Khi xe máy kêu lạ khi chạy, hầu hết người đi làm chỉ có một câu hỏi trong đầu: tiếng này có phải dấu hiệu sắp hỏng giữa đường không. Xe thuê qua tay nhiều người nên thường có nhiều tiếng hơn xe nhà, và phần lớn các tiếng đó đều vô hại. Nhưng có những nhóm tiếng cần được để ý sớm, vì sửa kịp lúc còn rẻ và nhanh. Bài này giúp bạn gọi tên được tiếng, đoán vùng phát ra, và quyết định cần nhắn cửa hàng ngay hay để tới lần giao xe định kỳ.
Xe máy kêu lạ khi chạy: quy tắc phân biệt nhanh
Mỗi lần nghe lạ tai, hãy trả lời ba câu ngắn: tiếng xuất hiện khi nào, trong lúc chạy thẳng, lúc bóp phanh, lúc đổ số hay lúc ghì ga; phát ra từ phía nào, bánh trước, bánh sau hay vùng máy; và có thay đổi theo tốc độ không. Ba câu trả lời ghép lại đã chỉ đúng vùng tới tám phần. Quay video hoặc ghi âm bằng điện thoại ngay lúc nghe được, vì tiếng kêu rất khó mô tả lại bằng lời.
Một mẹo nhỏ nữa là ghì nhẹ phanh để nghe: nếu tiếng mất khi có lực phanh, khả năng cao nằm ở hệ phanh; nếu tiếng vẫn đều đều theo vòng bánh, khả năng nằm ở vòng bi hoặc vành. Người thuê xe nên ghi lại các tiếng từ tuần đầu, để phân biệt tiếng vốn có của xe với tiếng mới xuất hiện.
Tiếng lạch cạch khi qua ổ gà hoặc gờ giảm tốc
Nhóm tiếng này nghe như đồ nhựa gõ vào nhau, xuất hiện đúng lúc xe nảy. Thường thấy nhất là ốp nhựa lỏng bu lông, gương rung, hoặc khóa cốp hơi lỏng. Vô hại với an toàn nhưng để lâu sẽ rơi từng mảnh giữa đường, nên siết lại các bu lông ốp khi thấy. Nếu tiếng như kim loại gõ, nghe sâu hơn ở phía trước, có thể là bạc đảo bánh mòn, nên báo để kiểm tra.
Cách phân biệt nhanh: ấn nhún trước xuống rồi buông, xe nảy mà nghe tiếng là nhóm nhún và cổ lái; đứng đề xe, bóp phanh và đẩy tới lui, nghe tiếng là nhóm phanh. Hai thao tác này không cần dụng cụ, thực hiện được ngay trong sân trọ, và kết quả ghi được cho cửa hàng khá chính xác.
Một nguồn tiếng lạch cạch nữa ít ai ngờ: móc treo đồ, ổ khóa xe hoặc dải giảm xóc sau đọng nước lâu ngày. Chúng nghe giống hỏng nặng nhưng chỉ cần siết ốc hoặc tháo móc ra là hết ngay. Nếu tiếng biến mất sau khi bạn tháo hết đồ treo trên xe, khả năng cao không liên quan gì tới phần máy.
Tiếng rít khi bóp phanh
Rít khi bóp phanh có ba nguồn chính: cát hoặc bùn dính má phanh, má phanh mòn tới lõi, hoặc đĩa phanh bị xước. Cát gây rít mấy ngày rồi tự hết sau vài lần rửa xe; má mòn rít đều đặn, càng rít càng rõ, kèm hành trình phanh sâu dần. Nếu không bóp phanh vẫn nghe rít, khả năng miếng báo mòn lỏng, nên sửa sớm để không phiền giữa chợ.
Một dấu hiệu nên để ý kèm theo: vệt mòn sáng loáng trên vành hoặc trên đĩa phanh. Vệt sáng đều là tiếp xúc bình thường, vệt sáng chỉ một cung nhỏ là má phanh bị nghiêng. Cách xử lý của cả hai nhóm đều gọn, nên đừng trì hoãn tới lúc phanh mềm hẳn mới báo.
Tiếng ù ù hoặc gằn từ máy khi ghì ga
Tiếng ù ù nghe như gió kẹt, xuất hiện khi giữ ga đều ở tốc độ trung bình, thường do sên khô, thiếu dầu sên hoặc sên căng quá. Ghì ga gắt nghe tiếng gằn xuống thấp dần rồi biến mất khi nhả ga, thường nằm ở nhóm vòng bi hoặc ống pô. Cả hai đều thuộc nhóm nên kiểm tra sớm vì để lâu mòn lan sang chi tiết khác.
Với xe ga, còn một tiếng quen thuộc khác: tiếng rè rè nhỏ khi đề, gần như mọi xe ga đều có ở mức nào đó. Nếu tiếng lớn dần theo tuần và kèm đề yếu, có thể là bánh răng đề mòn hoặc ắc quy yếu, nên hỏi cửa hàng trong lần giao xe kế tiếp. Ghi lại thời điểm tiếng thay đổi chính là thông tin hữu ích nhất.
Tiếng nào cần dừng xe và gọi ngay
Ba nhóm tiếng nên dừng ngay: tiếng lốc cốc lớn từ máy khi đề hoặc khi ga nhẹ, tiếng rè rè kim loại tăng theo vòng tua máy mà không phụ thuộc phanh, và tiếng roạt roạt từ vùng bánh kèm rung nhẹ tại tay lái. Cả ba đều có khả năng để xe chết giữa đường hoặc mất an toàn, nên dù còn chạy được cũng nên gọi cửa hàng trước khi tiếp tục chặng dài.
Ghi tình huống để cửa hàng xử lý nhanh
Lúc nhắn cửa hàng, hãy kèm ba thông tin: video hoặc bản ghi âm, tốc độ khi nghe tiếng, và thao tác đang làm khi tiếng xuất hiện. Người thợ nghe đúng tình huống sẽ chẩn đoán đúng ngay lần đầu, giúp bạn đỡ phải chạy lại nhiều chuyến. Xe thuê dài hạn mà để tiếng bất thường kéo dài nhiều tuần, việc sửa sẽ đội lên nhiều so với sửa sớm, nên thói quen ghi lại mỗi tuần luôn đáng hơn.
Các sự cố bất ngờ giữa đường và cách ứng phó ban đầu được gom trong trang xử lý sự cố xe, còn các dấu hiệu cần chăm sóc sớm nằm trong trang bảo dưỡng xe. Mẫu xe bền cho kỳ thuê dài hạn nằm ở trang thuê xe máy theo tháng, tổng quan dịch vụ ở trang chủ thuê xe máy. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.