Tan ca lúc mười giờ đêm, nửa đêm hay năm giờ sáng, bạn đều gặp chung một bài toán: xe buýt đã nghỉ, gọi xe công nghệ giờ đó vừa đắt vừa khó bắt, mà đường về thì còn xa. Thuê xe máy đi ca đêm là cách nhiều công nhân và nhân viên ở Hà Nội chọn để tự chủ giờ giấc. Nhưng chạy xe khi cơ thể đã mệt, đường vắng và tầm nhìn kém khác hẳn đi làm ban ngày. Bài này đi từ lúc nhận xe, lúc rời chỗ làm, cách chọn tuyến về cho tới khi bạn khóa cổng yên ổn.
Thuê xe máy đi ca đêm: lợi ở đâu, rủi ro ở đâu
Có xe trong tay, bạn quyết định được giờ xuất phát. Ca kéo dài thêm nửa tiếng vì bàn giao, bạn vẫn về được mà không phải canh chuyến xe nào. Với người ở trọ xa nơi làm, thuê theo tuần hoặc theo tháng thường gọn hơn mua xe cũ khi chưa chắc làm lâu dài.
Rủi ro chia làm ba nhóm. Thứ nhất là mệt mỏi: sau một đêm thức, phản xạ chậm đi và mắt dễ lơ đãng. Thứ hai là ánh sáng: đoạn đường tối khiến bạn khó thấy ổ gà, nắp cống hay vật rơi trên mặt đường. Thứ ba là con người: khuya khoắt vẫn có người lái xe sau khi uống rượu bia, có người phóng nhanh vì nghĩ đường vắng. Mọi lựa chọn phía sau đều nhằm giảm bớt từng nhóm này.
Chọn xe và chốt giờ nhận xe cho khớp ca làm
Có một điểm lệch giờ mà người đi ca đêm hay bỏ sót: cửa hàng cho thuê thường chỉ làm việc ban ngày. Tại Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên), giờ làm việc là 09:00–21:00 và không giao xe ngoài giờ này, nên bạn cần hẹn nhận xe từ ban ngày, trước ca làm đầu tiên.
Về loại xe, hãy chọn chiếc bạn quen tay và kiểm soát dễ khi đang mệt. Nếu ca đêm kéo dài nhiều tháng, bài thuê xe máy dài hạn cho người đi làm trong nội thành giúp bạn tính cách thuê theo kỳ cho hợp túi tiền.
Khi nhận xe, dành mười phút kiểm tra ngay ban ngày các hạng mục sống còn về đêm:
- Đèn pha: bật cả chiếu gần lẫn chiếu xa, rọi vào tường xem chùm sáng có lệch, đục hay chỉ sáng một bên.
- Đèn hậu và đèn phanh: bóp phanh, nhờ người nhìn phía sau xác nhận đèn đỏ sáng rõ.
- Xi nhan hai bên, còi, gương chiếu hậu.
- Phanh trước, phanh sau và độ mòn của lốp.
- Lượng xăng đủ tới trạm kế tiếp, vì trạm mở khuya không nhiều.
Có gì chưa ổn, hãy yêu cầu xử lý hoặc ghi lại ngay lúc nhận, đừng để giữa đêm mới phát hiện đèn yếu.
Trước khi rời chỗ làm: đừng ra xe ngay khi hết ca
Thói quen nguy hiểm nhất là vừa chấm công xong đã vội lên xe. Hãy ngồi lại vài phút, rửa mặt, uống nước và kiểm tra điện thoại còn đủ pin. Nếu mắt cay, ngáp liên tục, hay vừa lơ đãng qua một đoạn đường mà không nhớ gì, đó là dấu hiệu nên dừng. Chợp mắt ngắn ở nơi an toàn, đi cùng đồng nghiệp cùng hướng hoặc đợi trời sáng hơn đều tốt hơn là cố về cho xong. Nếu kiệt sức hay mất ngủ kéo dài, hãy trao đổi với nhân viên y tế thay vì tự xoay xở.
Vài chuẩn bị nhỏ nhưng có ích: mặc áo sáng màu hoặc có dải phản quang, đội mũ bảo hiểm cài quai đúng cách, đeo kính để tránh bụi và côn trùng, để sẵn áo mưa trong cốp. Nhắn cho người nhà giờ dự kiến về, đến nơi thì nhắn lại. Người trực đêm ở bệnh viện cũng có thói quen tương tự, bạn có thể tham khảo trong bài thuê xe máy cho bác sĩ trực ca đêm cần lưu ý gì.
