Bệnh mạn tính đi xe máy đường xa là chuyện cần tính từ trước ngày khởi hành: hỏi ai, mang gì, báo cho ai và dừng ở đâu. Bài chỉ nói về khâu chuẩn bị cho chuyến từ Hà Nội ra ngoại thành. Bài không nêu tên bệnh hay tên thuốc, và không kết luận ai được hay không được lái; đây không phải bài y tế.
Bệnh mạn tính đi xe máy đường xa: hỏi bác sĩ trước ngày đi
Bác sĩ đang theo dõi hiểu rõ tình trạng của bạn, nên hãy hỏi sớm để còn kịp điều chỉnh kế hoạch. Các tài liệu hướng dẫn đi xa cho người có bệnh mạn tính mà bài đọc được (theo trích đoạn, chưa đọc toàn văn) đều nhắc gặp bác sĩ trước chuyến đi; đa số viết cho chuyến bay hoặc ra nước ngoài, không tài liệu nào nói riêng về xe máy. Ba câu hỏi nên mang theo:
-
Với tình trạng hiện nay, bác sĩ thấy chuyến xe máy đường xa có phù hợp không ạ, và nên tránh điều gì?
-
Đang đi mà có dấu hiệu bất thường thì nên làm gì, dấu hiệu nào cần đi khám hoặc gọi cấp cứu ngay ạ?
-
Thuốc đang dùng có lưu ý gì khi lái xe, và nên mang theo bao nhiêu cho cả chuyến ạ?
Nếu bác sĩ dặn không tự lái thì làm theo.
Mang theo thuốc đang dùng: đủ cho cả chuyến, đúng bao bì, có ghi chú
Các tài liệu nói trên có chung mấy lời nhắc về thuốc:
-
Đủ cho cả chuyến, có phần dự phòng phòng khi chuyến bị kéo dài; mang bao nhiêu thì hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
-
Giữ trong bao bì gốc có nhãn, kèm đơn hoặc bản sao đơn nếu có.
-
Mang theo một tờ ghi chú về tình trạng và thuốc ở chỗ dễ thấy.
Với xe máy, bài thêm hai gợi ý: để thuốc trong túi mang theo người, lấy được ngay khi đã dừng hẳn; đọc hướng dẫn bảo quản trên bao bì hoặc hỏi dược sĩ nếu trời nóng. Tờ ghi chú nên có tên thuốc đang dùng chép từ đơn, bác sĩ điều trị, người cần báo khi khẩn cấp và điều bác sĩ đã dặn.
Báo người đi cùng: nói trước khi lên đường, không đợi đến lúc cần
Người đi cùng không cần biết hết bệnh sử, nhưng nên biết ba điều: thuốc để ở đâu, dấu hiệu nào nghĩa là phải dừng lại, và khi cần thì gọi ai. Hãy chia sẻ đến mức bạn thấy thoải mái. Thống nhất sẵn rằng khi bạn nói muốn dừng thì cả nhóm dừng, không ai khuyên cố đi nốt; gọi hay nhắn chỉ khi xe đã dừng hẳn.
Người thay lái, nếu có, phải đủ điều kiện lái xe và không uống rượu bia; xe thuê có cho người khác lái hay không là điều hỏi trực tiếp với tiệm. Nếu không có ai đi cùng, hãy nhờ một người ở nhà nắm tuyến đường và các điểm dừng, rồi nhắn cho họ mỗi khi đã dừng nghỉ.
Quãng ngắn và điểm dừng: chia chuyến đi thành những đoạn vừa sức
Hãy chia chuyến đường xa thành những đoạn ngắn, mỗi đoạn kết thúc ở một điểm dừng chọn trước, và cho phép bản thân nghỉ sớm hơn dự định; bài không đưa con số. Nếu thuốc có lịch dùng riêng theo dặn của bác sĩ, hãy xếp điểm dừng cho khớp lịch đó. Chuẩn bị sẵn một cách về khác như nhờ người đón hoặc gọi xe; sáng hôm đi thấy người không như thường lệ thì hoãn chuyến cũng là lựa chọn tốt.
Đang đi mà thấy bất thường: giảm ga, tấp vào chỗ được phép, dừng hẳn
Nếu đang chạy mà thấy choáng, nhìn mờ, tê, buồn ngủ nặng, đau nhiều hoặc run tay, hãy giảm ga sớm, bật xi nhan và tìm chỗ được phép dừng. Đừng lên vỉa hè cho nhanh: Điều 77 khoản 1 viết “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.” Về cầu, Điều 18 khoản 4 điểm c liệt kê trong các vị trí không được dừng xe, đỗ xe: “Trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép”. Bài không kết luận điều luật ấy áp dụng thế nào với người bỗng thấy bất thường giữa cầu; ai đã biết cơ thể có lúc báo hiệu bất thường nên xem trước tuyến để chọn đường ít đoạn cầu dài, hoặc chưa tự lái.
Dừng hẳn rồi mới xử lý: ngồi nghỉ, làm theo điều bác sĩ đã dặn và báo người đi cùng. Có những dấu hiệu không nên chờ xem: đau ngực, khó thở, ngất, lú lẫn, méo miệng hoặc yếu liệt một bên, nôn nhiều. Khi gặp, hãy gọi cấp cứu 115 (đầu số cấp cứu y tế mà các nguồn bài đọc được cùng nêu, theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn; hãy kiểm lại đầu số hiện hành) hoặc nhờ người bên cạnh gọi. Đó là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá, bài không đoán bệnh.
Thuê xe đi đường xa: tính giờ trả xe và hỏi tiệm trước
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này. Với chuyến đi xa, hãy tính giờ trả xe sao cho còn dư thời gian nghỉ, đừng chạy vội cho kịp 21:00 khi người chưa ổn. Nếu thấy không kịp, gọi tiệm theo số 0942467674 trong giờ mở cửa; trả muộn, gia hạn, đổi xe hay để xe lại đều cần xác nhận trực tiếp, bài không hứa điều nào. Nếu phải để xe lại, hãy để ở chỗ có biển hoặc có người trông, khóa cổ, mang chìa theo người, rồi chụp ảnh biển số cùng chỗ đỗ. Xem mục nhận xe, trả xe, sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Luật nêu gì về sức khỏe của người lái
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ viết: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Cùng khoản đó giao cho “Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về tiêu chuẩn sức khỏe”. Luật chỉ nêu điều kiện chung; bài không nêu tiêu chuẩn cụ thể và không kết luận người có bệnh mạn tính đáp ứng điều kiện ấy hay không, việc đó thuộc về bạn và nhân viên y tế đã khám cho bạn. Tiêu chuẩn sức khỏe và việc khám lái xe nằm ngoài phạm vi bài này; hãy hỏi cơ sở khám hoặc xem mục giấy phép lái xe.
Nội dung trên là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế dành riêng cho bạn. Nguyên văn các điều luật có tại cổng thông tin của Chính phủ; các quy tắc giao thông khác nằm ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Khi có bệnh mạn tính mà đi xe máy đường xa, hãy hỏi bác sĩ trước, mang đủ thuốc kèm tờ ghi chú, báo người đi cùng và chia chuyến thành quãng ngắn có điểm dừng; thấy bất thường thì dừng hẳn ở chỗ được phép, dấu hiệu nặng thì gọi 115. Xem thêm chuyên mục sức khỏe khi lái xe và mục kỹ năng.