Người bị hen đi xe máy ở Hà Nội vào mùa đông phải tính cùng lúc hai thứ: gió lạnh táp vào mặt suốt quãng đường và bụi mịn từ dòng xe xung quanh. Trả lời ngắn: xem chỉ số không khí trước khi ra cửa, từ mức xấu thì tránh tự đi xe máy; đeo khẩu trang kín, mặc ấm, để thuốc theo đơn ở chỗ lấy được ngay; ho, khò khè, tức ngực thì tấp vào lề, khó thở tăng dần thì gọi 115. Bài dựa trên khuyến cáo của CDC Hà Nội, Bộ Y tế và Bệnh viện Bạch Mai; bài không chẩn đoán, không nêu tên thuốc hay cách dùng thuốc.
Cách đọc thang VN_AQI cho mọi người đã có ở bài ngày không khí Hà Nội ô nhiễm nặng; bài này dành riêng cho người có bệnh hô hấp.
Người bị hen đi xe máy mùa lạnh: vì sao phải tính trước
Theo bài «Thời tiết giao mùa: Đừng đợi cơn hen cấp mới vội tìm thuốc» (25/8/2026) trên trang của Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng cho biết không khí lạnh hoặc khô đột ngột có thể kích thích đường thở, gây co thắt phế quản ở người bệnh hen. Có người kiểm soát hen khá tốt nhưng gặp lạnh, mưa hay yếu tố kích thích khác vẫn có thể lên cơn cấp.
Còn theo khuyến cáo của CDC Hà Nội, người mắc bệnh hô hấp thuộc nhóm nhạy cảm với chất ô nhiễm không khí và cần tránh nguồn phát thải. Khuyến cáo của Bộ Y tế mà Báo điện tử Chính phủ đăng ngày 4/12/2025 xếp phương tiện giao thông đầu tiên trong các nguồn ấy. Ngồi xe máy giờ cao điểm là ở ngay giữa nguồn đó, nên ngày lạnh, ngày bụi mịn cần chuẩn bị trước và có sẵn phương án khác.
Chỉ số AQI xấu có nên đi xe máy: xem trước khi dắt xe ra
Chỉ số theo giờ có trên Cổng thông tin quan trắc môi trường thủ đô Hà Nội; bảng quy đổi trên cổng này ghi nhóm nhạy cảm gồm trẻ em, người già và người mắc bệnh hô hấp. Với nhóm nhạy cảm, CDC Hà Nội khuyến cáo theo từng mức:
- Trung bình (51–100): giảm thời gian hoạt động ngoài trời và vận động gắng sức.
- Kém (101–150): hạn chế hoạt động ngoài trời; giảm hoặc ngừng vận động ngay khi ho, tức ngực, thở khò khè.
- Xấu (151–200): tránh hoạt động ngoài trời. Với cả người bình thường, khuyến cáo đã là ưu tiên phương tiện công cộng, hạn chế xe máy, xe đạp.
- Rất xấu (201–300): tránh mọi hoạt động ngoài trời, lùi sang lúc không khí tốt hơn; bắt buộc ra ngoài thì hạn chế tối đa thời gian và dùng khẩu trang phù hợp. Ở mức nguy hại (từ 301), cả người khỏe mạnh cũng được khuyên tránh hoạt động ngoài trời.
Áp vào chuyện đi làm: ở mức kém, nếu vẫn phải tự đi thì rút ngắn quãng chạy và để ý triệu chứng; từ mức xấu trở lên, hỏi nơi làm việc có cho làm từ xa không, hoặc đi xe buýt, tàu điện nếu có tuyến phù hợp.
Chọn đường ít khói xe, mặc ấm trước khi ra cửa
CDC Hà Nội khuyên tránh các khu vực có nguy cơ ô nhiễm cao như đường phố, điểm giao cắt giao thông, công trình xây dựng, khu sản xuất công nghiệp, làng nghề; khuyến cáo của Bộ Y tế kể thêm nơi đun nấu bằng than, củi, rơm rạ. Với người đi làm, đó là mấy thói quen:
- Chờ đèn đỏ ở các nút lớn, đứng lùi khỏi ống xả xe buýt, xe tải.
- Đi từ Long Biên qua cầu Chương Dương vào Hoàn Kiếm, chọn tuyến ít nút giao lớn dù dài hơn một chút, tránh đoạn đang thi công.
- Gặp khói đốt rơm rạ ở các xã ven đê thì đổi đường.
