Ở chung phòng trọ với bạn, sống cùng anh chị em hay người yêu, chuyện cho mượn xe máy đang thuê gần như sẽ xảy ra trong một tháng thuê: người này cần chạy ra chợ, người kia muốn đi phỏng vấn sáng sớm, và chiếc xe đang đứng ngay dưới nhà. Trao chìa khóa chỉ mất một giây, nhưng nếu chuyến đi ấy có va chạm, hỏng hóc hay mất xe, câu chuyện kéo dài hơn nhiều. Bài này không đưa ra câu trả lời thay tiệm của bạn, mà giúp bạn biết phải hỏi gì, cần điều kiện gì ở người mượn, và chuẩn bị gì trước khi để người khác đi xe thuê của mình.
Cho mượn xe máy đang thuê: vì sao phải hỏi tiệm trước
Khi thuê theo tháng, người ký hợp đồng là bạn. Tiệm giao xe cho bạn dựa trên giấy tờ, bằng lái và thông tin bạn cung cấp lúc nhận xe. Họ chưa từng gặp người bạn cùng phòng, không biết người đó lái thế nào, có bằng hay không. Vì vậy, việc cho người khác điều khiển xe là chuyện cần có sự đồng ý của tiệm, chứ không phải chuyện riêng giữa bạn và người mượn.
Mỗi tiệm có thể có quan điểm khác nhau. Có nơi chấp nhận nếu bạn báo trước và gửi thông tin người lái thêm, có nơi muốn chỉ người ký hợp đồng được chạy xe, có nơi xét từng trường hợp. Đừng đoán, và đừng coi việc tiệm không nhắc tới là tiệm đồng ý. Cách an toàn nhất là hỏi ngay khi ký hợp đồng tháng nếu bạn biết trước sẽ có người dùng chung xe, hoặc nhắn hỏi trước lần cho mượn đầu tiên.
Với tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn có thể hỏi trực tiếp khi nhận xe hoặc ghé lại trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Khi tiệm đồng ý, nhờ ghi thêm vào hợp đồng hoặc ít nhất nhắn lại bằng tin nhắn để có chữ làm bằng.
Người mượn phải đủ điều kiện nào
Dù tiệm đồng ý hay không, có những điều kiện không thể thỏa hiệp:
- Có bằng lái phù hợp với loại xe. Cho người không có bằng lái mượn xe để điều khiển là vi phạm quy định giao thông, cả người lái lẫn người giao xe đều có thể bị xử lý. Không có ngoại lệ “chỉ chạy một đoạn ngắn trong ngõ”.
- Đủ tuổi và đủ tỉnh táo. Người vừa uống rượu bia, đang mệt sau ca đêm hay đang dùng thuốc gây buồn ngủ thì không nên cầm lái, dù có bằng.
- Quen loại xe. Người chỉ đi xe số mà lần đầu cầm xe ga, hoặc ngược lại, nên làm quen ở chỗ vắng trước. Nếu người đó cần tập, đọc thêm bài đi xe máy không bằng lái bị xử lý thế nào để hiểu vì sao không được tập trên đường khi chưa có bằng.
Nếu một trong ba điều này không đạt, câu trả lời là không cho mượn, kể cả khi người đó là người thân. Một lời từ chối lúc này nhẹ hơn rất nhiều so với hậu quả sau đó.
Khi người mượn gặp sự cố: ai chịu phần nào
Đây là phần nhiều người thuê chỉ nghĩ tới khi đã muộn. Với tiệm, người chịu trách nhiệm về chiếc xe trong thời gian thuê vẫn là người ký hợp đồng. Bạn có thể thỏa thuận lại với người mượn sau, nhưng điều đó không thay đổi việc bạn là người tiệm liên hệ.
Va chạm, trầy xước
Người mượn quẹt vào xe khác ở ngã tư Nguyễn Văn Cừ hay đổ xe trên dốc cầu Chương Dương, thì phần hư hỏng của xe thuê vẫn được tính với bạn theo hợp đồng. Nếu có người bị thương hoặc phát sinh tranh chấp với bên kia, việc giải quyết càng phức tạp khi người lái không phải người thuê. Các bước nên làm ngay sau va chạm có trong bài xe thuê bị tai nạn.
