Chạy được vài tiếng liền là cổ bắt đầu cứng, vai nhích dần lên gần tai, đến khi dừng đèn đỏ mới nhận ra hai tay đã siết tay lái từ nãy giờ. Mỏi cổ vai khi đi xe máy là chuyện gần như ai đi xa cũng gặp, từ người chạy một chuyến Hà Nội đi Ba Vì trong ngày đến khách du lịch xuyên nhiều tỉnh. Bài này gợi ý cách hạn chế tình trạng đó, kèm vài bài giãn làm được ngay ở điểm dừng bên đường mà không cần dụng cụ.
Vì sao mỏi cổ vai khi đi xe máy xuất hiện sau vài giờ
Khi lái xe, đầu phải giữ thẳng và hơi ngẩng để nhìn đường, trong khi hai tay đưa ra phía trước nắm tay lái. Các cơ ở hai bên gáy và phần trên vai phải làm việc liên tục để giữ đầu ở tư thế đó, dù bạn gần như không cử động. Cơ gồng nhẹ kéo dài thì mệt dần, như xách một túi không nặng suốt cả buổi sáng.
Gió, độ rung mặt đường và sự căng thẳng khi lách xe làm chuyện này tệ hơn. Người đang căng thẳng thường vô thức nhún vai, nghiến hàm, khóa thẳng hai khuỷu tay.
Cảnh quen nhất ở Hà Nội là đoạn đường ra khỏi nội thành giờ tan tầm: xe nhích từng chút, tay bóp phanh liên tục, cổ vươn ra trước tìm khe hở. Đến khi lên được quốc lộ thoáng hơn, cổ vai đã mỏi sẵn.
Cổ vai mỏi vì mũ bảo hiểm: phần nặng nằm ở đâu
Nhiều người kể cổ vai mỏi vì mũ bảo hiểm, nhất là khi dùng mũ trùm kín đầu hoặc mũ có lớp lót dày. Mũ có khối lượng, và khối lượng đó đặt ngay trên cùng của cột sống cổ. Gió thổi vào mũ, nhất là khi kính che mặt đang hạ xuống, còn tạo thêm lực đẩy khiến cổ phải gồng để giữ đầu yên.
Trước chuyến đi dài, hãy kiểm tra vài điều đơn giản:
- Mũ vừa đầu, không lắc khi bạn quay sang hai bên. Mũ rộng sẽ dịch chuyển theo gió và buộc cổ phải giữ.
- Mũ ngồi cân, không chúi về trước hoặc hất ra sau. Lớp lót đã xẹp làm mũ lệch đi một cách khó nhận ra.
- Quai mũ chắc nhưng không siết vào cổ họng, vì quai quá chặt khiến bạn vô thức ngẩng cằm.
Nếu thay mũ, hãy chọn mũ đúng chuẩn, vừa cỡ đầu và đội thử vài phút trước khi mua. Quan trọng là mũ vừa và ngồi cân, không chỉ là mũ nhẹ.
Chỉnh tư thế trước khi lăn bánh
Phần lớn mỏi cổ vai bắt đầu từ cách ngồi chứ không phải từ quãng đường. Vài điều chỉnh nhỏ giúp bạn đỡ gồng hơn:
- Ngồi lùi vào yên, lưng thẳng tự nhiên, không còng ra trước.
- Khuỷu tay hơi gập thay vì thẳng cứng, để rung từ tay lái không dồn thẳng lên vai.
- Hạ vai xuống, xa khỏi tai, và nhắc lại điều này mỗi khi chờ đèn đỏ.
- Mắt nhìn xa, cằm hơi thu, không vươn cổ về phía trước.
Nếu cơn đau kéo dài sang cả những ngày không chạy xa, phần nguyên nhân gây đau vai cổ khi đi xe mỗi ngày phân tích kỹ hơn. Với xe thuê, hãy ngồi thử vài phút và chỉnh gương trước khi rời điểm nhận xe; cần tư vấn chọn xe cho chuyến dài, bạn có thể hỏi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, số 0942 467 674. Các bài khác trong chuyên mục sức khỏe khi lái xe nói thêm về ngủ nghỉ và chăm sóc cơ thể quanh chuyến đi.
