Nhận xe thuê chỉ mất mười phút, nhưng hai mươi tư giờ đầu tiên quyết định chất lượng cả kỳ thuê. Đây là khoảng thời gian bạn chuyển từ người lạ với chiếc xe thành người hiểu tiếng động của nó, từ người đọc bản đồ thành người biết rẽ ở đâu. Bài viết này là bản hướng dẫn từng bước cho ngày đầu, từ lúc nhận chìa khóa đến tối về cất xe.
Buổi sáng: nhận xe đúng cách
Việc đầu tiên khi nhận xe không phải là chạy đi, mà là kiểm tra và ghi nhận tình trạng. Đi một vòng quanh xe: nhìn vết xước hai bên thân, kiểm tra gương, đèn trước sau, còi, và độ căng của hai bánh. Ngồi lên thử phanh trước và phanh sau, ga và còi. Mọi thứ không ổn hãy nói ngay với cửa hàng để được đổi xe hoặc ghi rõ vào biên bản, vì những điểm chưa được ghi nhận lúc nhận sẽ thành điểm tranh luận lúc trả.
Nghiêm túc nhất trong khâu này là chụp ảnh. Một bộ ảnh đầy đủ gồm toàn thân hai bên, mặt trước, mặt sau, đồng hồ công tơ mét, và từng vết xước sẵn có, là bằng chứng tốt nhất bảo vệ bạn khi đối chiếu cuối kỳ. Chủ đề chụp ảnh khi nhận và trả xe thuê đã có bài riêng với hướng dẫn chi tiết từng góc chụp, nên ở đây chỉ nhấn một điều: chụp trước khi xe lăn bánh khỏi cửa hàng.
Cuối buổi nhận, chốt lại bằng tin nhắn mọi thỏa thuận miệng: mức xăng lúc nhận, giờ trả, cách tính giờ trễ, và số điện thoại hỗ trợ khi cần. Tin nhắn không thay thế hợp đồng nhưng là nhật ký minh bạch cho cả hai bên.
Trưa: làm quen với chiếc xe
Mỗi chiếc xe có một tính cách riêng, kể cả khi cùng dòng và cùng đời. Phanh xe này nhạy hơn xe bạn từng chạy, ga xe khác nhẹ hơn, và chiều cao yên thay đổi cảm giác đặt chân. Vì vậy buổi trưa ngày đầu, hãy dành ba mươi phút trong khu vực vắng: sân chung cư, bãi rộng, hoặc đường nhỏ ít xe. Tập phối hợp phanh trước với phanh sau, tập chế độ ga đều ở tốc độ chậm, và tập quay đầu trong không gian hẹp.
Nếu bạn lâu rồi không chạy xe hoặc mới chạy loại xe này lần đầu, đừng ngại bắt đầu từ tốc độ rất thấp. Tai nạn thường gặp của ngày đầu không phải chạy quá nhanh mà là phanh gấp thiếu kinh nghiệm, khi phản xạ của tay chân chưa khớp với chiếc xe mới. Ba mươi phút luyện phản xạ trong chỗ vắng rẻ hơn nhiều lần một cú ngã trước sự chứng kiến của cả con phố.
Với xe ga, kiểm tra cốp và móc treo đồ phía trước. Với xe số, thử về số ở tốc độ thấp để cảm nhận độ vào số. Nghe tiếng máy ở tốc độ đều và ghi nhớ âm nền đó: về sau, mọi tiếng kêu khác lạ đều dễ nhận ra vì bạn đã biết tiếng bình thường của xe.
Chiều: chạy thử tuyến chính
Sau khi đã làm quen tay lái, hãy chạy thử tuyến quan trọng nhất của bạn trong ngày đầu, ví dụ tuyến về nhà, tuyến đến chỗ làm, hoặc tuyến đến điểm tham quan. Chạy thử lúc này nên là lần hai, sau khi bạn đã tìm hiểu trước bằng bản đồ. Mục đích của buổi chiều không phải đến đích mà là thuộc đường: nhìn trước mỗi ngã rẽ hai trăm mét, biết chỗ nào cần chuyển làn sớm.
Một thói quen đáng hình thành ngay ngày đầu: không cầm điện thoại khi xe đang chạy. Muốn xem chỉ đường, hãy dừng hẳn vào lề an toàn rồi mới nhìn màn hình. Thói quen an toàn này dễ thiết lập khi mới quen xe và rất khó sửa nếu ngày đầu bạn đã vừa chạy vừa lướt màn hình. Nếu cần dẫn đường, hãy dừng xe ở vị trí an toàn trước khi thao tác với điện thoại hoặc thiết bị chỉ đường.
Chiều tối ngày đầu cũng là lúc thử trình độ giữ xe. Tìm bãi gửi gần nhà, hỏi giá, lấy vé, và quan sát lối ra vào. Chỗ gửi xe quen thuộc là một phần của cảm giác an tâm mà bạn sẽ cần mỗi ngày sau đó.
