Chạy chặng đường trường cả buổi, cơn đau lưng là thứ đến trước cả cơn mệt. Trả lời ngắn: muốn đỡ đau lưng chạy xe máy quãng dài, bạn chỉnh tư thế ngồi ngay từ đầu, đứng nhẹ bàn đạp qua gờ, nghỉ định kỳ theo quãng và duỗi lưng ở mỗi điểm dừng. Chăm sóc thể trạng khi chạy xe nằm trong các bài về sức khỏe khi lái xe mà bạn nên đọc trước chuyến xa.
Lưng mỏi đến từ ba nguồn: ngồi cong người quá lâu, toàn thân chịu rung liên tục, và tay lái siết quá đà. Bạn nhận ra sớm cả ba nguồn này thì các điểm nghỉ mới thực sự có tác dụng.
Nghỉ đúng lúc không phải là nghỉ khi đã mệt, mà là nghỉ trước khi mệt. Cứ theo quãng đã định, bạn xuống xe duỗi người, và cơn đau sẽ không kịp bám vào lưng.
Vì sao đau lưng chạy xe máy quãng dài khó tránh
Tư thế ngồi sai là gốc rễ lớn nhất. Người chúi về trước quá khiến lưng vòng cung liên tục, còn ngả về sau quá thì cột sống lại chịu tải theo hướng khác. Tư thế trung tính là người hơi nghiêng, khuỷu tay khuỳng tự nhiên, gối ép nhẹ lên yên.
Rung động từ mặt đường truyền thẳng qua khung lên cột sống. Gờ giảm tốc, vệt hằn bánh xe tải, đoạn đá dăm, mỗi loại mặt đường rung một kiểu, và lưng chịu cộng dồn tất cả.
Tay lái siết chặt làm vai cứng, vai cứng kéo theo lưng trên mỏi theo. Bạn nắm nhẹ nhàng như đang đong một bát nước đầy, đủ chặt để lái, đủ lỏng để tay và vai còn đổi được tư thế.
Mũ bảo hiểm cũng góp phần, mũ quá nặng khiến cổ gánh thêm và cổ gánh kéo lưng trên mỏi theo. Bạn chọn mũ nhẹ vừa đầu cho chặng dài, chỉnh quai cho thoáng, hai bên cổ không bị siết.
Ghế và yên xe không phải lúc nào cũng hợp dáng bạn, nhất là với xe thuê. Bạn chỉnh gương và vị trí tay lái được đến đâu thì chỉnh, một miếng đệm kê nhỏ dưới hốc ngồi cũng là giải pháp tạm đáng giá trên chặng dài.
Áp suất lốp cũng liên quan tới lưng, lốp non làm xe nặng tay và rung mạnh hơn rõ rệt. Bạn bơm đúng mức trước chuyến đi, và kiểm tra lại bằng cách bóp tay khi xe đã để qua đêm.
Trong kẹt xe Hà Nội, chân đặt bàn đạp liên tục, lưng giữ một tư thế tĩnh trong tiếng đồng hồ. Kẹt xe cũng là lúc bạn nên duỗi nhẹ ngay trên yên, xoay vai và hít sâu vài nhịp giữa hai làn.
Khi nghỉ giữa hành trình xe máy ghé đâu cho đúng
Điểm nghỉ đúng là chỗ có bóng mát, thoáng và an toàn để xe. Trạm dừng ven đường, quán nước có sân rộng, điểm dừng quen thuộc trên các cung đường phố bác đều là lựa chọn tốt hơn hẳn dừng lề vắng.
Bạn nghỉ ngắn nhiều lần tốt hơn nghỉ dài một lần. Mỗi điểm dừng, xuống xe, đặt hai tay lên hông ngả nhẹ về sau, giữ vài nhịp thở rồi làm ngược lại, cả cụm động tác mất chưa tới hai phút.
Ghế dừng là điểm nghỉ lý tưởng trên quốc lộ, có bóng mát, có đồ ăn nhẹ và có người qua lại. Bạn tránh dừng ở khúc cua mù hay ngay sau dốc, chỗ dừng an toàn phải cho xe phía sau thấy bạn từ xa.
