Bạn vừa bấm còi xin đường hay lách sang làn bên, người đi xe kia liền vọt lên áp sát, chửi to và vẫy tay bắt dừng lại. Nên dừng nói chuyện hay đi tiếp? Nếu bị gây sự khi đang đi xe máy giữa phố Hà Nội ban ngày mà hai xe chưa hề chạm nhau, cách an toàn nhất là không dừng, không đáp trả, nhường cho họ đi trước và hướng về nơi đông người.
Bài này chỉ nói về lúc chưa có va chạm. Đã quệt xe hay bị đòi tiền thì xem bài bị đòi tiền bồi thường ngay tại chỗ sau va quẹt; bị bám theo lúc về khuya thì xem bài thấy xe máy bám theo qua mấy ngã rẽ.
Bị gây sự khi đang đi xe máy: vì sao không nên dừng lại phân trần
Khi hai xe chưa chạm nhau, không có gì phải giải quyết tại chỗ: không xe nào hỏng, không ai cần ghi thông tin của ai. Dừng lại chỉ để cãi xem ai đúng với một người đang nổi nóng, giữa lòng đường, trong khi xe sau phải vòng tránh. Ở chỗ vắng còn tệ hơn, vì không ai chứng kiến hay can ngăn.
Điều 2 khoản 10 Luật số 36/2024/QH15 xác định người điều khiển giao thông “bao gồm: Cảnh sát giao thông và người được giao nhiệm vụ hướng dẫn giao thông trên đường bộ”; hiệu lệnh của họ đứng đầu thứ tự ưu tiên ở Điều 11 khoản 2. Một người đi đường đang bực tức không thuộc nhóm đó, nên cái vẫy tay của họ không phải hiệu lệnh. Người ra hiệu là cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ thì phải giảm tốc và dừng theo hướng dẫn.
Giữ bình tĩnh khi bị bấm còi, bị chửi: không nhìn trừng, không còi đáp, không lời đáp
Phản xạ đáp trả là thứ dễ đẩy chuyện đi xa nhất. Trong những giây đầu:
- Mắt nhìn đường, không nhìn trừng lại. Liếc gương để biết họ ở bên nào là đủ.
- Không bấm còi đáp, không giơ tay, không chửi lại. Cử chỉ nào cũng có thể bị hiểu là thách thức.
- Nhả ga cho họ vượt lên, có chỗ thì bật xi nhan và dạt dần sang phải. Bạn không đáp thì câu chuyện không còn gì để tiếp.
- Giữ hai tay trên tay lái, nới rộng khoảng cách với xe trước. Người đang tức có thể tạt đầu rồi phanh ngay trước mặt bạn.
Kẹt mặt đối mặt trong dòng xe đứng yên thì một câu “xin lỗi, tôi không để ý” thường làm dịu hơn mọi lời phân trần. Xin lỗi lúc này là để khép câu chuyện, không phải nhận hết lỗi. Còn cách hiểu tiếng còi người khác dành cho bạn có trong bài bị bấm còi liên tục từ phía sau.
Người đi đường ép dừng xe gây sự: giảm tốc, nhường làn, đừng dừng chỗ vắng
Nếu người kia đi song song, chỉ tay vào lề hay tạt đầu để chặn:
- Không dừng theo hiệu tay của họ, kể cả khi họ chỉ vào lề nhiều lần.
- Không rẽ vào ngõ, đường gom hay gầm cầu vắng để thoát. Ở lại trên đường lớn có xe và cửa hàng hai bên.
- Họ dừng chắn đầu xe: chỉ vòng qua khi bên cạnh trống; nếu không, ngồi yên trên xe, giữ mũ trên đầu, không tắt máy.
- Họ xuống xe đi lại phía bạn: đừng bước xuống đối mặt, tìm khe để đi tiếp về phía có người.
Hình dung bạn đang qua cầu Chương Dương từ phía Long Biên lúc tan tầm, bấm một tràng còi sau chiếc xe đi chậm, và người đó vọt lên quát, chỉ vào lề. Nhả ga cho họ đi trước rồi chạy tiếp là đủ. Trên cầu càng không phải chỗ dừng: Điều 18 khoản 4 điểm c không cho dừng xe, đỗ xe “trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép”.
