Đi xe máy xuyên quận qua cầu Long Biên là hành trình ngắn nhưng nhiều cung bậc: dốc dài, mặt đường gồ ghề từng thời, gió sông thổi ngang và dòng xe hai bánh dày đặc giờ cao điểm. Bài viết này trả lời câu hỏi: cần chuẩn bị gì và đi thế nào để qua cầu Long Biên an toàn, nhất là khi bạn mới quen tuyến.
Câu trả lời ngắn gọn: giữ tốc độ đều khi lên dốc và xuống dốc, không vượt xe ở khúc cong đầu cầu, để ý đường ray xe điện chạy song song mặt cầu, và tránh khung giờ sáng chiều đông nhất nếu có thể. Cầu Long Biên không dành cho người thích chạy nhanh.
Đặc thù của cầu Long Biên với xe máy
Cầu Long Biên là cây cầu già với mặt đường nhiều mối ghép thép, có đoạn tấm lấp tạo độ gợn đều đặn khiến xe rung liên tục. Rung xe làm gương lệch, bọc đồ trong cốp dịch chuyển và tay lái cần được giữ chắc nhưng không cứng. Dốc lên cầu dài hơn tưởng tượng, xe chở nặng hoặc xe nhỏ dễ bị kéo tụt lại dòng. Bên cạnh đó, làn đường sắt xe điện chạy sát mép cầu chỉ được ngăn bằng rào thấp, nên tuyệt đối không lấn qua vạch khi vượt xe.
Giữ tốc độ trên dốc lên và dốc xuống
Lên dốc cầu nên giữ ga đều và chọn trước vị trí trong dòng, không cố vượt giữa dốc vì khoảng cách nhìn phía trước bị khung cầu che. Xuống dốc là đoạn dễ xảy ra va chạm nhất: xe xuống nhanh theo trọng lực, người phía trước phanh gấp vì mối ghép hoặc ổ gà, và khoảng cách bạn giữ ban đầu co rút lại rất nhanh. Kỹ năng xuống dốc an toàn là nhả ga sớm, để phanh sau và phanh trước cùng làm việc nhẹ nhàng liên tục thay vì một cú bóp mạnh khi đã gần xe trước. Giữ khoảng cách gấp đôi khoảng cách bạn thấy thoải mái.
Đường ray xe điện và cách né
Đường ray xe điện trên cầu và hai đầu cầu là bề mặt trơn và hẹp đối với bánh xe máy. Băng qua ray nên làm ở góc chéo rõ ràng, không song song ray, vì mép ray có thể hất bánh xe nhẹ gây mất thăng bằng, đặc biệt khi ray ẩm sau mưa. Khi đèn tín hiệu xe điện sắp đổi, dừng hẳn sau vạch và không cố lách qua trong vài giây cuối. Xe điện không thể phanh gấp như xe máy, và va chạm với thân xe điện luôn thiệt về phía người đi xe hai bánh.
Gió sông và tầm nhìn hai đầu cầu
Hai đầu cầu Long Biên mở ra khoảng không sông Hồng, gió ngang mạnh vào buổi trưa và chiều, có lúc đủ lắc nhẹ xe hai bánh qua đoạn thẳng giữa cầu. Cách xử lý quen thuộc: hạ tốc một chút, thả lỏng vai, giữ hướng bằng chỉnh nhỏ. Đầu cầu phía quận Hoàn Kiếm có giao nhau với các tuyến lớn, đèn đỏ dài và dòng xe rẽ nhiều hướng, nên tầm quan sát bị giới hạn bởi chồng xe. Khi dừng chờ đèn đầu cầu, đứng lệch phải so với xe phía trước một chút để có lối thoát nếu có xe phía sau không phanh kịp.
Chọn khung giờ đi cầu
Cầu Long Biên tập trung dòng xe hai bánh đi lại giữa các quận rất dày vào giờ sáng đi làm và giờ chiều về. Đoạn hai đầu cầu dễ tắc đứng do đèn đỏ và giao nhau hẹp. Nếu công việc cho phép, dời khung đi lại nửa tiếng giúp trải nghiệm khác hẳn. Buổi tối muộn, cầu vắng hơn nhưng đèn chiếu sáng có đoạn mờ, và gió sông về đêm lạnh nhanh, nên ai hay đi tối cần áo gió và kiểm tra đèn xe trước mỗi chuyến.
Chở hàng nặng qua cầu
Xe chở hàng nặng lên dốc cầu cần chuẩn bị trước khi vào cầu: xóc nặng, chuyển số phù hợp nếu là xe số, và chấp nhận đi chậm sát mép phải dòng xe. Không thử vượt giữa dốc với xe nặng, vì mất đà giữa dốc rất nguy hiểm. Với đồ cồng kềnh như cây, ống nước, nên chằng thật chặt và đi vào giờ vắng. Sự rung của cầu liên tục có thể làm dây chằng lỏng, nên dừng lại kiểm tra ở khoảng giữa cầu nếu chở hàng cồng kềnh.
