Gặp đường bị rải đinh xe máy là tình huống khác hẳn một chiếc lốp thủng đơn lẻ: nhiều xe cùng xịt lốp ở một chỗ, và chỗ ấy vẫn còn đinh cho người đi sau. Bài này nói cách nhận ra sớm, tấp vào nơi an toàn, dắt xe đi đâu, chọn chỗ vá, và báo cho tiệm cho thuê cùng cơ quan chức năng mà không đoán ai là người rải.
Nhận ra đường bị rải đinh xe máy qua những chiếc xe xịt lốp cùng lúc
Dấu hiệu thường đến từ người khác trước khi đến từ xe của bạn: xe phía trước loạng choạng rồi tấp vào mép đường, vài người cúi nhìn bánh, một hàng người dắt xe cùng hướng. Với xe của bạn, tay lái nặng bất thường, đuôi xe bồng bềnh hoặc tiếng lạch cạch theo vòng bánh là lúc lốp bắt đầu mất hơi. Hãy giảm tốc ngay, đừng chờ lốp xẹp hẳn.
Đinh nằm đó có thể do nhiều nguyên nhân. Báo chí trong nước từng đưa tin cả những vụ phế liệu sắc nhọn rơi vãi từ xe chở làm nhiều xe thủng lốp, lẫn những vụ đinh bị rải có chủ ý. Người đi đường không thể biết ngay là trường hợp nào, nên bài không đoán và không buộc tội ai. Điều 9 khoản 20 liệt kê cả hai kiểu hành vi trong danh sách bị nghiêm cấm: “rải vật sắc nhọn” và “làm rơi vãi đất đá, hàng hóa, vật liệu xây dựng, phế thải trên đường bộ”. Ai làm là việc của cơ quan có thẩm quyền xác định.
Giảm tốc, giữ lái và tìm chỗ dừng
Khi lốp đã mất hơi, phản xạ dễ gặp là bóp phanh gấp hoặc ngoặt lái ra mép, và cả hai đều dễ làm xe trượt. Hãy giữ hai tay trên ghi đông, vì Điều 33 khoản 3 điểm d nêu người lái xe máy không được “Buông cả hai tay”; nhả ga dần, phanh nhẹ và đều, nhìn xa tới chỗ có thể dừng.
Trước khi tấp vào, hãy báo hiệu cho người phía sau. Điều 18 khoản 3 điểm a yêu cầu “có tín hiệu báo cho người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khác biết”. Điều 18 khoản 5 chỉ cho dừng ở “nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy”, còn lề hẹp thì sát mép đường phía bên phải. Điều 18 khoản 4 không cho dừng “trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc mà tầm nhìn bị che khuất” và “trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép”.
Nếu còn điều khiển được xe, hãy chọn chỗ dừng hợp lệ gần nhất thay vì dừng đột ngột giữa dòng xe. Nếu bánh đã xẹp hẳn và xe khó giữ thẳng, an toàn của bạn đi trước: giữ thăng bằng và dừng sớm ở chỗ ít nguy hiểm nhất.
Đã dừng xong: đứng ở đâu, chụp gì, không nên làm gì
Hãy đứng hẳn ngoài phần đường xe chạy, phía sau xe và xa dòng xe. Đừng đứng giữa đường để chụp ảnh hay vẫy xe, và đừng tự nhặt đinh giữa làn xe đang chạy, vì người cúi xuống giữa đường rất dễ bị xe sau không kịp tránh.
Điều 18 khoản 7 nói về trường hợp “gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác buộc phải đỗ xe” mà xe chiếm một phần đường xe chạy hoặc ở nơi không được phép đỗ: phải “có báo hiệu bằng đèn khẩn cấp hoặc đặt biển cảnh báo về phía sau xe”. Xe có đèn báo nguy hiểm hay không tùy từng xe; hãy kiểm tra trên chính xe bạn lái.
Từ chỗ an toàn, hãy chụp vị trí và mốc dễ nhận quanh đó, lốp xe, và đinh nếu thấy rõ; ảnh giúp ích khi báo tiệm và cơ quan chức năng. Đừng nhờ xe khác kéo hay đẩy xe của bạn: Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm “Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác”. Nếu có người bị thương, hãy lo cho họ trước việc vá xe.
Dắt xe đi đâu và chọn chỗ vá
Chạy tiếp trên lốp xẹp có thể làm hỏng thêm lốp và vành, nên hãy dắt bộ sang chỗ rộng ngoài làn xe chạy như cổng, bãi trống hoặc chỗ đỗ hợp pháp, đi bên cạnh xe. Nếu quanh chỗ dừng còn đinh, đừng đẩy xe qua vệt đinh thêm lần nữa mà đi vòng.
Khi chọn chỗ vá, hãy ưu tiên nơi gần, rõ ràng và an toàn: có biển hiệu, có dụng cụ, có thợ đang làm việc với khách khác. Gần đoạn có nhiều xe hỏng lốp, thợ vá thường đông khách, nên càng cần hỏi giá và cách vá trước khi để thợ bắt tay vào việc. Xin biên nhận hoặc chụp ảnh sau khi vá, nhìn lại lốp rồi đi chậm đoạn đầu; nếu bánh vẫn lệch hay có tiếng lạ, quay lại hỏi.
Với xe thuê, đừng để thợ thay lốp hay săm mới khi chưa hỏi tiệm. Ai chịu chi phí vá hoặc thay là chuyện nên hỏi và xác nhận trực tiếp, không nên tự suy đoán.
Báo cho ai: tiệm cho thuê, cơ quan chức năng và người đi sau
Báo tiệm trước: gọi theo số 0942467674 trong giờ 09:00–21:00 của Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Nói bạn đang ở gần mốc nào và bánh nào xẹp. Tiệm không nhận hay giao xe ngoài giờ; hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ và đổi xe nên hỏi và xác nhận trực tiếp trước khi đi.
Báo cơ quan chức năng: Điều 76 khoản 2 nói cá nhân khi phát hiện tình huống đột xuất gây mất trật tự, an toàn giao thông “kịp thời báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc cơ quan quản lý đường bộ”, và với tình huống có thể gây mất an toàn thì “phải thực hiện biện pháp cảnh báo an toàn ngay cho người tham gia giao thông đường bộ biết”. Bài không kết luận đoạn đường có đinh thuộc loại tình huống nào ở khoản 1, nhưng báo như vậy là hướng hợp lý.
Nhiều bản tin và trang tư vấn mô tả 113 là đầu số tiếp nhận tin báo của công an; đây là thông tin theo tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo, hãy kiểm lại đầu số hiện hành. Khi báo, nêu vị trí dễ nhận, thời điểm, việc nhiều xe cùng xịt lốp và có ai bị thương không. Đừng đứng lại truy tìm người rải đinh.
Với người đi sau, chỉ ra hiệu tay giảm tốc từ xa khi bạn đã đứng hẳn ngoài phần đường xe chạy, hoặc nhắn người đi cùng đoàn. Đừng đặt cành cây hay vật cản lên đường để báo hiệu: Điều 9 khoản 20 cũng cấm “Đặt, để chướng ngại vật, vật cản khác trái phép trên đường bộ”.
Đọc thêm
Các tình huống khác nằm trong mục tình huống giao thông, nền tảng ở kỹ năng lái cơ bản và chuyên mục kỹ năng. Cần thuê xe thì xem mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Điều luật trích ở trên lấy nguyên văn từ văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.