Chọn tuyến để về nhà đêm an toàn
Ban đêm, đường ngắn nhất chưa chắc là đường tốt nhất. Có ba tiêu chí nên đặt lên trước khoảng cách. Đường có đèn chiếu sáng liên tục, vì trục đường lớn thường có mặt đường tốt hơn ngõ tắt. Đường có người và xe qua lại, vì gặp sự cố sẽ có người hỗ trợ. Đường quen, để bạn biết trước chỗ cua gấp, đoạn hay ngập và ổ gà nằm đúng vệt bánh.
Thử hình dung một công nhân làm ở khu công nghiệp ngoại thành, ở trọ phía Long Biên. Anh có hai lựa chọn: đường làng hoặc đoạn đê ven sông Hồng vắng, ít đèn, rút ngắn được một đoạn; hoặc đường lớn vòng thêm chút, sáng đèn hơn nhưng có xe tải chạy đêm. Với người đã mệt, đường lớn thường dễ kiểm soát hơn, miễn là giữ khoảng cách và không bám sát đuôi xe lớn.
Một tình huống khác là nhân viên nhà hàng ở khu phố cổ tan ca khi phố đã vắng. Ngõ nhỏ lúc này tối, mặt đường có thể ướt do rửa phố, đôi khi có chó thả rông. Hãy ra các trục đường lớn sớm nhất có thể, thay vì cắt qua những con ngõ chưa từng đi.
Mẹo nên làm: vào ngày nghỉ, khi chưa mệt, hãy chạy thử tuyến về lúc trời tối một lần để biết đoạn nào thiếu sáng, đoạn nào đông xe tải. Cách chia tuyến và thời gian đi lại mỗi ngày còn được kể thêm trong bài đi lại hằng ngày an toàn cho người đi làm bằng xe thuê.
Lái xe ban đêm: vài thói quen nên giữ
Ban đêm tầm nhìn ngắn lại, nên bạn cần nhiều khoảng trống hơn để xử lý tình huống.
- Giảm tốc so với ban ngày, vì chùm đèn chỉ soi được một đoạn ngắn phía trước.
- Pha cốt khi có xe ngược chiều hoặc đường đã có đèn, pha xa khi đường tối vắng. Gặp đèn chói từ xe đối diện, hãy nhìn về mép đường bên phải.
- Ngã tư vắng vẫn cần dừng quan sát: lúc khuya có người coi đèn đỏ là gợi ý.
Ba thói quen còn lại liên quan tới sự tỉnh táo:
- Bật xi nhan sớm hơn ban ngày một chút, vì người phía sau cũng đang mệt.
- Cẩn thận mặt đường ẩm do sương hoặc mưa phùn, vạch sơn và nắp cống rất trơn. Bóp phanh nhẹ cả hai bên, tránh phanh gấp khi nghiêng xe.
- Không dùng điện thoại, không đeo tai nghe bịt kín tai. Đã uống rượu bia thì không lái, hãy gửi xe hoặc nhờ người đón.
Khi gặp sự cố giữa đêm và khi về đến nhà
Nếu xe thủng lốp, hết xăng hoặc chết máy giữa đường vắng, hãy dắt xe vào chỗ có đèn sáng và có người, bật xi nhan hai bên rồi gọi người quen. Trước khi đặt xe, nên hỏi rõ đơn vị cho thuê cách xử lý khi xe gặp sự cố và các khoản phát sinh nếu có.
Về đến nơi, đừng chủ quan ở bước cuối: đỗ xe trong nhà hoặc nơi có người trông, khóa cổ và thêm khóa phụ nếu có, không để chìa trong ổ. Sau đó đi nghỉ cho đủ, vì giấc ngủ sau ca đêm cũng là một phần của chuyến về hôm sau.
Việc nên làm ngay hôm nay
Hãy chốt giờ nhận xe vào ban ngày, kiểm tra kỹ đèn pha cùng phanh, và chạy thử tuyến về trong một buổi tối rảnh. Muốn so sánh thêm lựa chọn cho từng nhóm người dùng, bạn xem mục thuê xe máy theo từng đối tượng, hoặc quay lại trang tổng hợp thuê xe máy ở Hà Nội để chọn loại xe hợp với ca làm của mình.