Chiều sau mưa, bạn rẽ khỏi đường đê ven sông Hồng để xuống lối đất dẫn ra bãi ngô. Mặt đường nhìn khô, nhưng bánh sau vừa nén xuống là xe chững lại, vặn ga chỉ thấy bùn bắn lên ống quần. Chuyện xe máy sa lầy bùn đường đất ở vùng ven Hà Nội xảy ra nhanh hơn người ta tưởng, và chỉ một phút hoảng là chiếc xe thuê đã nằm nghiêng trong vũng nước. Dưới đây là thứ tự việc nên làm, từ lúc bánh bắt đầu chìm tới lúc bạn báo lại cho cửa hàng.
Bánh xe máy bị lún bùn: việc đầu tiên là nhả ga
Khi bánh xe máy bị lún bùn, phản xạ của nhiều người là vặn ga mạnh hơn cho xe thoát ra. Làm vậy chỉ khoét lốp xuống sâu thêm, vì bánh quay trơn sẽ xới lớp đất mềm thành cái hố và tự chôn mình trong đó. Bùn văng lên còn phủ kín ốp nhựa, chắn bùn và đèn hậu, xe thì dễ ngoặt đuôi rồi đổ.
Việc đúng là nhả hẳn ga ngay khi thấy bánh quay mà xe không nhích. Giữ tay lái thẳng, đừng bẻ gấp, vì bánh trước đang kẹt trong vệt đất mà bị bẻ ngang thì xe đổ rất nhanh. Chạm cả hai chân xuống chỗ nền chắc nhất bạn với tới, giữ xe đứng thẳng rồi hãy tính bước tiếp theo.
Hạ trọng tâm trước khi đẩy
Xe càng nặng ở trên cao càng dễ lật, nên trước khi đẩy hãy giảm tải. Người ngồi sau xuống trước, túi đồ treo ở tay lái hoặc balô nặng được đặt xuống nền chắc. Rồi bạn bước xuống phía có nền chắc hơn, khuỵu gối, dạng chân vừa phải và giữ người thấp sát xe thay vì đứng thẳng chống đỡ.
Chân chống nghiêng là cái bẫy ở đoạn này, vì nền nhão nuốt chân chống và xe đổ về phía đó. Cần để xe tạm thì kê dưới chân chống một viên gạch hoặc mảnh ván, hoặc nhờ người giữ. Xe số nên về số mo rồi tắt máy, xe ga cứ tắt máy, để bánh lăn tự do và xe không vọt lên bất ngờ.
Xe máy kẹt trên đường đất sau mưa: nhìn nền đất rồi chọn hướng thoát
Đường đất ở vùng ven Hà Nội sau mưa hay đánh lừa mắt. Lớp vỏ khô bên trên trông như đã cứng, nhưng bên dưới vẫn nhão như bột, còn vệt bánh xe tải đi trước để lại rãnh sâu đủ nuốt gọn bánh xe máy hẹp. Đoạn đường làng mới đổ đất để sửa gặp mưa cũng thành bùn dẻo dính lốp như keo. Chỗ sẫm màu, bóng nước thường nhão hơn chỗ nhạt màu, và cát khô tơi dễ lún hơn cát đã ẩm.
Trước khi đẩy, hãy nhìn rõ hai lối ra: lùi theo vệt bạn vừa đi, hoặc tiến sang đoạn chắc gần nhất. Vệt cũ thường đã được lốp nén bớt nên dễ thoát hơn là cố lao vào đoạn chưa biết ra sao. Cần thử nền thì đi bộ dọc mép đường, chỗ có cỏ hoặc gạch vụn, và đừng bước vào vũng đục không thấy đáy.
Muốn biết cách giữ bánh khi mặt đường mới ướt, bạn xem thêm bài về cách giữ bánh xe trên đường trơn sau mưa trước khi rẽ khỏi đường nhựa.
Đẩy hoặc lùi ra từng bước
Đi chậm, từng bước một, để lốp có thời gian bám lại.
- Chọn hướng thoát ngắn nhất ra nền chắc, rồi để bánh xe thẳng theo hướng đó.
- Kê dưới bánh bị lún cành khô, gạch vỡ hoặc mảnh ván nhỏ, chỉ khi xe đã đứng vững và không ai đang vặn ga.