Với khách du lịch và người mới đến
Cầu Long Biên hấp dẫn khách chụp ảnh hoàng hôn và cảnh bãi sông, nhưng đứng dừng xe giữa làn cầu để chụp ảnh là điều tuyệt đối tránh. Muốn ngắm cảnh, hãy rời cầu xuống khu vực bãi bên phía đầu cầu và gửi xe đúng nơi quy định. Người mới đến nên đi thử cầu vào buổi sáng cuối tuần trước khi dùng nó làm tuyến đi làm chính, để làm quen nhịp dốc, mối ghép và các điểm giao nhau hai đầu cầu trong điều kiện ít áp lực.
Mưa trên cầu và mặt thép ướt
Mối ghép thép trên cầu Long Biên khi ướt trở nên trơn hơn mặt nhựa thường, và vệt sơn chỉ dẫn làn cũng dễ gây trượt bánh. Khi mưa, toàn bộ kỹ thuật xuống dốc cần được thực hiện dè dặt hơn: nhả ga từ xa hơn, phanh nhấp nhịp nhẹ hơn, và không nghiêng xe ở khúc cong đầu cầu. Gió mưa ngang sông còn làm tầm nhìn mờ đi vì nước dập vào mặt, nên kính che mặt hoặc mũ có visor sạch rất đáng đầu tư cho ai hay qua cầu vào mùa mưa. Nếu mưa quá to, dừng ở khu vực có mái che hai đầu cầu chờ dù lớn hơn là liều mình băng qua.
Đêm trên cầu Long Biên
Đêm muộn, cầu giảm xe nhưng không vắng hẳn, vì tuyến này vẫn có người đi làm ca đêm và xe chở hàng sớm. Đèn chiếu sáng trên cầu có đoạn chập chờn, và bóng lan can in xuống mặt đường tạo các vệt tối dễ nhầm với ổ gà. Ai hay đi đêm qua cầu nên giảm tốc một chút so với ban ngày, bật đèn gần và để ý người đi bộ vắng màu quần áo tối. Đêm đông, gió sông thổi lạnh xuyên áo, nên một lớp gió cản và găng tay mỏng giữ được cảm giác ngón tay trên tay phanh, thứ quan trọng nhất khi cần dừng gấp.
Gửi xe và nối tuyến hai đầu cầu
Muốn băng qua cầu để vào phố cổ, nhiều người chọn gửi xe ở đầu cầu phía bên này rồi đi bộ qua cầu hoặc ngược lại, tùy mục đích. Cách này vừa tiết kiệm công mò chỗ gửi trong phố vừa cho cơ hội đi bộ ngắm cầu. Khi gửi xe gần đầu cầu, nhớ lấy vé và chụp lại vị trí xe, vì các bãi giờ cao điểm xếp xe dày và dễ nhầm xe giống nhau. Ai nối tuyến xe buýt hoặc xe điện cũng nên biết trước vị trí điểm đỗ gần đầu cầu để không phải lúi húi tìm giữa vỉa hè đông.
Thói quen kiểm tra trước khi qua cầu
Cầu rung làm mọi thứ lỏng dần: gương xệ, ốc bọc cốp lung lay, dây chằng hàng trễ ra. Người hay qua cầu Long Biên nên có thói quen dừng vài giây trước đầu cầu để siết lại dây, liếc kiểm tra gương, và thử phanh khi vừa lăn bánh. Với xe thuê, nếu cảm giác phanh khác thường hoặc có tiếng kêu từ giảm xóc, đừng cố đi hết cầu mới kiểm tra, hãy dừng ở vị trí an toàn và trao đổi với nơi cho thuê trong giờ hoạt động 09:00–21:00.
Một chi tiết nhỏ nữa: giữ khoảng cách với xe chở hàng thùng rỗng, vì thùng rỗng kêu to và rung mạnh trên mối ghép, dễ làm người lái phía sau giật mình phanh nhầm giữa dốc cầu.
Cuối cùng, ai mới tập đi tuyến này hãy bắt đầu bằng khung giờ cuối tuần sáng sớm, khi dòng xe thưa và có thời gian làm quen từng đoạn mà không bị dòng người sau thúc giục.
Tóm lại
Qua cầu Long Biên an toàn là bài học về sự đều đặn: ga đều trên dốc, phanh nhịp nhàng khi xuống, né ray xe điện bằng góc chéo và kiên nhẫn ở hai đầu cầu. Ai dùng cầu thường xuyên nên hình thành thói quen kiểm tra đèn, phanh và chằng đồ trước mỗi chuyến. Đọc thêm kinh nghiệm đi các tuyến cầu và giờ cao điểm ở Hà Nội trong mục kinh nghiệm, và nếu cần hỏi về tình trạng xe trước khi thuê, xem liên hệ.