Từ quê lên Hà Nội đi xe máy, nhiều người mới lên học hoặc đi làm nhận ra tay lái vốn quen với đường vắng nay không còn ăn khớp với dòng xe đông. Đường quê cho phép những thói quen vô hại: đi giữa đường cho thoáng, rẽ mà không ngoái lại, chạy một mạch với tốc độ quen. Vào phố, cùng những động tác ấy lại gặp ngay một chiếc xe khác sát bên. Bài này gom các thói quen cần đổi và cách chỉnh dần.
Từ quê lên Hà Nội đi xe máy: vì sao thói quen cũ thành rủi ro
Trên đường quê vắng, một động tác sai thường không để lại hậu quả vì chẳng có ai để va vào. Ở phố đông, mọi thứ đảo ngược: khoảng trống giữa các xe hẹp, người đi bộ băng ngang bất cứ lúc nào, xe lách ra từ ngõ, và ai cũng đoán ý nhau qua xi nhan hay vị trí trong làn.
Luật cũng đòi hỏi điều này. Điều 56 khoản 4 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ viết rằng người lái xe gắn máy “phải hiểu biết quy tắc giao thông đường bộ, có kỹ năng điều khiển phương tiện”. Đừng cố đổi tất cả trong một chuyến: mỗi lần chỉ chỉnh một thói quen.
Đi giữa đường, đi dàn hàng ngang: về lại phần đường bên phải
Đường vắng khiến nhiều người trôi dần ra giữa mặt đường, hoặc chạy song song với bạn bè cho tiện nói chuyện. Điều 10 khoản 1 yêu cầu người tham gia giao thông “phải đi bên phải theo chiều đi” và “đi đúng làn đường, phần đường quy định”. Điều 13 khoản 1 nói phương tiện “di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải”. Điều 33 khoản 3 điểm a nằm trong danh sách hành vi người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy không được thực hiện: “Đi xe dàn hàng ngang”.
Vài cách chỉnh:
-
Chọn một vị trí ổn định ở phần đường bên phải, hạn chế lượn qua lượn lại.
-
Muốn trò chuyện với người đi cùng thì chờ lúc dừng ở nơi được phép, đừng ghép hàng khi đang chạy.
Ít nhìn gương, rẽ không báo: tập thành một nhịp cố định
Ở quê, phía sau thường không có xe nên rẽ vào ngõ chỉ cần bẻ lái. Trong phố, luôn có xe bám sát. Điều 15 khoản 2 quy định trước khi chuyển hướng phải “quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ”, và tín hiệu ấy “phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng”. Khi chuyển làn, Điều 13 khoản 2 thêm: “khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước”.
Một nhịp gọn để luyện ở chỗ vắng cho tới khi thành phản xạ:
-
Liếc gương để biết xe phía sau đang ở đâu.
-
Bật xi nhan sớm, kể cả khi thấy đường thưa.
-
Liếc nhanh qua vai về phía định rẽ để kiểm tra điểm mù.
-
Giảm tốc rồi mới bẻ lái, tắt xi nhan khi đã vào hướng mới.
Với xe thuê, nếu gương lệch hoặc lỏng thì dừng ở nơi an toàn rồi gọi tiệm trong giờ 09:00–21:00, không tự vặn bằng dụng cụ.
Tốc độ quen tay và nhịp của phố đông
Đường quê vắng dạy bạn đi một tốc độ đều vì không có gì buộc phải đổi. Phố thì liên tục buộc đổi. Điều 12 khoản 2 yêu cầu bảo đảm “tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn”. Khoản 3 nêu những nơi phải “quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại”, trong đó có “khu vực đông dân cư, chợ”.
Bài không nêu con số tốc độ tối đa vì mức đó nằm ở văn bản hướng dẫn riêng, bạn hãy theo biển báo. Điều dùng được ở mọi nơi là chọn tốc độ để dừng kịp trong đoạn đường nhìn rõ, như bài chọn tốc độ theo đoạn đường nhìn thấy đã phân tích. Ở phố cổ Hoàn Kiếm hay quanh Cầu Giấy lúc tan tầm, mức đó thường chậm hơn nhiều so với nhịp quen ở quê.
Phanh cũng cần làm quen lại. Bố trí phổ biến là tay phải phanh trước, còn phanh sau ở tay trái trên xe tay ga và là bàn đạp chân phải trên xe số. Mỗi xe có thể khác, hãy kiểm lại trên xe và thử nhẹ ở nơi vắng trước.
Ngã tư, người đi bộ, xe cắt ngang: nhìn thay vì đoán
Ở quê, ngã tư thường chỉ có vài xe nên nhiều người quen cứ đến là qua. Điều 22 yêu cầu: “Khi đến gần đường giao nhau, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường theo quy định sau đây”. Nhường cho ai còn tùy biển báo, đèn và loại đường, bài không kết luận thay từng nút giao. Phần áp dụng cho mọi nút là quan sát và giảm tốc trước.
Trong phố, người đi bộ không chỉ băng ở vạch kẻ mà xuất hiện giữa hai dòng xe chậm. Gặp đèn xanh cũng đừng bốc ga ngay, xem thêm bài đèn xanh vừa bật vẫn nhìn hai bên. Thói quen cuối là dừng không báo: trước khi dừng, hãy nhả ga sớm, liếc gương và tấp dần sang phải để xe phía sau kịp hiểu.
Mũ, giấy tờ và xe thuê khi mới lên Hà Nội
Điều 33 khoản 2 quy định người lái xe và người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe gắn máy “phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”. Về giấy phép, Điều 56 khoản 1 đòi giấy phép lái xe “phù hợp với loại xe đang điều khiển”, trừ người lái xe gắn máy quy định ở khoản 4. Xe cụ thể cần giấy phép nào, bài không kết luận thay bạn: hãy xem giấy đăng ký xe và hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Nếu chọn thuê xe, tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú nằm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không nhận hay giao xe ngoài giờ. Giấy tờ cần mang, đặt cọc, điều kiện cho người mới lái nên hỏi và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi đến, xem thêm mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Lộ trình vài tuần đầu: đổi từng thói quen một
Tuần đầu, chỉ làm quen xe ở chỗ vắng, ngoài làn xe chạy. Điều 33 khoản 1 quy định số người được chở; khi còn đang tập, bài khuyên chưa chở thêm ai, đó là gợi ý an toàn chứ không phải điều luật. Sau đó ra phố vào giờ ít xe, rồi thử nút giao nhỏ trước trục đông.
Sau vài tuần, nhịp phố sẽ bớt dồn dập. Muốn luyện thêm, hãy đọc tiếp mục kỹ năng lái cơ bản, mục tình huống giao thông hoặc trang tổng hợp kỹ năng. Các điều luật trích ở trên lấy nguyên văn từ văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ trên vanban.chinhphu.vn.
Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.