Năm bài giãn cơ khi đi xe dài, làm ngay tại điểm dừng
Chỉ giãn khi xe đã dừng hẳn, chống xe chắc chắn và bạn đứng ở chỗ an toàn ngoài lòng đường: bãi gửi xe của quán nước, trạm dừng chân, hay đoạn vỉa hè rộng ven đê sông Hồng. Nên tháo mũ ra. Mỗi động tác giữ vài nhịp thở, chỉ đến mức căng dễ chịu, không giật, không ép cho đến khi đau.
1. Nhún vai và xoay vai
Nhấc hai vai lên gần tai, giữ một nhịp rồi thả mạnh xuống. Làm vài lần, sau đó xoay vai chậm theo vòng tròn về phía sau. Bài này gỡ cái nhún vai vô thức bạn đã giữ suốt quãng đường.
2. Nghiêng cổ sang một bên
Đứng thẳng, nghiêng đầu từ từ về phía vai phải, để tai hạ xuống, vai trái giữ yên. Giữ vài nhịp thở rồi đổi bên, không dùng tay kéo đầu.
3. Gật cằm và quay đầu chậm
Thu cằm nhẹ như gật đầu để gáy được kéo dài, giữ vài nhịp. Sau đó quay đầu chậm sang một bên như nhìn qua vai, rồi sang bên kia. Tránh xoay tròn cổ mạnh hoặc ngửa hẳn đầu ra sau.
4. Mở ngực bằng hai tay chắp sau lưng
Khi lái xe, vai thường chúi và tròn về phía trước. Đứng thẳng, đan hai tay sau lưng, nhẹ nhàng đưa hai bả vai lại gần nhau và mở ngực ra. Giữ vài nhịp thở.
5. Duỗi cổ tay và cẳng tay
Tay phải duỗi thẳng ra trước, lòng bàn tay hướng xuống, tay trái kéo nhẹ các ngón về phía thân người. Giữ vài nhịp, rồi lật bàn tay ngửa lên và làm lại. Đổi sang tay kia. Cổ tay và cẳng tay phải giữ ga, phanh nên bài này giảm căng cho cả chuỗi từ tay lên vai.
Nếu thấy chưa đủ, chuỗi bài tập nghỉ dọc đường cho vai và lưng bổ sung thêm một bộ động tác khác để bạn xen kẽ.
Nhịp nghỉ và những thói quen nhỏ trên đường
Đừng cố chịu tới khi cổ đau mới dừng. Hãy dừng theo nhịp, ngay khi cổ mới bắt đầu nặng. Mỗi lần nghỉ, uống nước, đi bộ vài bước rồi mới giãn. Cách chia điểm dừng theo sức bạn nằm ở bài về quản lý năng lượng cho chuyến đường dài.
Khi xe đang chạy, đừng thử giãn cơ. Trên đoạn đường thẳng, thưa xe, bạn chỉ nên hít một hơi sâu, hạ vai xuống, nới nhẹ các ngón tay mà vẫn giữ lái chắc, rồi nhìn xa. Không buông tay, không xoay cổ mạnh.
Ngủ đủ trước ngày đi xa cũng đáng kể, vì người thiếu ngủ thường gồng cơ nhiều hơn mà không hay. Sáng sớm mùa đông ở Hà Nội, nhiều người thấy cổ đỡ cứng khi quấn khăn che gáy.
Khi nào nên dừng hẳn và hỏi ý kiến y tế
Mỏi do ngồi lâu thường dịu đi sau khi nghỉ và giãn nhẹ. Nhưng đừng bỏ qua những dấu hiệu như cơn đau tăng dần dù đã nghỉ, tê hoặc yếu lan xuống tay, chóng mặt hoặc nhức đầu bất thường, hay đau sau một cú va chạm. Khi gặp những dấu hiệu này, hãy dừng chuyến đi, đừng cố giãn thêm và tìm đến cơ sở y tế.
Bài viết không chẩn đoán và không thay thế ý kiến nhân viên y tế. Nếu từng chấn thương cổ vai hoặc có vấn đề về cột sống, hãy hỏi bác sĩ trước khi áp dụng các bài giãn ở trên.
Nguồn đối chiếu và lưu ý
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo phổ thông và có thể thay đổi theo thể trạng từng người. Để đối chiếu các khuyến cáo sức khỏe, bạn có thể xem cổng thông tin của Bộ Y tế.
Lần tới đi xa, hãy chỉnh lại mũ và tư thế từ đầu, rồi định trước các điểm dừng để giãn đúng nhịp. Muốn đọc thêm về cách đi xe thoải mái, bạn có thể theo dõi mục kỹ năng lái xe máy.