Hà Nội đang mở rộng và nâng cấp đường sá liên tục, nên chuyện một sáng ra đường và phát hiện đoạn đường quen thuộc đã bị rào chắn thi công là chuyện thường trực. Với người đi xe máy thuê, khu vực thi công là môi trường phức tạp hơn hẳn đường bình thường: mặt đường bị cắt từng mảng, xe tải chở vật liệu ra vào, công nhân đi lại, biển báo thay đổi qua từng ngày. Bài viết này tổng hợp các nguyên tắc đi xe qua khu vực thi công, giúp bạn giữ an toàn cho mình và cả chiếc xe đang thuê.
Điểm khác biệt của đường đang thi công so với đường hư
Đường hư thông thường có ổ gà, vệt xước, nhưng bố cục làn đường và dòng xe vẫn giữ nguyên. Đường đang thi công thì ngược lại: làn đi có thể bị thu hẹp đột ngột, dồn sang một bên, hoặc tạm mở trên nền đất nện. Dòng xe máy và ô tô buộc phải chia nhau phần mặt đường còn lại, trong khi các thiết bị thi công nằm ngay sát mép. Nói cách khác, rủi ro ở khu thi công không nằm ở tốc độ mà nằm ở sự thay đổi liên tục của không gian đi lại. Vì vậy, nguyên tắc số một là giảm tốc sâu hơn mức bạn nghĩ cần, ngay cả khi mặt đường nhìn có vẻ phẳng.
Đọc biển báo và rào chắn trước khi vào đoạn thi công
Trước mỗi đoạn thi công thường có biển cảnh báo, biển chỉ dẫn đi tạm và hàng rào định hướng. Hãy đọc biển ngay từ khi nhìn thấy, chứ không đợi đến sát rào mới xử lý, bởi lúc đó bạn đã mất khoảng cách để đổi làn. Biển thường cho biết bên nào đang mở, bên nào bị chặn, xe máy được dẫn về làn nào. Nếu biển chỉ dẫn mâu thuẫn với đèn tín hiệu của người điều phối, ưu tiên theo người điều phối trực tiếp, vì bố trí thi công thay đổi theo ngày thậm chí theo ca.
Một chi tiết đáng chú ý: nhiều đoạn thi công ban đêm rào chắn được dời, ban sáng dựng lại theo hình khác với hôm trước. Đừng dựa vào trí nhớ của lần đi trước; cứ coi mỗi lần qua khu thi công là một lần mới.
Mặt đường tạm: các bẫy thường gặp
Nền đường tạm trong khu thi công thường có ba loại bẫy. Thứ nhất là rãnh cắt ngang: các đường rãnh sâu được cắt để đặt ống hoặc bê tông, nếu bánh xe trước rơi vào lúc đang đi nhanh, xe rất dễ lệch hướng hoặc ngã. Khi thấy mặt đường có vết cắt dài, hãy giảm tốc và đi vuông góc với rãnh thay vì đi xéo. Thứ hai là nền đất nện sau mưa: nhìn khô ở trên nhưng có lớp bùn trơn bên dưới, đặc biệt ở các đoạn xe tải ra vào. Thứ ba là sắt thép, que gỗ, đá dăm rơi vãi từ xe chở vật liệu; những vật này khó thấy từ xa và có thể gây văng bánh.
Với xe máy thuê, cần nhớ thêm một điểm: lốp xe thuê thường không mới như xe nhà mình dùng, khả năng bám trên nền đất tạm vì vậy càng thấp hơn. Chậm thêm mười cây số trên giờ trong khu thi công luôn là khoản đầu tư hợp lý.
Giữ khoảng cách với xe tải và máy thi công
Xe tải chở vật liệu trong khu thi công ra vào liên tục, gầm cao, điểm mù lớn, và tài xế đang chú ý vào cổng bãi chứ không phải vào xe máy nhỏ phía sau. Đừng bám sát hông xe tải chờ vượt trong khu thi công: xe có thể quay đầu đột ngột hoặc lùi vào bãi mà không đoán trước được. Khi vượt, hãy quan sát thật rõ phía trước có đủ khoảng trống và báo hiệu cho tài xế biết bằng còi ngắn trước khi tiến lên.
Máy ủi, máy trải nhựa, máy đầm khi đang hoạt động thường di chuyển chậm và bất ngờ. Chúng có quyền đi giữa đường theo hướng công việc, và chiếc xe máy bên cạnh chỉ có một lựa chọn an toàn: giảm tốc thật sâu hoặc dừng nhường. Đừng cố len khe giữa máy thi công và rào chắn, vì khe đó có thể đóng lại bất cứ lúc nào khi máy dịch chuyển.
