấu.
Thử dựng chân chống giữa và chân chống nghiêng. Ở các điểm dừng chân ven đường đất, bạn sẽ cần chân chống chắc chắn, nhất là khi sau yên có buộc hành lý.
Giấy tờ và thông tin khi đi xa khỏi Hà Nội
Trước khi rời quầy, đối chiếu:
- Giấy tờ đi kèm xe mà cửa hàng giao cho bạn: hỏi rõ đó là bản nào, cất ở đâu trên xe và bạn chịu trách nhiệm giữ thế nào trong suốt chuyến.
- Giấy phép lái xe và giấy tờ tùy thân của chính bạn, mang bản gốc theo người.
- Biên bản hoặc tin nhắn giao nhận ghi tình trạng xe, mức xăng và ngày dự kiến trả.
- Cách liên lạc với cửa hàng khi gặp sự cố, và khung giờ cửa hàng có thể trả lời.
Nếu cửa hàng giữ giấy tờ gì của bạn trong lúc thuê, hỏi rõ trực tiếp và xin biên nhận. Phần đặt cọc cũng nên được trao đổi trực tiếp tại quầy, không đoán theo kinh nghiệm thuê ở nơi khác.
Thuê xe máy đi Ninh Bình, Mộc Châu: thống nhất lộ trình với cửa hàng trước
Đây là bước nhiều khách bỏ qua nhất. Mỗi cửa hàng có cách nhìn khác nhau về việc xe đi ra tỉnh, nên đừng mặc định là được hay không được. Hãy hỏi trước, tốt nhất là khi đặt xe, và nói cụ thể:
- Bạn đi đâu: chỉ quanh Tam Cốc, Hoa Lư hay đi tiếp Cúc Phương; lên Mộc Châu rồi về hay đi vòng sang nơi khác.
- Đi mấy ngày, dự kiến về Hà Nội hôm nào và khoảng giờ nào.
- Đi mấy người trên xe, có chở hành lý nặng không.
Từ đó, hỏi tiếp cửa hàng có lưu ý gì về dòng xe phù hợp, xe số hay xe ga, và nếu xe hỏng giữa đường thì nên xử lý thế nào: tự sửa ở tiệm gần nhất rồi giữ hóa đơn, hay phải báo trước khi sửa. Thống nhất điều này từ đầu giúp tránh hiểu lầm khi trả xe. Bài xe thuê hỏng giữa chuyến đi, trách nhiệm thuộc về ai có thêm cách phân chia hợp lý.
Một lưu ý về giờ giấc: cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Muốn xuất phát sớm thì nên hẹn nhận xe từ chiều hôm trước; nếu cần giao xe tận nơi, thời gian và chi phí phải xác nhận trước khi đặt, và chỉ trong giờ mở cửa. Tính ngày về sao cho kịp trả xe trước giờ đóng cửa.
Năm phút chạy thử trước khi lên đường
Sau khi kiểm tra tĩnh, chạy thử một vòng ngắn quanh khu Bồ Đề, nếu cửa hàng đồng ý. Để ý xe có rung tay lái, có tiếng lạ ở bánh sau, có hụt ga khi tăng tốc không. Ghé cây xăng gần nhất đổ đầy bình, rồi chụp ảnh đồng hồ công tơ mét để làm mốc khi trả xe.
Nhận xe kỹ không làm chuyến đi chậm hơn, mà giúp bạn đi xa với ít bất ngờ hơn. Xem thêm các bài trong mục nhận xe và trả xe và toàn bộ chuyên mục thuê xe trước khi lên đường.