Đang chạy xe máy trong phố, bạn thấy búi dây trên cột điện phía trước bốc khói đen, lóe sáng rồi tóe lửa xuống mặt đường. Đi nhanh qua bên dưới hay quay lại? Khi dây điện trên cột bốc cháy, câu trả lời an toàn gần như luôn là không đi qua: dừng từ xa, ngoài vùng dây và nhựa cháy có thể rơi, quay đầu hoặc chờ, rồi mới gọi báo. Bài này dành cho người đi xe thuê trong các phố cũ nhiều cột điện ở Hà Nội; trường hợp dây đã đứt nằm dưới đất sau giông có bài riêng về cây đổ, dây điện đứt chắn đường sau mưa gió.
Vì sao không luồn qua dưới dây điện trên cột bốc cháy
Ở nhiều phố cũ quanh Hoàn Kiếm, Đống Đa hay Hai Bà Trưng, một cột điện đỡ cả búi dây điện hạ thế, dây sau công tơ, cáp mạng, cáp truyền hình. Đứng dưới nhìn lên, không ai biết sợi nào đang cháy, sợi nào còn điện, nên hãy coi cả búi là nguy hiểm dù lửa trông nhỏ. Những thứ có thể rơi xuống:
- Nhựa vỏ dây chảy thành giọt, rơi lên mũ, vai, yên xe hay người ngồi sau.
- Tia lửa và mảnh cháy văng ra mỗi lần dây chập.
- Chính sợi dây khi bị nung tới mức đứt; đoạn đứt có thể rơi ở bất cứ chỗ nào dọc khoảng giữa hai cột, không chỉ dưới điểm cháy.
Khói nhựa cháy dày, cay mắt, che tầm nhìn đúng lúc cần quan sát nhất. Trong hướng dẫn về tổng đài 1558, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) xếp thiết bị trên lưới có dấu hiệu chập, cháy vào nhóm nguy cơ mất an toàn điện và dặn người dân giữ khoảng cách, không tự ý tiếp cận.
Dừng cách bao xa: ra ngoài cả khoảng dây giữa hai cột
Bài chưa tìm thấy khuyến cáo chính thức nào nêu số mét riêng cho dây đang cháy trên cột. Quy tắc «4 không – 4 phải» của Tổng công ty Điện lực miền Nam (tháng 10/2026) chỉ nói: thấy dây đứt, trụ điện nghiêng đổ, có khói hay dấu hiệu bất thường thì nhanh chóng rời khu vực theo hướng an toàn, không lại gần để quan sát hay chụp ảnh.
Với dây đã đứt rơi xuống đất, hướng dẫn của Tổng công ty Điện lực miền Trung đăng năm 2022 trên trang Bộ Công Thương yêu cầu không đến gần và không để người khác lại gần hơn 10 m. Con số này viết cho dây nằm dưới đất, không phải vạch an toàn cho dây còn cháy trên đầu.
Cách tính thực tế bài đề nghị, không phải quy định:
- Dừng ở phía bên này của cột liền trước cột đang cháy, để trên đầu không còn đoạn dây nào nối vào chỗ cháy.
- Không dừng dưới dây vắt ngang đường từ cột đó sang dãy nhà đối diện.
- Đứng chỗ khói không thổi tới và chừa đường lui phía sau.
Quay đầu hay đi qua: ba trường hợp
- Còn ở xa, đám cháy nằm trên đường mình đi: quay lại hoặc rẽ phố ngang trước khi tới gần. Điều 15 khoản 4 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 cấm quay đầu trên đường một chiều, đường hẹp, trên cầu và một số nơi khác, trừ khi có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông hoặc biển báo tạm thời; ở những chỗ đó, dừng sát lề phải và chờ.
- Đã ở sát cột khi lửa bùng lên: đừng phanh dừng dưới dây; giữ ga đều, đi tiếp ra chỗ trống rồi mới tấp vào lề.
- Đám cháy ở bên kia đường: vẫn nên chờ, vì dây vắt ngang và tia lửa có thể rơi sang; chỉ đi qua khi lực lượng chức năng hướng dẫn.