Về xăng, hãy hỏi cửa hàng quy ước lúc nhận: đa số nơi giao xe với mức xăng nào thì mong nhận lại mức tương đương. Chạy ngay qua cây xăng gần nhất trong ngày đầu để khỏi phải tìm trong những ngày sau, và nhớ vị trí cây xăng đó so với tuyến chính của bạn. Người mới hay để việc đổ xăng đến phút cuối, rồi chấp nhận xếp hàng giờ cao điểm hoặc lệch tuyến chỉ vì đồng hồ đã xuống vạch dưới cùng.
Một việc nữa đáng làm trong ngày đầu: thử khóa cổ và khóa điện vài lần cho chắc tay. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng mỗi dòng xe có cách khóa khác nhau, và mò mẫm cách mở khóa trước mắt cả bãi giữ xe vào sáng hôm sau không phải trải nghiệm vui. Nếu xe có khóa từ, kiểm tra pin của chìa và hỏi cửa hàng chìa dự phòng được để ở đâu khi bạn cần.
Tối: kiểm tra lại và ghi chú
Buổi tối của ngày đầu, khi xe đã cất, hãy dành mười phút xem lại bộ ảnh đã chụp lúc nhận, chắc chắn rằng ảnh rõ nét và đủ góc. Nếu thiếu góc nào, sáng mai chụp bổ sung trước khi xe qua một ngày sử dụng. Rồi xem lại các thỏa thuận đã chốt bằng tin nhắn và lưu thông tin cửa hàng ở nơi dễ tìm: cả trong danh bạ lẫn một tin nhắn ghim.
Nếu trong ngày đầu có tiếng kêu bất thường, phanh khác cảm giác buổi sáng, hoặc đèn chập chờn, hãy nhắn cửa hàng ngay tối hôm đó. Báo sớm một dấu hiệu nhỏ luôn được xử lý nhẹ hơn nhiều so với chờ nó thành sự cố giữa ngày hôm sau.
Cuối cùng, lên kế hoạch cho ngày mai: giờ đi, tuyến chính, và dự phòng thời gian. Ngày đầu tiên thường đi chậm hơn dự kiến, và chấp nhận điều đó là bình thường. Từ ngày thứ hai, mọi thứ sẽ nhanh dần lên theo độ quen tay quen đường.
Những lỗi hay gặp trong ngày đầu
Lỗi phổ biến nhất là vội vàng. Người thuê hào hứng nhận xe rồi chạy thẳng vào giờ cao điểm đường lớn, trong khi tay lái và chiếc xe chưa quen nhau. Lỗi thứ hai là bỏ qua khâu ảnh, rồi lúc trả tranh cãi một vết xước không nhớ có sẵn hay không. Lỗi thứ ba là không hỏi kỹ cách tính giờ trễ: nếu bạn trả trễ, mức phổ biến là 20.000đ mỗi giờ và khi trễ trên sáu tiếng có thể được tính thêm một ngày thuê, tùy thỏa thuận. Biết trước các mức này giúp bạn chủ động giờ trả thay vì bị động chi phí.
Lỗi thứ tư liên quan giấy tờ: người điều khiển cần giữ giấy phép lái xe hợp lệ cho loại xe đang chạy, còn các giấy tờ pháp lý của phương tiện sẽ được cửa hàng bàn giao và hướng dẫn khi nhận xe. Việc của bạn trong ngày đầu là hiểu rõ giấy tờ nào nằm trong cốp xe, giấy tờ nào cần giữ bên mình, và cất chúng ở ngăn cố định để khỏi loay hoay mỗi khi được yêu cầu xuất trình. Chi tiết về các thủ tục khi bị dừng kiểm tra đã được trình bày trong bài riêng về bị dừng kiểm tra khi đi xe thuê, đáng đọc ngay từ hôm nay đầu tiên thay vì chờ đến lúc cần. Quy định có thể thay đổi, nên người lái nên kiểm tra quy định hiện hành từ nguồn chính thức trước khi lưu thông.
Tóm lại
Hai mươi tư giờ đầu với xe thuê là khoản đầu tư nhỏ với lợi ích kéo dài cả kỳ: kiểm tra và chụp ảnh kỹ, làm quen tay lái ở nơi vắng, chạy thử tuyến chính khi chưa vội, ghi chú lại mọi thỏa thuận, và báo sớm mọi dấu hiệu bất thường. Nếu bạn sắp nhận xe trong những ngày tới, hãy đọc trước kinh nghiệm thuê xe máy tại Hà Nội để nắm toàn bộ quy trình, xem bảng giá thuê xe để chọn gói phù hợp độ dài chuyến đi, và liên hệ qua trang liên hệ khi cần trao đổi trước khi nhận xe.