Giật điện thoại khi đi xe máy là tình huống chỉ dài vài giây nhưng để lại hậu quả dài ngày: mất phương tiện định vị, mất tài khoản thanh toán, mất cả giấy tờ nếu đồ nằm chung túi. Với khách thuê xe, điện thoại còn là thứ kết nối với cửa hàng, nên bị giật giữa đường Hà Nội nghĩa là bạn vừa mất đồ, vừa mất kênh liên hệ. Bài này đi theo đúng trình tự: phòng tránh từ đầu, phản ứng trong mười giây, xử lý trong năm phút, và các việc cần làm tiếp.
Giật điện thoại khi đi xe máy: chuyện xảy ra nhanh hơn bạn tưởng
Phần lớn vụ giật không xảy ra khi bạn đang chạy nhanh, mà xảy ra lúc bạn chậm hoặc dừng: đèn đỏ với điện thoại trong tay, dừng sát lề để soi bản đồ, hoặc vừa chạy vừa nghe chỉ đường. Người điệp chọn đúng khoảnh khắc tay bạn bận, mắt bạn hướng xuống màn hình. Họ đi hai người trên một xe, người sau lao tới giật rồi rẽ gấp vào ngõ. Bạn không kịp phản ứng, và thật ra cũng không cần phản ứng kịp: việc của bạn không phải giữ đồ bằng mọi giá.
Trên các trục quen thuộc của người du lịch, mối nguy lớn nhất là thói quen, chứ không phải địa điểm. Ai cũng biết đoạn vắng nguy hiểm, nhưng ít ai nghĩ rằng dừng giữa đèn đỏ đông người mà tay vẫn cầm điện thoại cũng là lúc bị chọn. Quy tắc đơn giản: điện thoại chỉ an toàn khi nằm trong cốp khóa hoặc túi kéo đặt sát người, không bao giờ an toàn khi nằm trong bàn tay đang cầm ga.
Mười giây đầu tiên: giữ mình trước, giữ đồ sau
Phản ứng đúng duy nhất trong mười giây đầu là giữ thăng bằng. Đừng vươn người, đừng níu dây đeo, đừng xoay xe đuổi theo. Người bị giật mà níu lại thường té ngã giữa làn đường, và chấn thương do té ở đây nặng hơn nhiều so với giá trị chiếc điện thoại. Nếu giật lực mạnh làm xe nghiêng, buông đồ, bóp cả hai phanh, dựng chân chống xuống. Hãy tự kiểm tra nhanh mình có bị trầy xước không, rồi mới nghĩ đến đồ.
Đuổi theo là lựa chọn tệ thứ hai. Người điệp biết đường ngõ quanh khu vực tốt hơn bạn, chạy vào hẻm không quen vừa lãng phí sức lực, vừa đưa bạn vào đoạn vắng, nơi nguy hiểm gấp nhiều lần. Ghi nhớ duy nhất ba chi tiết để báo sau: áo màu gì, xe màu gì, chạy theo hướng nào, rồi dừng hẳn việc nhớ lại ngay và lo phần quan trọng hơn.
Năm phút kế tiếp: khóa tài khoản trước khi nghĩ đến tìm đồ
Người giật lấy điện thoại không dùng ngay để gọi điện; họ rút sim, xóa vết, hoặc rà soát app thanh toán. Vì vậy trong năm phút đầu, việc cần làm xếp theo thứ tự mất an toàn của tài khoản, không phải theo thứ tự giá trị của đồ.
Thứ nhất, mượn điện thoại người xung quanh hoặc người đi cùng, gọi tổng đài nhà mạng khóa sim. Thứ hai, gọi ngân hàng hoặc dùng thiết bị khác đăng nhập để khoá thẻ, khoá app ngân hàng, đăng xuất tất cả phiên. Nếu bạn dùng khóa xe bằng ứng dụng trên điện thoại, hoặc để chìa khóa dự phòng trong túi bị giật, gọi ngay cửa hàng cho khóa xe từ xa hoặc đổi khóa, vì xe của cửa hàng đang dừng giữa đường với chìa trong tay người lạ. Thứ ba, đổi mật khẩu email trước, rồi mới tới mạng xã hội. Mỗi phút chậm là một phút tài khoản của bạn mở.
