Bạn đang đi đều trên phố thì chiếc xe máy mặc áo đồng phục phía trước bỗng phanh lại, tấp chéo vào lề hoặc quặt ngang vào một ngõ nhỏ, không xi nhan. Cảnh xe công nghệ dừng đột ngột như vậy lặp lại rất nhiều lần mỗi ngày ở Hà Nội, nhất là giờ cơm trưa và tan tầm. Tin tốt là phần lớn các cú dừng ấy đều có “điềm báo”, nếu bạn biết nhìn.
Vì sao xe công nghệ dừng đột ngột và shipper hay rẽ bất chợt
Họ không cố tình gây khó cho người khác. Công việc buộc họ dừng ở những điểm không cố định: một cổng nhà trong ngõ, một sảnh tòa văn phòng, một khách đang vẫy bên kia đường. Nhiều điểm chỉ hiện ra khi họ đã đi ngang qua.
Thêm vào đó là áp lực thời gian. Một tay cầm lái, mắt liếc bản đồ, tai nghe khách gọi chỉ đường, phản ứng của họ dễ đến muộn và gấp. Hiểu bối cảnh này giúp bạn bớt bực mình và đoán được họ sắp làm gì.
Những dấu hiệu cho thấy họ sắp dừng hoặc rẽ
Đừng chờ đèn phanh sáng mới phản ứng. Có nhiều dấu hiệu sớm hơn bạn quan sát được từ phía sau.
Từ tốc độ và quỹ đạo
- Xe đang đi đều bỗng chậm dần dù phía trước vẫn thoáng.
- Xe trôi dần sang mép phải hoặc lắc nhẹ trái phải như đang lưỡng lự.
- Tốc độ lúc nhanh lúc chậm, kiểu dò từng nhà.
Từ người lái
- Đầu quay hai bên liên tục, nhìn số nhà, biển hiệu, tên ngõ.
- Mắt cúi xuống điện thoại gắn trên tay lái lâu hơn bình thường.
- Một tay rời tay lái để chạm màn hình hoặc áp điện thoại lên tai.
- Khách ngồi sau chỉ tay về một phía.
Từ môi trường xung quanh
- Có người đứng mép đường cầm điện thoại, nhìn quanh như đang chờ xe.
- Phía trước là quán ăn, cửa hàng tiện lợi hay sảnh chung cư, nơi đơn hàng thường tập trung.
- Vài xe cùng đồng phục đang đỗ sẵn ở một điểm lấy hàng quen.
Thấy từ hai dấu hiệu trở lên cùng lúc, hãy mặc định chiếc xe đó có thể dừng hoặc rẽ bất cứ lúc nào. Đây chính là cảnh tài xế tìm địa chỉ đi chậm giữa đường, và bạn nên chuẩn bị trước.
Giữ khoảng cách và chọn vị trí phía sau họ
Phản xạ tốt nhất không phải phanh thật gấp, mà là tạo đủ thời gian để không phải phanh gấp. Có ba việc nên làm ngay.
Nới khoảng cách. Nhả ga để lùi xa hơn bình thường, đủ để nếu xe trước dừng hẳn, bạn vẫn giảm tốc nhẹ nhàng được. Đường càng đông, tốc độ càng cao thì khoảng trống càng nên rộng.
Đừng đi thẳng sau đuôi họ. Lệch nhẹ sang một bên, thường là phía trái của họ, để tầm nhìn vượt qua được chiếc xe đó. Bạn sẽ thấy cả điều đang diễn ra phía trước họ, như một người đang vẫy hay một đầu ngõ sắp tới.
Đặt sẵn tay lên phanh. Không cần bóp, chỉ để các ngón tay nằm trên cần phanh. Khi họ dừng thật, bạn tiết kiệm được khoảnh khắc chuyển tay.
Chừa chỗ cũng có nghĩa là không lấn lên ngay khi có kẽ hở. Khi họ tấp vào lề, khách có thể bước xuống từ phía bạn, còn nếu là ô tô công nghệ thì cửa xe có thể bật mở. Hãy đi qua chậm và cách đủ xa.
Khi nào nên vượt, khi nào nên chờ
Vượt một chiếc xe đang dò đường là quyết định nhạy cảm. Họ có thể quặt trái đúng lúc bạn đang ngang hông họ, kiểu va chạm hay gặp nhất với shipper rẽ bất ngờ trên phố.
