Đang chạy đều thì dòng xe phía trước bỗng dồn cục, vài người ngoái cổ nhìn sang một bên, có chiếc xe đổ nằm giữa làn. Đó là lúc nhiều cú va chạm thứ hai xảy ra, không phải do người trong cuộc mà do người đi qua. Bài này nói cách đi qua hiện trường va chạm để bạn không thành nạn nhân tiếp theo, không làm tắc đường thêm, và biết lúc nào nên dừng lại thật sự.
Vì sao đoạn vừa có va chạm nguy hiểm hơn bạn nghĩ
Quanh chỗ va chạm thường có mảnh nhựa, kính gương, đôi khi vết dầu loang trên mặt đường. Xe đổ chiếm mất một phần làn, người đứng ra cả lòng đường, có người đang dắt xe hoặc cúi nhặt đồ.
Thêm vào đó là phản ứng của người lái khác. Người phía trước có thể phanh đột ngột vì giật mình, hoặc đánh lái sang làn bên mà không nhìn gương. Người phía sau mải ngó sang bên, chưa kịp thấy bạn giảm tốc. Mục tiêu của bạn vì thế không phải là đi qua cho nhanh, mà là đi qua đều, dễ đoán, không tạo thêm bất ngờ cho ai.
Thấy tai nạn phía trước phải làm gì trong vài giây đầu
Dấu hiệu sớm thường đến trước khi bạn thấy xe đổ: đèn phanh phía trước sáng liên tục, có người đứng giữa đường vẫy tay, hoặc một khoảng làn trống bất thường. Khi đó, làm theo thứ tự:
- Nhả ga trước, phanh sau. Bóp phanh nhẹ và đều cả hai bánh, để đèn phanh báo cho người phía sau từ xa.
- Liếc gương một lần. Nếu có xe bám quá sát, giảm tốc từ từ hơn và nới khoảng cách với xe trước.
- Chọn làn đi qua. Thường là làn xa hiện trường nhất nhưng vẫn trong phần đường của bạn, không lấn sang làn ngược chiều.
- Nhìn xa, không nhìn chằm chằm vào xe đổ. Mắt nhìn đâu, tay lái hay đi theo đó.
Đừng phanh gấp vì giật mình. Bóp phanh mạnh trên đoạn có mảnh vỡ hoặc dầu loang dễ làm bánh trước trượt, và xe sau dễ húc vào đuôi bạn.
Dừng xem tai nạn gây kẹt đường như thế nào
Ai đi Hà Nội giờ tan tầm đều từng gặp cảnh này: va quẹt nhỏ ở một bên đường Giải Phóng, hai xe đã dạt vào lề, nhưng dòng xe vẫn ùn cả đoạn dài. Nguyên nhân phần lớn là người đi qua chậm gần như dừng hẳn để nhìn, có người chống chân rút điện thoại ra quay.
Mỗi người chậm thêm vài giây, cộng dồn qua vài trăm xe thành một đoạn kẹt. Tệ hơn, chính đám đông đứng xem chặn lối cho xe cứu thương đến sau, trong khi người bị thương cần được xử lý nhanh.
Khi đi qua, giữ tốc độ chậm nhưng đều, không dừng hẳn nếu không có lý do, không quay phim chụp ảnh khi đang lái. Nếu phía trước kẹt cứng, đừng chen vào khoảng trống sát hiện trường; giống như khi đèn xanh mà ngã tư phía trước còn kẹt, chưa có lối thoát thì chờ ở phía ngoài.
Cách đi qua hiện trường va chạm an toàn
Tốc độ thấp, ga đều
Đi đủ chậm để có thể dừng trong quãng ngắn nếu có người bất ngờ bước ra. Với xe tay ga, tránh vặn ga giật cục. Với xe số, về số thấp từ trước để xe chạy ổn định mà không phải rà phanh liên tục.
Để ý mặt đường
Lái vào phần đường sạch nhất có thể. Nếu buộc phải đi qua vết loang, giữ tay lái thẳng, không phanh, không đánh lái gắt khi bánh xe đang ở trên vết đó.
Chừa khoảng cách ngang
Người vừa ngã có thể đột ngột đứng dậy, người đứng xem có thể lùi một bước ra lòng đường. Hãy chừa khoảng ngang rộng hơn bình thường, giống cảm giác khi đi qua đoạn có xe dừng chen làn: cứ giả định rằng người có thể bước ra bất cứ lúc nào.
Buổi tối và trời mưa
Ban đêm, hiện trường đôi khi chỉ được báo bằng đèn khẩn cấp hoặc vài người cầm đèn pin, nên bạn thấy muộn hơn. Giảm tốc sớm và quét mắt xa như khi phát hiện xe đỗ ven đường không bật đèn lúc tối. Trời mưa thì càng không nên phanh mạnh.
Nhường lối cho cứu hộ và lực lượng chức năng
Nghe còi xe cứu thương, cứu hỏa hay xe công an phía sau, hãy bật xi nhan, giảm tốc và dạt dần sang phải để mở lối, không phanh gấp. Đừng bám đuôi xe ưu tiên để đi ké qua đoạn kẹt, vì xe đó có thể dừng ngay tại hiện trường.
Nếu đã có người điều tiết tại chỗ, dù là cảnh sát hay người dân tạm phân luồng, hãy đi theo hướng dẫn của họ. Ví dụ dễ gặp: va chạm gần một nút giao đông xe trên đường Nguyễn Văn Cừ phía Long Biên, có người vẫy tay cho xe dồn sang một làn. Cứ đi theo làn đó, dù phải chậm thêm một chút.
Khi nào nên dừng giúp và gọi hỗ trợ
Không dừng xem không có nghĩa là thờ ơ. Nên dừng khi bạn là người đầu tiên đến nơi và chưa ai giúp, có người nằm bất động, hoặc xe đổ giữa làn mà chưa ai cảnh báo xe phía sau.
Cách dừng an toàn:
- Đi qua hiện trường một quãng rồi mới tấp vào lề, không dừng giữa làn.
- Tắt máy, đứng ở chỗ an toàn ngoài lòng đường.
- Gọi 115 nếu có người bị thương, 113 nếu cần cảnh sát, 114 nếu có cháy hoặc người bị kẹt. Nói rõ đoạn đường và mốc dễ nhận như tên cửa hàng gần nhất.
- Không tự di chuyển người bị thương nặng, nhất là khi họ kêu đau cổ hoặc lưng, trừ khi có nguy cơ cháy hay bị xe khác đâm vào. Sơ cứu nên để người có chuyên môn.
Không cần dừng khi đã có người lo liệu, cảnh sát hoặc xe cứu thương đã có mặt, hoặc hai bên chỉ đang trao đổi sau một va quẹt nhẹ. Lúc đó, việc tốt nhất là đi qua thật gọn.
Về trách nhiệm của người chứng kiến và người liên quan, quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất từ nguồn chính thức nếu cần biết chi tiết.
Nếu bạn đang đi xe thuê
Nếu chẳng may xe bị quệt hoặc cán phải mảnh vỡ, tấp vào chỗ an toàn và kiểm tra nhanh phanh, lốp, tay lái. Thấy tay lái lệch, phanh khác thường hoặc lốp bị cắt thì đừng cố chạy tiếp.
Hãy chụp ảnh tình trạng xe và báo cửa hàng trước khi tự mang đi sửa. Nếu thuê ở Nguyễn Tú, bạn gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00; chi phí sửa chữa hay trách nhiệm nên hỏi và xác nhận trực tiếp với Nguyễn Tú.
Tập phản xạ cho lần sau
Mỗi khi thấy dòng xe phía trước bất thường, hãy tập phản xạ: nhả ga, nhìn gương, chọn làn, nhìn xa. Bạn có thể xem thêm các tình huống giao thông khác hoặc toàn bộ kỹ năng lái xe máy để chuẩn bị cho những chuyến đi trong phố.