Nếu bị bám theo: đi về nơi đông người, cây xăng có camera hoặc trụ sở công an
Ban ngày trong nội thành, chỗ đông người không khó tìm; điều cần tránh là tự đưa mình vào chỗ vắng. Nếu qua vài ngã rẽ chiếc xe đó vẫn bám sát:
- Đi tiếp trên đường lớn với tốc độ bình thường, không vượt đèn đỏ hay lạng lách để cắt đuôi.
- Dừng ở nơi có người và có camera bạn nhìn thấy được: cây xăng đang có nhân viên, cửa hàng tiện lợi, hoặc trụ sở công an phường nếu biết đường.
- Không về thẳng khách sạn hay nhà trọ khi chiếc xe kia còn phía sau.
Khi nào gọi 113
113 là đầu số gọi công an. Hãy gọi khi chuyện đã vượt quá lời qua tiếng lại:
- người kia đe dọa đánh, cầm vật gì đó lên hoặc lao vào người bạn;
- họ giật chìa khóa, giữ tay lái, không cho bạn đi;
- họ vẫn bám theo dù bạn đã tới chỗ đông người;
- có người bị thương, hoặc xe bị đập phá.
Gọi khi xe đã dừng ở chỗ an toàn, nói ngắn: bạn đang ở đâu, chuyện gì xảy ra, người kia đi xe gì, màu gì. Cách nói địa điểm bằng tiếng Việt cho người chưa quen có trong bài gọi số khẩn cấp nào khi gặp sự cố trên đường.
Ghi lại biển số an toàn: không quay phim khi đang lái
Xe máy ở Việt Nam chỉ gắn biển số ở đuôi xe, nên khi người kia còn ở sau lưng, bạn không đọc được biển của họ. Lúc bạn nhường cho họ vượt lên cũng là lúc biển số hiện ra trước mắt. Đọc thầm dòng trên rồi dòng dưới của biển vài lần, nhớ thêm màu xe, kiểu xe, màu mũ; dừng xe xong mới ghi lại cùng giờ và đoạn đường.
Đừng rút điện thoại ra quay khi xe đang chạy. Điều 9 khoản 6 Luật số 36/2024/QH15 đưa vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm việc “dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ”. Một tay cầm máy đúng lúc có người áp sát cũng là cách dễ ngã nhất. Mũ hay xe có camera đang ghi sẵn thì giữ lại đoạn ghi để đưa công an khi được yêu cầu, đừng vội đăng lên mạng.
Tự xem lại để tránh xô xát trên đường phố
Không tiếng còi nào là lý do để người khác chửi bới hay chặn xe bạn, nhưng xem lại thói quen của mình là cách rẻ nhất để chuyện không lặp lại.
-
Còi: Điều 21 khoản 1 chỉ cho dùng còi để báo hiệu khi xuất hiện tình huống có thể mất an toàn giao thông và báo hiệu chuẩn bị vượt xe; khoản 2 không cho dùng còi liên tục. Một tràng còi dài sau lưng người đang đi chậm rất dễ bị nghe thành gây hấn; bài bấm còi chào bạn, giục xe phía trước khi đèn vừa xanh đọc kỹ điều này.
-
Chen làn: trên đường có vạch phân làn, Điều 13 khoản 2 yêu cầu khi chuyển làn “phải có tín hiệu báo trước; phải quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn”. Lách vào khe ngay trước đầu xe người khác buộc họ phải bóp phanh, và cú phanh bị ép ấy dễ làm người ta nổi nóng.
-
Sau khi bị gây sự: đừng đuổi theo để giải thích, cũng đừng phanh gấp trước đầu xe họ để trả đũa.
Đi xe thuê mà xe bị đập phá, trầy xước hay mất đồ, hãy chụp ảnh và báo tiệm khi đã ở chỗ an toàn. Với xe của Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 hoặc ghé 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; cách xử lý hư hỏng, chi phí và tiền cọc khi đó cần hỏi và xác nhận trực tiếp. Tình huống khác có trong mục tình huống giao thông và chuyên mục kỹ năng lái xe.
Điều luật dẫn theo bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Nội dung có thể thay đổi; bài không thay hướng dẫn của cơ quan chức năng.