Mùa mưa ở Hà Nội có những cơn dông kéo theo nước dồn nhanh, và chỉ vài phút sau khi mưa tạnh, nhiều đoạn đường thấp đã biến thành mặt nước không rõ sâu nông. Đi xe máy qua đường ngập vì vậy là kỹ năng mùa nào cũng phải dùng, kể cả khi bạn chỉ đi tuyến quen quanh phố. Bài viết này giúp bạn biết cách đi xe máy an toàn qua đoạn đường ngập nước, từ đánh giá trước khi lội, trình tự từng bước, tới các việc cần làm ngay sau khi khỏi nước; nhóm chủ đề chạy xe trời xấu được gom trong thời tiết và đường sá.
Đi xe máy qua đường ngập: đánh giá trước khi lội
Nguyên tắc đầu tiên của mọi đoạn nước là không lội khi chưa đo. Hãy dừng xe ở mép nước và quan sát: xe khác qua chỗ đó ăn nước tới đâu, dòng nước có chảy ngang mạnh không, mặt nước có xoáy hay bọt ở chỗ nào. Một đoạn nước nhìn phẳng lặng có thể có hố ga mất nắp, miệng cống mở, hoặc hàn nối đường bị xói lở dưới đáy. Nếu không có xe nào đi trước để đo, hãy tìm lối khác hoặc chờ nước rút bớt.
Dòng nước chảy ngang là dấu hiệu nguy hiểm hơn độ sâu. Nước chảy ngang mạnh có thể cuộn bánh xe khiến mất thăng bằng, kể cả khi nước chỉ tới giữa bánh. Nếu thấy rác, lá cây trôi theo một hướng rõ, tức dòng chảy đang mạnh, và đoạn đó không dành cho xe máy. Tốt hơn cả là vòng qua đường khác dài hơn nhưng khô ráo.
Xe máy qua đường ngập nước sâu tới đâu là giới hạn
Giới hạn thực tế của hầu hết xe máy là nước không quá nửa bánh, tương đương phần trục bánh và ống xả bắt đầu chạm nước. Qua ngưỡng đó, nước có thể vào ống xả, vào họng gió và hệ thống điện, khiến xe chết máy giữa đoạn, và bạn bị mắc kẹt giữa nước với chiếc xe vài chục ký phải dắt bộ. Nước ngập quá nửa bánh cũng đủ cuốn lực mạnh khi xe đang yếu.
Với xe điện, giới hạn còn khắt khe hơn: các cụm pin, bộ điều khiển và đầu nối tuy được che kín nước theo thiết kế, nhưng độ sâu và thời gian ngâm càng lớn, rủi ro càng tăng, nên hãy đọc kỹ khuyến nghị của nhà sản xuất về độ sâu cho phép. Nếu buộc phải qua, giữ tốc độ đều, không dừng giữa đoạn, và tuyệt đối không phanh gấp trong nước.
Trình tự qua đoạn ngập từng bước
Bước một là chuẩn bị trước mép nước: về số thấp, giữ vòng tua vừa đủ để máy không chết, và tắt tạm các thiết bị không cần thiết. Nếu đoạn ngập có xe phía sau cũng chờ, nhường họ quyết định trước, đừng để mình bị thúc giục. Khi đã vào nước, giữ ga đều một nhịp và đi theo vệt của xe trước nếu có, vì vệt đó là phần đáy đã được kiểm chứng.
Bước hai là giữ hướng thẳng và đều tốc trong suốt đoạn. Không tăng ga vọt tạo sóng, không nhả ga đột ngột khiến nước dồn vào ống xả, và không phanh gấp giữa nước. Hai chân không chống xuống nước trừ khi mất thăng bằng, vì chân chống xuống dễ bị vướng vật dưới đáy làm xe ngã nhanh hơn.
Bước ba là thoát nước đúng cách: khi bánh đã lên khỏi mặt nước, đi chậm thêm một đoạn cho nước trong má phanh và dây xích tự trút bớt, rồi mới tăng tốc trở lại. Bóp thử phanh nhẹ vài nhịp ở đoạn vắng để cảm độ ăn trở lại, vì má phanh ẩm thường trượt vài nhịp đầu trước khi bám lại.
Những hỏng hóc thường gặp sau khi lội nước
Sau đoạn ngập, ba cụm hay bị ảnh hưởng nhất là phanh, họng gió và hệ thống điện. Phanh ẩm làm quãng phanh dài ra, xử lý bằng cách phanh nhẹ nhiều nhịp cho khô; họng gió dính nước khiến máy rung hoặc đề yếu, để xe nghỉ rồi khởi động lại; các giắc điện ẩm gây đèn nhấp nháy hoặc còi yếu, cần lau khô khi về tới nơi. Nếu xe chết máy giữa đoạn nước, đừng day đề liên tục, hãy dắt xe khỏi nước rồi mới thử lại.
Ngày hôm sau, nên dành vài phút xem lại xe: dây xích có bị cứng vì rửa trôi nhớt không, lốp hai bên có dính bùn đất đóng cứng làm mất cân bằng không, và đèn pha có bị mờ bởi hơi ẩm trong chóa không. Nhóm việc chăm xe định kỳ sau mùa mưa được tách trong bảo dưỡng xe máy, rà sớm giúp tránh hỏng dây chuyền.
Chuẩn bị cho cả mùa mưa
Người đi xe máy quanh Hà Nội mùa mưa nên có hai thói quen nhỏ: một là theo dõi dự báo trước giờ ra đường để chủ động tuyến, hai là học trước các đoạn thường ngập trên tuyến quen để biết lối vòng thay thế. Mũ bảo hiểm có kính sạch và găng khô là hai vật nhỏ mà giá trị lớn mỗi khi mưa xa. Các tình huống bất ngờ khác trên đường ẩm được phân tích trong nhóm tình huống giao thông, đọc trước cho quen nhịp phản ứng.
Với xe thuê, khi nhận xe vào mùa mưa, hãy thử phanh và đèn ngay, và hỏi cửa hàng về tình trạng họng gió cùng ống xả; nhóm thông tin nhận xe có trong hướng dẫn nhận và trả xe, để hạn chế tranh chấp nếu buộc phải qua nước trong kỳ thuê.
Tóm lại, đi xe máy qua đường ngập an toàn nằm ở ba chữ: đo, đều, đừng. Đo độ sâu và dòng chảy trước khi lội, giữ ga đều một nhịp trong nước, và đừng liều khi nước quá nửa bánh hay dòng chảy mạnh. Muốn xem thêm các kỹ năng chạy xe theo mùa, bắt đầu từ tổng quan kỹ năng rồi vào nhóm thời tiết và đường sá.