Đi trong bụi thi công
Các đoạn thi công đang đào nền hoặc trải đá dăm sinh ra rất nhiều bụi. Bụi làm giảm tầm nhìn, và quan trọng hơn, làm cho các phương tiện khác khó thấy bạn. Khi vào đoạn bụi dày, bật đèn xe sớm, kể cả ban ngày, giảm tốc, và nếu có khẩu trang hoặc kính mũ kín thì đóng kính. Đừng tháo khẩu trang xuống vì thấy ngột ngạt giữa đường; dừng ra khỏi khu bụi rồi hít thở. Người bị hen hoặc đau mắt nên chủ động chọn tuyến khác nếu có thể, thay vì cố chịu qua đoạn dài vài cây số bụi mịt.
Lựa chọn tuyến thay thế khi thi công dài ngày
Trước các chuyến đi quan trọng như đi làm sáng sớm hay đi họp, hãy dành một phút kiểm tra xem tuyến quen thuộc có đang thi công đoạn nào không. Người quen đường ở Hà Nội thường có sẵn hai phương án đi cho mỗi chặng chính. Nếu đoạn thi công quá dài, quá hẹp hoặc phải đi qua nền đất, việc đi vòng thêm một cây số đường lớn thường nhanh hơn và an toàn hơn so với chen qua khu thi công, nhất là vào giờ cao điểm khi mọi người cùng dồn vào khe đường còn lại. Bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm về cách chọn tuyến theo tình huống, hoặc đọc kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội để nắm các lưu ý ban đầu khi bắt đầu dùng xe thuê.
Qua khu thi công ban đêm
Ban đêm, rủi ro của khu thi công tăng lên nhiều: biển báo khó đọc, rào chắn chỉ được chiếu sáng một phần, và các chướng ngại như rãnh cắt, đống vật liệu gần như tàng hình nếu không có đèn xe tốt. Trước khi đi qua khu thi công đêm, kiểm tra đèn xe đã sáng đủ hai chế độ, giữ tốc độ thấp hơn hẳn ban ngày, và không bao giờ đi sát mép đường nơi máy thi công đỗ qua đêm. Nếu đèn xe yếu, đây là lúc nên báo cửa hàng thuê xe ngay buổi nhận xe để được hỗ trợ, thay vì chấp nhận đi với đèn lờ mờ. Với những vấn đề như vậy, thông tin liên hệ của Nguyễn Tú luôn sẵn sàng để bạn trao đổi trong giờ làm việc.
Trả xe sau ngày đi qua nhiều khu thi công
Cuối ngày, nếu chặng đường của bạn đã đi qua vài khu thi công, xe thuê thường bám nhiều bụi bẩn hơn ngày thường: bụi đất ken vào các khe hông xe, bánh xe dính bùn khô, lưới lọc gió trước bị che một lớp mỏng. Đây là lúc đáng dành năm phút cuối ngày lau nhanh các phần dễ thấy, không phải để xe đẹp mà để bạn và cửa hàng dễ nhận diện các vết trầy xước mới nếu có, tránh tranh cãi lúc trả xe. Nước bùn khô trên bánh và che chắn sau cũng nên được lau, vì để lâu nó cứng lại, rơi vào lúc chạy tạo tiếng kêu lạ khiến bạn lo lắng không cần thiết.
Ngoài ra, khi đi qua khu thi công, hãy để ý tiếng của xe trong chặng về: nếu có tiếng lạch cạch đều hoặc cảm giác bánh trước đập nhẹ, khả năng có đá dăm hoặc que sắt nhỏ vướng vào vành. Dừng kiểm tra bánh khi an toàn, dùng tay hoặc que nhỏ gỡ dị vật ra khỏi gai lốp trước khi tiếp tục. Đá nhỏ kẹt lâu trong gai lốp có thể xuyên dần vào trong ruột, và đó là loại hỏng hóc không ai muốn gặp với xe thuê.
Qua đoạn thi công an toàn là kỷ niệm đáng giá
Khu vực thi công đường bộ là một trong những môi trường giao thông khó nhất mà người đi xe máy trong đô thị phải đối mặt thường xuyên. Khác với quan niệm phổ biến, rủi ro ở đó không đến từ tốc độ cao mà đến từ sự thay đổi liên tục của không gian đường và sự hiện diện của các phương tiện thi công cồng kềnh. Người đi qua khu thi công an toàn là người chấp nhận đi chậm, đọc biển sớm, tôn trọng người điều phối và không cố len khe. Mỗi đoạn đường được nâng cấp xong sẽ trả lại cho thành phố một tuyến đi êm hơn, và trong lúc chờ đợi điều đó, hãy để sự kiên nhẫn của bạn là phần đóng góp của riêng mình vào công chuyện chung.