Ở điểm nghỉ, bạn uống nước từng ngụm nhỏ thay vì ừng một hơi. Lưng mỏi thêm một phần do mất nước, và bù nước từ từ giữ cơ thể ổn định suốt chặng đường.
Quãng nghỉ lý tưởng còn tùy thời tiết, trời nắng gắt thì chọn điểm có mái và uống nhiều hơn, trời lạnh thì duỗi ở chỗ kín gió. Lưng phục hồi nhanh hay chậm phụ thuộc cả nhiệt độ quanh cơ thể.
Mức nghỉ hợp lý còn tùy thể trạng từng người, bạn nên tham khảo thêm các khuyến cáo chính thống về hoạt động thể chất trên cổng thông tin của Bộ Y tế để đối chiếu với cảm giác cơ thể mình. Nguồn nhà nước đưa ra mốc tham chiếu rõ ràng hơn hẳn các mẹo lan truyền thiếu kiểm chứng.
Duỗi người trước khi lên xe là thói quen đáng rèn. Chạm mũi chân, gập nhẹ về trước vài nhịp, xoay hông, mỗi động tác nhỏ giúp nhóm cơ lưng nóng lên trước khi tiếp tục chịu tải.
Bạn tránh ngồi hẳn xuống nền lạnh quá lâu ở điểm nghỉ. Cơ lưng vừa nóng vừa ưỡn mà ngồi nền lạnh thì dễ co cứng lại, ghế kê cao hơn nền là lựa chọn đúng hơn.
Trước khi lên xe, bạn dọn lại tư thế: chỉnh gương, nới quai mũ cho thoáng, và nhắc mình ngồi trung tính. Nhiều cơn đau chiều chặng đến từ việc lên xe vội và lại đúng tư thế sai cũ.
Bữa trước chuyến đi cũng đáng để ý, bạn ăn vừa phải và tránh đồ quá no. Bụng no làm người nặng nề, tư thế ngồi thêm vướng, và cơn buồn ngủ đến sớm hơn dự kiến.
Nếu lưng đã đau âm ỉ giữa đường, bạn rút ngắn quãng nghỉ lại, tăng số lần dừng, và chấp nhận về trễ. Cố về sớm mà ngồi cứng trên yên là cách biến cơn mỏi thành cơn đau thật.
Chặng về tới nơi, bạn đừng nằm ngay xuống giường mà đi bộ nhẹ một quãng ngắn. Đi bộ giúp cơ lưng hạ nhiệt độ từ từ, và giấc ngủ sau đó mới thực sự hồi phục cho bạn.
Toàn bộ chia sẻ trên chỉ mang tính tham khảo cho người chạy xe đường trường, giới hạn nghỉ ngơi cụ thể có thể thay đổi theo tuổi, thể trạng và tiền sử bệnh của mỗi người. Nếu cơn đau lưng kéo dài nhiều ngày dù đã nghỉ đúng cách, bạn nên đi khám sớm thay vì tự chịu đựng.
Chốt lại
Đau lưng khi chạy xe dài nên nghỉ ở đâu? Trả lời ngắn: ghế dừng có bóng mát, quán nước an toàn để xe, nghỉ ngắn nhiều lần và duỗi người ở mỗi điểm dừng.
Ba câu đáng nhớ:
- Tư thế trung tính ngay từ đầu, tay nắm nhẹ, đứng bàn đạp qua đoạn gồ ghề.
- Nghỉ theo quãng đã định, ngắn mà đều, trước khi cơn mỏi kịp bám vào lưng.
- Ở điểm nghỉ duỗi nhẹ, uống từng ngụm nhỏ, dọn lại gương và tư thế trước khi lên xe.
Chặng đường dài không phải kẻ thù của cái lưng, kẻ thù là tư thế sai cộng với việc không chịu dừng. Bạn chỉnh người ngay từ phút đầu, nghỉ đều theo quãng và duỗi ở mỗi điểm dừng, thế là chiếc xe máy chở bạn trọn chặng mà lưng vẫn thuộc về bạn.