Hỏng máy, hỏng lốp
Người không quen xe có thể chạy khi đèn báo đã sáng, đi qua đường ngập ở Tây Hồ hay Cầu Giấy mùa mưa, hoặc đổ nhầm loại xăng. Những hỏng hóc do sử dụng sai vẫn là chuyện bạn phải giải thích và thu xếp với tiệm.
Mất xe
Đây là rủi ro nặng nhất. Người mượn đỗ xe ngoài cửa hàng tiện lợi không khóa cổ, gửi xe ở bãi không vé, hoặc để chìa khóa trên xe. Nếu xe mất, người ký hợp đồng là người đứng ra làm việc với tiệm và cơ quan chức năng.
Bị dừng kiểm tra hoặc phạt
Nếu người mượn vi phạm giao thông, người lái chịu xử lý, nhưng xe có thể bị tạm giữ và bạn mất xe để đi làm trong thời gian đó. Vi phạm ghi qua camera cũng có thể tìm về chủ xe, rồi tiệm sẽ liên hệ người thuê.
Trao đổi với tiệm trước khi cho mượn: nói gì cho đủ
Một tin nhắn hoặc cuộc nói chuyện ngắn với tiệm nên có:
- Ai sẽ đi xe: họ tên, quan hệ với bạn, người đó có bằng lái loại gì.
- Đi khi nào, bao lâu: một buổi, vài ngày hay dùng chung cả tháng.
- Đi đâu: chỉ quanh Long Biên, Hoàn Kiếm hay có ra ngoại thành.
- Tiệm cần gì thêm: có muốn xem bằng lái người đó, có cần ghi vào hợp đồng.
- Nếu có sự cố thì liên hệ ai trước: bạn hay người đang cầm xe.
Đừng bịa thông tin cho xuôi chuyện. Nếu tiệm nói không, hãy tôn trọng; nếu cần xe cho hai người dùng thường xuyên, hỏi tiệm về phương án thuê thêm một xe. Những điều khoản nên có trong hợp đồng tháng được liệt kê ở bài hợp đồng thuê xe máy theo tháng.
Nếu đã được đồng ý: quy tắc nhỏ giữa bạn và người mượn
Khi tiệm đã gật đầu, vẫn nên có vài quy tắc rõ ràng với người mượn, nhất là khi ở chung:
- Chụp ảnh xe trước và sau mỗi lần cho mượn, chú ý yếm, gương, đèn và đồng hồ quãng đường, giống cách bạn làm khi chụp lại tình trạng xe lúc nhận và trả.
- Thống nhất trước chuyện chi phí: ai đổ xăng, nếu hỏng do người mượn thì ai trả. Ghi ra một tin nhắn, đừng chỉ nói miệng.
- Giấy tờ đi kèm: người mượn mang bằng lái và căn cước của chính họ, cùng giấy tờ xe theo thỏa thuận với tiệm.
- Trả xe đúng giờ, đúng chỗ: đỗ đúng chỗ trong nhà trọ, khóa cổ, cầm chìa khóa về.
- Không cho mượn tiếp: người mượn không được đưa xe cho người thứ ba.
Nếu tiệm giữ giấy tờ nào của bạn khi thuê, hãy hỏi rõ trực tiếp và xin biên nhận, để khi có sự cố liên quan đến người mượn, giấy tờ giữa bạn và tiệm vẫn minh bạch.
Tóm lại
Cho mượn xe máy đang thuê theo tháng không phải chuyện tự quyết giữa bạn bè: hỏi tiệm trước, chỉ giao xe cho người có bằng lái và tỉnh táo, và ghi lại mọi thỏa thuận bằng chữ. Khi có sự cố, người ký hợp đồng vẫn là người tiệm tìm đến, nên mỗi lần trao chìa khóa nên là một quyết định có cân nhắc. Các bài khác về thuê dài ngày nằm ở mục thuê xe theo tháng, và toàn bộ hướng dẫn thủ tục nằm trong chuyên mục thuê xe.