Trong lúc chờ đợi, hãy xin ai đó đứng cạnh xe hoặc dời xe vào quán gần nhất. Việc giữ an toàn cho bản thân và cho chiếc xe thuê đang quan trọng hơn việc mô tả người giật.
Báo công an và truy vết: để cơ quan chức năng lo
Sau khi khóa xong tài khoản, tới công an phường gần vị trí xảy ra để trình báo. Trình báo sớm có ba giá trị: bạn nhận giấy xác nhận nếu sau này cần cho bảo hiểm hoặc cho hợp đồng thuê, trạm ghi nhận để tăng tuần tra, và cơ quan chức năng có thể trích camera tư nhân quanh ngõ cùng camera hành trình ô tô đỗ ven đường. Mô tả của bạn càng sớm càng chuẩn: giờ, hướng xe chạy, màu áo, hai người hay một.
Nhiều vụ trả lại đồ vì người giật chỉ cần tiền mặt và vứt điện thoại, hoặc vì camera ghi lại rõ ràng. Ngược lại, gần như không có vụ nào được giải quyết vì nạn nhân tự đi tìm. Đừng thuê người truy tìm, đừng đăng tin treo thưởng, đừng hẹn gặp người lạ đòi đồ: các cú “gặp để trả đồ” đôi khi là đòn nhử thứ hai.
Khi chìa khóa hoặc giấy tờ xe thuê nằm trong túi bị giật
Đây là phần riêng của người thuê xe, và là lý do cần nhắn cửa hàng sớm nhất có thể, trước cả khi trình báo. Gọi hoặc nhắn bằng số trên hợp đồng, kể đúng: bị giật ở đâu, mất những gì, trong đó có chìa khóa hay giấy tờ không. Cửa hàng sẽ khóa phương tiện từ xa nếu xe dùng khóa thông minh, hoặc cử người tới hiện trường giữ xe cho bạn. Không tự để xe lại đó rồi đi báo công an một mình: xe thuê không có người coi là rủi ro lớn nhất trong cả câu chuyện.
Giấy tờ tùy thân bị mất kèm túi thì trình báo luôn trong lần trình báo đó, đề nghị ghi rõ các loại giấy tờ để sau này làm lại dễ. Với hợp đồng thuê xe, chụp lại bản hợp đồng trên app hoặc xin bản photo từ cửa hàng, vì trình báo công an có thể hỏi đến.
Phòng tránh cho những chuyến sau
Chủ động luôn rẻ hơn phản ứng. Một, không cầm điện thoại khi đang cầm ga: gắn giá đỡ trước mặt chỉ nên dùng cho bản đồ, và tới đèn đỏ thì bấm khóa màn hình. Hai, đeo túi quai chéo, kéo khóa hướng vào trong, túi để phía trước người, không đeo balo hờ hững trên vai. Ba, khi nghe chỉ đường, dùng một tai nghe và để điện thoại trong túi, vừa giữ được định vị vừa để tay trống. Bốn, nhận xe lúc đầu thì kiểm tra cốp khóa có còn dùng được không, vì cốp hỏng là lý do phổ biến khiến điện thoại phải nằm ngoài.
Những chi tiết nhỏ khi nhận và trả xe, cùng cách bảo quản đồ trong suốt kỳ thuê, đã được tóm lại trong trang nhận xe & trả xe. Cách xử lý và trình báo các tình huống khác phát sinh giữa kỳ thuê nằm trong trang sự cố khi thuê xe. Tổng quan các dòng xe và kinh nghiệm chạy phố Hà Nội nằm trong trang thuê xe máy.