- Một người giữ tay lái thẳng, người kia đẩy vào khung phía sau yên, tránh ốp nhựa dễ nứt và ống xả còn nóng. Đi một mình thì đứng cạnh xe, một tay giữ tay lái, một tay đẩy khung sau.
- Đẩy tới một nhịp rồi để xe tụt lại một nhịp, mỗi lần mở rộng thêm vệt bánh. Giật mạnh một phát dễ làm xe nghiêng đổ.
- Khi bánh đã trồi lên mép chắc, nếu cần mới nhích ga thật nhẹ, xe số để số 1, xe ga vặn từ từ. Người phụ đứng lệch sang bên, vì bùn đất văng ra và xe có thể vọt lên.
- Qua khỏi đoạn nhão, dừng hẳn ở nền chắc rồi mới nghỉ và làm việc khác.
Nhờ người giúp và biết lúc nào nên dừng tay
Ở đường làng thường có người đang làm ruộng hoặc ngồi trước cửa nhà, và họ quen mặt đường hơn bạn. Một câu lịch sự là đủ: “Anh ơi, giúp em đẩy phía sau xe một chút được không?”. Nói rõ việc cần giúp, đẩy phía sau, giữ tay lái hay mang giúp mảnh ván, thì mỗi người một việc, đỡ lúng túng. Bạn vẫn nên là người cầm tay lái, vì chỉ bạn cảm được xe đang chịu sức thế nào.
Cũng có lúc nên dừng tay: xe lún quá nửa bánh, nền càng đứng càng nhão, trời bắt đầu mưa lại, xe nghiêng đè vào chân, hoặc bạn thấy mệt, đau lưng. Đừng gồng lưng nhấc xe. Hãy nhờ thợ gần nhất hoặc gọi cửa hàng cho thuê để hỏi hướng xử lý, thay vì cố thêm.
Dọn bùn và kiểm tra xe trước khi đi tiếp
Xe ra khỏi bùn mới chỉ là nửa chặng. Dùng que gỗ hoặc cành cây gạt bùn khối ở chắn bùn trước sau, quanh vành và gần má phanh, vì bùn dày dồn giữa lốp và chắn bùn có thể làm bánh quay nặng hoặc kẹt. Đừng thọc tay vào chỗ gần ống xả còn nóng, và lau bùn che đèn hậu, đèn xi nhan, biển số để người khác nhìn thấy bạn.
Rồi chạy thử ở tốc độ đi bộ, dùng phanh trước và phanh sau vài lần, vì phanh dính bùn thường ăn yếu và kêu. Lốp còn bùn sẽ trơn khi lên mặt nhựa, nên đoạn đầu hãy chạy chậm, phanh nhẹ. Nếu bánh quay nặng, phanh không nhả, xe lệch hướng hoặc có tiếng lạ, hãy dừng chứ đừng ráng chạy tiếp.
Tay lái rung bất thường thì xem thêm bài về tay lái rung trên đường xấu. Kiểm tra hay sửa bộ phận quan trọng như phanh nên để thợ làm, và với xe thuê thì báo cửa hàng trước khi tự xử lý.
Báo cửa hàng, ghi lại hiện trường rồi mới lên đường
Trước khi dọn hết bùn, chụp vài tấm ảnh: chỗ xe sa lầy, vệt bánh và tình trạng xe như ốp nhựa, tay lái, đèn. Ghi lại giờ giấc rồi gọi hoặc nhắn cho cửa hàng cho thuê sớm, đừng đợi đến lúc trả xe. Nói ngắn gọn bạn có an toàn không, xe đang ở đâu, xe bị gì và bạn đã làm những gì.
Vị trí nên gắn với mốc dễ nhận như cổng làng, trạm bơm hay ngã ba có biển chỉ đường, cách mô tả cho rõ nằm trong bài báo vị trí chính xác khi xe thuê gặp sự cố giữa đường. Nếu bạn thuê xe của Nguyễn Tú, số cần gọi là 0942 467 674. Những tình huống cùng kiểu như kẹt chìa trong ổ khóa hay chó đuổi trên đường quê được gom ở mục sự cố khi thuê xe.
Lần sau gặp đoạn đường đất còn ướt, hãy dừng lại nhìn rồi hẵng vào, vì quay đầu cũng là một lựa chọn tốt. Còn nếu chuyến đi vùng ven mới ở bước chọn xe, phần hướng dẫn thuê xe máy ở Hà Nội giúp bạn cân nhắc trước khi đặt.