Có thể cân nhắc vượt khi:
- Xe đó đã dạt hẳn vào lề phải và gần như dừng lại.
- Làn bên trái thoáng, bạn đã nhìn gương và quay đầu kiểm tra điểm mù.
- Bạn đã bóp còi nhẹ một tiếng báo sự có mặt của mình.
Nên kiên nhẫn chờ khi:
- Xe trước lưỡng lự giữa làn, chưa rõ sang trái hay phải.
- Sắp tới đầu ngõ, ngã ba hoặc chỗ quay đầu.
- Làn bên cạnh đông, bạn không có đường thoát nếu họ đổi hướng.
Chờ thêm vài giây hầu như không làm bạn trễ giờ, còn vượt sai lúc có thể khiến cả hai cùng ngã. Cách nghĩ này khá giống khi đi qua những đoạn phải chen làn quanh xe đang dừng: đọc tình huống trước, đánh lái sau.
Những điểm nóng quen thuộc ở Hà Nội
Khu văn phòng quanh phố Duy Tân ở Cầu Giấy vào giờ cơm trưa là ví dụ điển hình. Xe giao đồ ăn dồn về các sảnh tòa nhà, nhiều xe tấp vào lề bất chợt, vài xe khác quay đầu tìm lối vào hầm gửi xe. Đi qua đây, hãy giữ tốc độ chậm, tránh sát mép phải và để ý cả những người đứng chờ ở bậc thềm.
Phố cổ là kiểu thử thách khác. Ngõ nhỏ, số nhà khó nhìn, tài xế phải đi rất chậm để dò, khách du lịch vẫy xe ngay mép đường chật. Đi sau một chiếc xe như vậy, đừng bóp còi liên tục ép họ, hãy lùi xa và chờ chỗ vượt hợp lý.
Các tuyến như Xã Đàn, Thái Hà hay quanh các khu chung cư lớn lúc tan tầm cũng vậy, vì giờ về nhà trùng giờ đặt đồ ăn tối. Nếu mới đi xe ở Hà Nội, hãy coi đây là nơi luyện quan sát, giống như khi bạn tập phản ứng với người đi bộ băng qua đường bất ngờ.
Sai lầm khiến bạn dễ va chạm
- Bám đuôi để “đi theo dòng”. Quá gần thì không còn thời gian phản ứng khi họ dừng.
- Nhìn điện thoại hoặc gương quá lâu. Vài giây rời mắt có thể đúng lúc họ phanh.
- Vượt bên phải khi họ đang dạt vào lề. Bạn dễ bị kẹp giữa xe họ, vỉa hè và người khách đang bước xuống.
- Bóp còi rồi vẫn lao lên. Còi chỉ là tín hiệu, không có nghĩa người phía trước đã thấy và nhường.
- Phản ứng bằng cảm xúc. Tức giận rồi tăng ga vượt ép chỉ làm rủi ro cao hơn.
Nếu từng gặp cảnh xe tải chuyển làn đột ngột, bạn sẽ thấy nguyên tắc giống nhau: giữ khoảng trống, tránh nằm trong điểm mù và đừng đặt cược vào việc người khác sẽ đi đúng ý mình.
Tập đoán sớm thay vì phản ứng nhanh
Mỗi khi thấy một xe đồng phục giao hàng hay chở khách phía trước, tự hỏi nhanh: họ có đang tìm địa chỉ không, có ai chờ ở lề không, sắp tới ngõ nào không. Câu hỏi đơn giản đó giúp bạn tự nhả ga và lệch vị trí trước khi có chuyện.
Trước khi ra phố giờ cao điểm, dành một phút thử phanh trước, phanh sau, còi và gương. Với xe thuê, thử phanh ngay lúc nhận xe để quen độ ăn của tay phanh. Nếu cần chọn mẫu xe dễ điều khiển cho đi phố, bạn có thể hỏi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674).
Muốn luyện thêm, bạn có thể đọc tiếp chuyên mục tình huống giao thông và các bài trong mục kỹ năng lái xe. Lần tới gặp một chiếc xe đi chậm, đầu ngó nghiêng giữa phố, hãy thử nới khoảng cách và lệch sang trái một chút.