Bạch Mai còn dặn khi ra ngoài sáng sớm hoặc ban đêm thì giữ ấm phù hợp, tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ quá đột ngột. Mặc ấm xong trong nhà rồi mới ra, đừng vừa dắt xe vừa kéo khóa áo.
Khẩu trang lọc bụi mịn cho người hen và giữ ấm mũi họng
CDC Hà Nội khuyên khi ra khỏi nhà đeo khẩu trang đảm bảo chất lượng, đúng quy cách; ở mức rất xấu, dùng loại có khả năng ngăn bụi mịn. Trên xe máy, đeo kín sống mũi và hai bên má, mang thêm một chiếc khô để thay khi khẩu trang ẩm hơi thở hay hơi sương. Nếu loại khít khiến bạn thấy bí, hãy hỏi bác sĩ loại phù hợp khi tái khám.
Giữ ấm là khuyến cáo chung của Bộ Y tế cho mùa đông: chú ý giữ ấm cơ thể, tránh nhiễm lạnh đột ngột. Mũ có kính chắn gió, khăn che cổ và áo gió kín cổ giúp bớt gió lạnh táp thẳng vào mặt; cách mặc nhiều lớp có ở bài đi xe máy đầu mùa lạnh ở Hà Nội. Những ngày chỉ số từ mức kém, CDC Hà Nội khuyên vệ sinh mũi, súc họng sáng tối bằng nước muối sinh lý.
Thuốc mang theo theo đơn: để ở chỗ lấy được ngay
Bài của Bạch Mai dặn không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc kiểm soát hen, kể cả khi triệu chứng đã ổn, và mang theo thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ. Dùng thuốc nào, liều bao nhiêu là việc bác sĩ quyết định cho từng người. Với chuyến xe máy hằng ngày:
- Để thuốc trong túi áo khoác có khóa kéo, không để trong cốp dưới yên hay ba lô buộc sau xe.
- Đầu mùa lạnh, xem lại còn đủ thuốc không, hạn dùng còn không; bảo quản theo hướng dẫn trên bao bì hoặc hỏi dược sĩ.
- Cho đồng nghiệp hoặc người đi cùng biết thuốc để ở đâu.
Bạch Mai cũng khuyên tái khám định kỳ, nhất là trước giai đoạn thời tiết thay đổi. Đó là lúc hỏi bác sĩ: Ngày chỉ số không khí xấu, tôi có nên tự đi xe máy không, và lên cơn ngoài đường thì làm theo kế hoạch nào? Chuẩn bị cho chuyến đi xa hơn có ở bài người có bệnh mạn tính đi xe máy đường xa.
Lên cơn hen khi đang lái xe: dừng trước, xử lý sau
Ho, tức ngực, thở khò khè là các dấu hiệu CDC Hà Nội nêu để giảm hoặc ngừng vận động ngay. Trên xe máy, nghĩa là tấp vào: nhả ga, bật xi nhan phải, dừng sát lề phải theo khoản 6 Điều 18 Luật số 36/2024/QH15, không dừng trên cầu (khoản 4 cùng điều). Xe đứng yên hẳn mới tắt máy, dựng chân chống, ngồi xuống chỗ thoáng xa ống xả rồi mới làm theo kế hoạch bác sĩ đã dặn. Các bước tấp vào lề chi tiết có ở bài đang chạy xe máy bỗng choáng váng, tức ngực.
Theo Bạch Mai, khi khó thở tăng dần, khò khè nhiều, tức ngực, nói khó do hụt hơi, hoặc triệu chứng không cải thiện sau khi dùng thuốc cắt cơn theo hướng dẫn, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế. Lúc đó hãy gọi cấp cứu 115 hoặc nhờ người xung quanh gọi, và không tự lái tiếp kể cả khi thấy đỡ.
Luật nói gì, và khi đang thuê xe
Khoản 2 Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 quy định người điều khiển phương tiện phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển. Bài không kết luận người bị hen đáp ứng điều kiện đó hay không; việc này thuộc về bạn và bác sĩ điều trị. Nguồn: bản hợp nhất Luật 36/2024 trên Cổng văn bản Chính phủ; quy định và khuyến cáo y tế có thể thay đổi, hãy đối chiếu bản mới nhất.
Nếu bạn thuê xe đi làm ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; mở cửa 09:00–21:00, không giao nhận xe ngoài giờ; điện thoại 0942 467 674), những ngày phải để xe lại giữa đường hoặc muốn đổi lịch trả xe, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp với cửa hàng qua trang liên hệ.
Các bài khác về cơ thể người lái có ở chuyên mục sức khỏe khi lái xe, kỹ năng đi xe nói chung ở trang kỹ năng.