Mua được một cái kệ sách cũ giá rẻ trên mạng, hoặc chuyển trọ cần đưa chiếc ghế nhỏ qua nhà mới, và câu hỏi đặt ra: chở bằng xe máy được không. Câu trả lời thường là được, với điều kiện đúng cách, vì nội thất nhỏ cồng kềnh hơn mọi loại đồ người ta thường chở: cứng, góc cạnh, dễ xước và dễ trượt. Bài viết này đi qua cách đánh giá một món đồ có chở được bằng xe máy không, kỹ thuật cố định, và ngưỡng nên chuyển sang phương tiện khác.
Đánh giá món đồ trước khi chở
Ba câu hỏi nhanh: món đồ có nhẹ đủ để một người nhấc bằng một tay không, có gọn đủ để nằm gọn trên sàn xe hoặc trên yên sau không, và có cứng cáp để chịu lực ép của dây buộc không. Nếu món nặng hơn chừng hai mươi ký, hoặc một chiều của nó dài hơn hai mét, xe máy không còn là phương tiện hợp lý. Các món thuộc vùng xám như ghế gỗ nhỏ, kệ nhựa nhiều tầng tháo rời, hộp đồ đóng gói cẩn thận: chở được nếu tháo rời được càng nhiều càng tốt. Nguyên tắc vàng của việc chở nội thất bằng xe máy: cứ tháo được thì tháo, vì bốn tấm ván buộc phẳng luôn dễ chở hơn một cái kệ nguyên.
Chuẩn bị món đồ trước khi lên xe
Bọc và lót là hai việc bắt buộc. Bọc các góc và mặt dễ xước bằng chăn cũ, màng co hoặc giấy các tông, và buộc lớp bọc bằng băng keo thay vì cột dây trực tiếp lên bề mặt gỗ, vì dây siết để cố định hàng có thể hằn vết lên veneer và sơn. Với đồ có ngăn kéo hoặc cánh cửa, dán keo cố định để chúng không bật ra khi xe rung. Lót giữa hàng và yên xe bằng một lớp đệm, vì ba lô gấp hoặc chăn cuộn vừa bảo vệ yên vừa tăng lực ma sát để hàng không trượt. Các mảnh nhỏ như ốc vít, tay nắm bỏ vào túi ni lông buộc chặt vào phần lớn của món đồ, vì đây là thứ mất đầu tiên và mất thì cả món đồ thành vô dụng.
Bố trí vị trí trên xe
Với món dài như thanh gỗ hoặc tấm ván: đặt dọc theo trục xe, một đầu tựa lên giá sau hoặc ngực người lái nếu ngắn, đầu kia nhô ra sau không quá nửa mét, và toàn khối buộc ít nhất hai vòng qua khung xe. Với món hộp như ghế hoặc thùng: đặt trên yên sau và dùng người lái kẹp nhẹ bằng hai chân nếu thấp, hoặc đặt nằm ngang trên yên và không chở thêm người. Tuyệt đối không đặt đồ chắn gương, không chất cao hơn vai người lái, và không để đồ che đèn hậu. Người lái cần tự hỏi một câu trước khi chạy: nếu phải phanh gấp, khối hàng này sẽ trượt về đâu, và nếu câu trả lời là về phía trước chắn tay lái thì bố trí lại.
Buộc dây cho hàng cứng và trơn
Nội thất thường có bề mặt trơn, và dây thun trượt trên bề mặt tròn theo thời gian. Kỹ thuật chống trượt: quấn một vòng dây chéo hình chữ X trên các mặt phẳng thay vì chỉ quấn vòng vuông góc, và chèn các nêm nhỏ bằng giẻ hoặc giấy cuộn ở các điểm dây tiếp xúc để tăng ma sát. