Tờ A0 trải ra to hơn cả mặt bàn học, nên chở bản vẽ A0 trên xe máy là bài toán của chiều dài và của mép giấy chứ không phải của cân nặng. Gấp đôi thì hằn nếp, cuộn quá chặt thì cong vẹo, buộc sai chỗ thì cả xấp nhàu ngay trên giá sau.
Chở bản vẽ A0 trên xe máy: đo trước khi cuộn
Tờ A0 có cạnh ngắn khoảng 84 cm và cạnh dài khoảng 1,19 m. Hai con số này quyết định mọi bước sau: cuộn xong, ống sẽ dài bằng một trong hai cạnh ấy, và cả hai đều lớn hơn bề rộng cái giá sau của xe máy.
Ống dài khoảng 84 cm đặt ngang sau lưng vẫn nhô ra hai bên, mức này thường còn chấp nhận được nếu bạn chạy chậm và không lách. Ống dài gần 1,2 m thì nhô quá nhiều, nên phải đặt theo cách khác ở phần sau.
Quy định về kích thước hàng nhô ra ngoài thân xe có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất; các bài trong chuyên mục kỹ năng và tình huống chỉ nêu nguyên tắc chung chứ không thay cho văn bản. Nguyên tắc ấy là hàng không nên che đèn và biển số, không che tầm nhìn của bạn, và không nhô xa đến mức người đi cạnh khó tránh.
Cuộn từ cạnh ngắn và cuộn lỏng tay để mép không gập
Trải bản vẽ lên mặt bàn sạch, chờ mực khô hẳn nếu vừa ra khỏi máy in khổ lớn. Xếp các tờ cho mép thẳng hàng, rồi phủ ngoài cùng một tờ giấy bìa nâu hoặc giấy trắng dày làm áo cho cả xấp.
Bắt đầu cuộn từ một cạnh 84 cm và cuộn dần sang cạnh 84 cm đối diện, ống sẽ dài khoảng 84 cm. Cuộn từ cạnh dài thì ống dài gần 1,2 m. Hãy cuộn bằng cả hai lòng bàn tay, lỏng tay như cuộn chiếu chứ không siết như điếu thuốc, vì ống chặt quá khiến giấy cong khó phẳng lại và mép dễ bị bẻ.
Mép giấy là chỗ hỏng đầu tiên. Tờ nào nhô lệch ra đầu ống sẽ va vào nắp và gập lại, nên chỉnh cho các mép thẳng hàng trước khi cuộn tiếp. Đừng gắn kẹp sắt hay quấn dây chun trực tiếp lên giấy vì chúng để lại vết hằn. Muốn cố định thì dán băng dính giấy lên tờ áo ngoài, không dán lên bản vẽ.
Xấp càng dày thì ống càng to và càng căng. Nếu không cuộn lỏng tay nổi, hãy tách thành hai ống nhỏ cho dễ buộc.
Chọn ống đựng và bọc chống ẩm
Ống cứng giữ cho cuộn giấy khỏi bị bẹp khi dây siết, nên đây là thứ đáng bỏ tiền nhất. Bạn có ba lựa chọn: ống đựng bản vẽ bán sẵn ở cửa hàng văn phòng phẩm, đoạn ống nhựa cắt dài hơn cuộn giấy một chút rồi bịt hai đầu bằng nắp, hoặc ống giấy cứng nếu chỉ đi quãng ngắn. Loại nào cũng cần hai đầu kín để mép giấy không thò ra va chạm.
Hà Nội có những ngày nồm và mưa phùn đầu năm, giấy hút ẩm mềm đi và dễ cong mép, còn mưa rào mùa hè thì ập tới bất chợt. Vì thế hãy bỏ ống vào túi nilon dài, buộc kín miệng túi và để miệng túi quay về phía sau, hơi chúc xuống. Nilon rất trơn, nên bọc xong vẫn phải có dây buộc bên ngoài, đúng với nguyên tắc chèn, bọc rồi mới buộc khi chở máy giặt.
Buộc ống giấy lên xe máy: nằm ngang sau lưng, hai dây hai đầu
Đặt ống nằm ngang trên giá sau, ngay sau lưng bạn, thấp và sát thân xe. Hai dây buộc gần hai đầu ống, càng xa nhau càng tốt, vì một dây ở giữa sẽ để ống xoay quanh nó như kim đồng hồ. Mỗi dây quấn hai vòng qua ống rồi qua thanh khung giá, khóa nút ở phía dưới.
Dùng dây vải bản to hoặc dây có khóa, tránh dây mảnh vì nó cứa vào ống giấy và làm móp ống nhựa mỏng. Bài chở hộp bánh kem cũng dùng đúng nguyên tắc ấy: dây mềm bản rộng, thêm một tấm bìa lót để hộp khỏi móp. Ống tròn và nhẵn nên dễ lăn lẫn trượt dọc, vì vậy lót một miếng xốp mỏng hoặc mảnh vải thô ở chỗ ống tựa lên khung để tăng ma sát.
Buộc xong, nắm hai đầu ống lắc thử: ống không xoay, không trượt, và hai đầu thò ra khỏi mép xe càng ít càng tốt. Nếu ống nhô hai bên nhiều hơn mức bạn thấy thoải mái, hoặc cuộn dài gần 1,2 m, hãy đổi sang đặt dọc theo thân xe. Khi đó đầu phía trước không được vượt khỏi yên sau, còn đầu nhô ra phía sau càng ngắn càng tốt và không che đèn hậu. Cách xử lý phần nhô ra này được kể kỹ trong bài chở đồ dài như ống nhựa.
Đừng đeo ống chéo lưng khi đang chạy xe. Ống dài hất theo gió, kéo vai bạn về một bên và vướng khi cần xuống xe vội.
Trên đường: mưa phùn, gió ngang và đoạn đông
Sáng bảo vệ đồ án, trời Hà Nội lất phất mưa phùn: ống đã bọc kín, hai dây đã buộc, vậy mà bạn vẫn nên chạy chậm hơn mọi hôm. Đầu ống nhô ra hai bên quét một vòng rộng hơn thân xe mỗi lần rẽ, nên rẽ rộng và đừng cắt góc sát xe khác.
Đừng lách. Chỗ hở vừa đủ cho xe lách qua lúc không chở gì lại là cái bẫy với đầu ống, vì đầu ống quệt vào gương xe bên cạnh trước khi bạn kịp nhận ra. Trên những trục đông như Giải Phóng hay Nguyễn Trãi giờ tan tầm, hãy giữ nhịp theo dòng xe thay vì cố vượt.
Gió ngang trên cầu hay đoạn đường trống làm túi nilon bọc ngoài bay phần phật và kéo ống xoay, nên giảm ga và giữ hai tay lái vững. Mưa nặng hạt thì vào dưới mái hiên đợi tạnh, vì chờ một lúc rẻ hơn in lại cả xấp bản vẽ. Rung động làm ống xoay dần, nên qua một đoạn xóc mà thấy ống lệch thì dừng xe nắn lại dây rồi mới đi tiếp.
Tới nơi: mở bản vẽ và chở hồ sơ giấy lớn khác
Tới nơi, dừng hẳn xe rồi mới tháo dây. Một tay giữ ống, tay kia nhả từng nút, vì ống hết dây là dễ lăn khỏi giá. Mở túi nilon, rút cuộn giấy khỏi ống, trải bản vẽ lên mặt bàn phẳng, sạch rồi chặn bốn góc bằng những vật nhẹ như chai nước hay quyển sách. Đừng kéo mép cho phẳng vì giấy dễ rách.
Giấy còn cong sau chuyến đi là chuyện thường. Để bản vẽ nằm dưới vật chặn một lúc sẽ bớt cong, cuộn ngược nhẹ nhàng vài vòng cũng có tác dụng, nhưng đừng bẻ mạnh.
Cách làm này dùng được cả khi bạn chở hồ sơ giấy lớn trên xe như bản đồ, áp phích hay tranh in khổ lớn: cuộn từ cạnh ngắn, đựng ống cứng, bọc kín, buộc hai đầu. Những món cồng kềnh khác có cách xếp riêng trong mục chở đồ và hành lý. Ống nhô quá xa, xấp quá dày hoặc là bản gốc không in lại được thì nên cân nhắc nhờ dịch vụ chuyển phát thay vì tự chở.
Lần tới in bản vẽ, hãy mang sẵn ống và hai sợi dây bản to, thử buộc ngay trước tiệm in rồi mới chạy.