Bạn thuê một chiếc tay ga, chạy được ba mươi phút thì kim xăng xe máy nhảy lung tung: lúc lên dốc thì vạch tụt xuống đáy, lúc phanh gấp thì nhảy ngược lên gần đầy, dựng chân chống xuống ăn miếng bánh thì vạch đổi vị trí hẳn. Kim xăng trên xe tay ga là đồng hồ tin cậy nhất khi xe đứng yên và là thứ đánh lừa bạn nhất khi xe đang chạy. Ai đi đường dài mà tin từng nhịp nhảy của kim sẽ hết xăng giữa đường dù kim vẫn chỉ ngang vạch thứ hai.
Kim xăng xe máy nhảy lung tung: nguyên nhân nằm ở bình xăng
Bình xăng xe tay ga thường có hình dạng phức tạp: rộng ở phần trên, thon dần xuống đáy để chừa chỗ cho khoang cốp bên dưới. Cảm biến xăng là một chiếc phao nổi gắn cần, và phao chỉ đo chính xác khi mặt xăng phẳng. Khi xe leo dốc, toàn bộ xăng dồn về phía sau; khi xe phanh gấp, xăng trào về phía trước; khi xe nghiêng vì dựng chân chống, phao nằm lệch so với thang đo. Vạch xăng vì thế nhảy theo mỗi lần xe đổi tư thế, chứ không theo lượng xăng tiêu thụ.
Xe cho thuê còn có thêm một lớp nhiễu: đồng hồ xăng xe ga không chính xác là lỗi khá phổ biến trên xe chạy nhiều năm, vì phao bị ăn mòn, cần phao cong, hoặc tiếp xúc điện trở mòn theo thời gian. Cùng một lượng xăng, hai chiếc xe cùng đời có thể chỉ hai vạch khác nhau. Vì vậy cách dùng kim xăng đúng trên xe thuê chỉ một câu: tin tương đối, kiểm tra bằng mắt, và luôn trừ hao một vạch an toàn.
Đọc đồng hồ đúng lúc: khi xe đứng thẳng và đã lặng sóng
Muốn biết lượng xăng thực, hãy dừng hẳn xe, dựng chân giữa hoặc chống chân chống cho xe thẳng đứng, tắt máy, đợi chừng ba mươi giây cho mặt xăng lặng rồi mới nhìn kim. Lúc đó vạch hiển thị là số đáng tin nhất trong ngày. Nhiều người có thói quen nhìn kim ngay lúc vừa rời trạm xăng và thấy kim đã nhích lên vạch cuối, rồi lo lắng vô ích; kim cần thời gian để ổn định sau khi đổ.
Trên xe có đèn báo xăng dự phòng, hãy nhớ vị trí đèn sáng tương ứng với từng vạch trên một lần chạy thử đầu tiên, vì đèn và kim đôi khi lệch nhau. Ghi chú nhanh vào điện thoại khi nhận xe: vạch xăng lúc nhận, số công tơ mét lúc nhận. Hai con số này là căn cứ để ước lượng suốt cả kỳ thuê.
Ước lượng xăng còn lại: dùng quãng đường, đừng dùng kim
Cách chắc chắn nhất để biết xe còn xăng bao nhiêu là đếm bằng ki lô mét, không phải bằng vạch kim. Các bước như sau. Một, hỏi cửa hàng tổng dung tích bình xăng của xe mình thuê, đa số tay ga phổ biến ở Hà Nội từ bốn đến sáu lít. Hai, ghi số công tơ mét lúc nhận xe và vạch kim lúc xe đứng thẳng. Ba, sau mỗi vài mươi ki lô mét, dừng kiểm tra vạch một lần ở tư thế chuẩn. Bốn, chia quãng đã chạy cho lượng vạch đã tụt để ra tỷ lệ trung bình.
Ví dụ cụ thể: bạn nhận xe lúc kim ngang vạch hai, chạy được sáu mươi ki lô mét thì kim về ngang vạch một, vậy mỗi vạch tương đương khoảng sáu mươi ki lô mét. Với tổng bốn vạch, xe còn đi được thêm chừng một trăm hai mươi ki lô mét trước khi cần đổ. Con số này không chính xác tuyệt đối, nhưng chính xác hơn nhiều so với một kim nhảy theo dốc. Mỗi xe có một tỷ lệ riêng, xe số khác xe ga, xe cũ khác xe mới, nên hãy tính riêng cho chiếc mình đang thuê.
Khi kim đã về sát vạch cuối: đổ sớm, đừng đợi đèn báo
Trên xe thuê, đừng đợi đèn báo xăng mới tìm trạm. Khoảng cách giữa các trạm xăng trên trục chính của Hà Nội không xa, nhưng nếu bạn đi đường vành đai, đường tỉnh hoặc chạy hướng ngoại ô, trạm có thể thưa hơn tưởng tượng. Vạch kim về ngang vạch một là lúc nên đặt mục tiêu trạm xăng trong vài ki lô mét tới.
Khi đổ xăng trên xe thuê, nhớ ba điều. Một, không cần đổ đầy: đổ đủ cho quãng đường còn lại cộng thêm dự phòng, để trả xe nhẹ và tránh tranh luận mức xăng lúc nhận. Hai, giữ hóa đơn đổ xăng: nếu hợp đồng quy định hoàn chi phí xăng theo hóa đơn, tờ giấy nhỏ đó là bằng chứng duy nhất được chấp nhận. Ba, hỏi trước số lượng xăng loại nào xe dùng, vì một số xe đời mới quy định mức octan riêng.
Trường hợp xấu nhất vẫn xảy ra: xe chết máy vì cạn xăng giữa đường. Đừng loay hoay nổ lại nhiều lần, vì bơ xăng chạy khô càng khó khởi động. Đẩy xe sát lề theo đúng trình tự an toàn, gọi cửa hàng và trình bày vị trí để được hỗ trợ, vì hết xăng giữa kỳ thuê thuộc nhóm sự cố đã có hướng xử lý trong trang sự cố khi thuê xe.
Ba thói quen giữ bạn khỏi bí xăng
Thói quen thứ nhất: khởi hành bằng bình đã sẵn. Lúc nhận xe, yêu cầu mức xăng rõ ràng trong hợp đồng, và nhìn vạch chuẩn ngay khi xe đứng thẳng trước cổng cửa hàng, khi có gì chưa ổn còn đổi được ngay. Thói quen thứ hai: chụp ảnh đồng hồ xăng và công tơ mét lúc nhận, hai tấm ảnh này cũng phục vụ lúc trả xe, đúng như danh mục kiểm kê đã nêu trong trang nhận xe & trả xe. Thói quen thứ ba: trên chặng dài, mỗi lần dừng nghỉ đều nhanh chóng liếc kim ở tư thế chuẩn, chỉ mất vài giây nhưng thay được cả chặng lo lắng.
Lượng xăng một vạch của chiếc bạn đang thuê phụ thuộc dòng xe và tuổi xe, nên cách chọn dòng xe phù hợp với lộ trình dài đã được tóm tắt trong trang thuê xe máy: đọc trước khi đặt cọc sẽ đỡ tiền xăng và đỡ rủi ro giữa đường.