Dừng xe máy trên đường dốc chụp ảnh là tình huống tưởng nhỏ mà gây ra không ít vụ ngã: bạn rẽ vào một khúc cua đẹp trên đường lên đèo, gác xe sát vệ đường, vừa lùi lại ba bước để lấy cảnh thì nghe phía sau tiếng động của xe đập xuống mặt đá. Chống đổ xe máy khi đỗ dốc không chỉ là chuyện giữ xe nguyên vẹn, mà còn là chuyện an toàn cho bạn và người đi đường phía dưới. Bài viết này đi qua ba khâu: chọn chỗ dừng đúng, tư thế đặt xe chống đổ, và thói quen khi rời xe đi chụp, tất cả đều áp dụng được trong vài giây cho cả xe số lẫn xe ga thuê.
Nếu bạn chưa chắc tay về kỹ năng dừng và chống xe trên các địa hình gập ghềnh, hãy đọc thêm kỹ năng lái cơ bản trước, vì phần dưới đây xây trên nền tảng thao tác chuẩn.
Chọn chỗ dừng trên đường dốc
Nguyên tắc số một: đừng dừng ở nơi phong cảnh đẹp nhất, hãy dừng ở nơi an toàn nhất. Một chỗ đỗ đạt yêu cầu đủ bốn điều.
-
Mặt đất phẳng hoặc nghiêng nhẹ về hướng bạn định quay xe: tránh mảng nghiêng ngược chiều chân chống, vì đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến xe lăn ngược khỏi chân chống.
-
Vệt bánh xe hiện hữu: quan sát xe khác từng đỗ lại ở vệt nào; mảng đó thường bằng và chắc hơn, giảm rủi ro chân chống lún vào đất mềm hoặc cát.
-
Tầm nhìn hai chiều đủ xa: khúc cua mù hai bên không phải chỗ dừng, dù cảnh đẹp; xe xuống dốc từ phía trên cần thấy bạn từ xa để tránh.
-
Vành xe không lấp lửng mép đường: với đường đèo ven vực, để cả hai bánh nằm trọn trên mặt đường, đồ đạc gọn vào cốp, không thò ra mép.
Sau khi chọn được mảng phẳng, bước tiếp theo là quyết định hướng xe. Quy tắc chung khi đỗ trên dốc: quay đầu xe theo hướng lên dốc. Trọng tâm xe đè về phía sau, chân chống bên trái nhận tải theo hướng nghiêng tự nhiên của xe, xe vì thế đứng vững hơn so với đỗ đầu xe hướng xuống dốc, tư thế dễ khiến xe trượt khỏi chân chống và đổ.
Tư thế chống đổ xe máy khi đỗ dốc
Thao tác chuẩn gồm bốn bước, làm trong vài giây.
-
Tiếp cận mảng phẳng đã chọn, đạp chân chống xuống khi xe còn cầm nhẹ bằng hai tay, để xe nghiêng theo chân chống với góc tự nhiên.
-
Xoay xe nhẹ sao cho đầu xe hướng lên dốc, bánh trước hơi khoá về hướng nghiêng, không để bánh vuông góc hoàn toàn với mép.
-
Xe số: vào số một và buông ly hợp nhẹ cho xe chết lại theo số, biện pháp chốt thứ hai giữ xe khỏi lăn; xe ga thường không có số, thay vào đó quay bánh trước sát gờ hoặc mảng lồi làm chốt tự nhiên, đồng thời neo phanh nếu xe có chức năng giữ phanh.
-
Nhả tay từ từ, quan sát ba giây: xe không nhích, chân chống không lún, mặt đất không phát tiếng lún, khi đó mới rời xe.
Một lưu ý cho xe ga: vì không có số để chốt, chiếc xe ga thuê thường nặng hơn và đứng cần sự cẩn trọng gấp đôi. Ưu tiên tuyệt đối mảng phẳng, kể cả phải dắt xe thêm vài mét, và dùng chức năng neo phanh nếu xe có sẵn. Với dốc có rãnh thoát nước chạy dọc mép, đặt chân chống lên thành rãnh bê tông thường phẳng và cứng hơn mặt nhựa nghiêng, một mẹo nhỏ nhưng hiệu quả trên nhiều cung đường đèo quanh Hà Nội.
Trường hợp dốc nghiêng nhiều mà bắt buộc phải dừng: đừng ép một chân chống, hãy tìm cách bổ trợ, ví dụ kê một hòn đá nhỏ dưới đáy chân chống để mặt tiếp xúc phẳng và cứng, hoặc nhờ đồng đội giữ xe trong lúc bạn chụp nhanh. Vật kê luôn đặt dưới chân chống, không kê dưới bánh, vì bánh dễ trượt khỏi vật.
Một lỗi khác cần tránh: gác đồ lên gương hoặc tay cầm rồi rời xe. Trọng lượng thêm trên phần cao khiến tư thế nghiêng của xe thay đổi, nhiều chiếc xe ga cao đã đổ chỉ vì chiếc ba lô gác lệch lên tay lái. Mọi đồ nên xuống cốp hoặc đặt dưới đất cạnh xe.
Thói quen khi rời xe đi chụp ảnh
Ba thói quen nhỏ giúp bạn yên tâm chọn góc máy.
-
Kiểm tra lại sau mười giây: đi được vài bước quay đầu nhìn lại, nhiều xe chỉ nhích nhẹ sau khi mặt đất dưới chân chống chịu tải đầy.
-
Cởi kính và đồ lỏng khỏi xe: áo mưa buộc ngoài bình xăng, khăn thả trên gương, đều là thứ dễ bay xuống mặt dốc khi có gió, kéo theo xe nghiêng thêm.
-
Khóa cổ và rút chìa theo người, giữ xe ở tầm mắt trong lúc chụp, nhất là dừng ở đoạn vắng.
Với những chặng dốc dài, kỹ năng phanh và về số khi xuống dốc quyết định bạn có dừng được êm ở lề hay không; đọc thêm xe ga xuống dốc dài, dừng phanh thế nào cho phần đường di chuyển, và bài về thuê xe máy đi chụp ảnh ngoại thành cuối tuần nếu bạn định thuê xe cho cả ngày ngoại thành.
Xử lý khi xe đã đổ trên dốc
Nếu rủi ro xe đã đổ, giữ bình tĩnh theo trình tự sau.
-
Tắt máy, khoá cổ nếu đang mở, nhặt đồ rơi ra xa khỏi mép trước khi nhắc xe.
-
Nhắc đúng tư thế: lưng thẳng, hai tay nắm chắc phần khung phía trước và phía sau, dùng chân đạp trục bánh làm điểm tựa, xoay xe về hướng lên dốc.
-
Kiểm tra nhanh trước khi chạy tiếp: tay lái không lệch góc, gương còn nguyên, chai xăng và phễu không rỉ, chân chống không gãy ngược.
-
Vết xước nhẹ trên xe thuê nên chủ động trình bày khi trả xe: trung thực luôn xử lý nhanh hơn che giấu.
Tóm lại, dừng xe trên dốc để chụp ảnh chỉ an toàn khi bạn chọn mảng phẳng, quay đầu xe lên dốc, chốt xe bằng chân chống cộng thêm số hoặc neo phanh, và nhìn lại một lần trước khi bấm máy. Vài giây cẩn trọng đổi lại một buổi chụp trọn vẹn và chiếc xe thuê nguyên vẹn tới lúc trả.