Trong ngõ hẹp, cách xoay xe gọn có ở bài quay đầu xe trong ngõ nhỏ. Đừng dừng xem hay giơ điện thoại quay phim: thêm một chiếc xe đứng xem là thêm một người trong vùng nguy hiểm và một vật cản cho xe chữa cháy.
Gọi 114 khi thấy cháy dây điện, rồi báo ngành điện
Chỉ cầm điện thoại khi xe đã dừng ở chỗ an toàn. Điều 6 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 quy định người phát hiện cháy báo ngay cho lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi gần nhất; số điện thoại báo cháy thống nhất cả nước là 114.
Cháy trên đường dây cần ngành điện cắt điện để xử lý an toàn, nên hãy báo cả ngành điện. Từ ngày 15/8/2026, EVN có tổng đài chung 1558 nhận báo sự cố và phản ánh nguy cơ mất an toàn điện; khi tổng đài hỏi chọn khu vực, bấm phím 4 để vào Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI). Tổng đài chăm sóc khách hàng riêng của EVNHANOI là 19001288. Khi gọi, nêu tên phố, số nhà hoặc mốc gần nhất, vị trí cột điện, lửa cháy liên tục hay tóe từng đợt, đã có dây rơi xuống đường chưa và có ai bị thương không.
Cảnh báo xe phía sau mà không bước vào vùng nguy hiểm
Điều 76 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ xếp cháy, nổ gây mất an toàn giao thông vào tình huống đột xuất; người phát hiện báo cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc cơ quan quản lý đường bộ và phải cảnh báo ngay cho người tham gia giao thông. Với người đi xe máy, đó là bật xi nhan, giảm tốc từ xa và, khi đã đứng ở lề, vẫy tay ra hiệu xe đang tới chậm lại. Đừng tự vào hiện trường để giăng dây hay dựng rào chắn; quy tắc của Tổng công ty Điện lực miền Nam cũng chỉ khuyên cảnh báo từ vị trí an toàn.
Đừng hắt nước hay dùng bình chữa cháy mini trên xe để dập lửa trên cột; khuyến cáo phòng cháy của Công an tỉnh Hà Tĩnh nhắc không dùng nước chữa cháy khi chưa cắt nguồn điện. Luật số 55/2024/QH15 chỉ yêu cầu người ở gần tham gia chữa cháy trong điều kiện, khả năng cho phép (Điều 25 khoản 1); với dây có điện trên cao, phần việc trong khả năng của người đi đường là báo tin và cảnh báo.
Trời mưa: vũng nước và dây rơi chạm đất
Mặt đường ướt thì càng phải tránh xa. Tổng công ty Điện lực miền Nam khuyên không lội hay điều khiển phương tiện qua khu vực có dây điện rơi xuống nước, không cố vượt qua vì nghĩ dây đã mất điện. Dây đã chạm đất hoặc nằm trong vũng thì coi cả vũng là vùng cấm và tìm đường khác. Buổi tối, đèn xe chiếu vào khói và mặt nước dễ gây lóa, nên đi chậm và dừng sớm hơn ban ngày.
Khi xe chữa cháy tới và nếu bạn đang đi xe thuê
Thấy xe chữa cháy tới thì nhường đường, không bám theo để lọt qua; khi vòi đã kéo ra lòng đường, xem thêm cách đi gần nơi đang chữa cháy trong phố.
Tàn lửa hay nhựa cháy rơi trúng người thì dừng ở chỗ an toàn, kiểm tra vết bỏng và đến cơ sở y tế khi cần. Với xe thuê, chụp ảnh vết nhựa dính trên yên, ốp hay mũ, đừng tự cạo, rồi gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú theo số 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; giá từng dòng xe có ở bảng giá, còn tiền cọc và giấy tờ được xác nhận trực tiếp trước khi nhận xe.
Quy định trích dẫn có thể thay đổi; hãy đối chiếu văn bản mới nhất, gồm cả văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Tình huống khác có trong nhóm bài tình huống giao thông và chuyên mục kỹ năng.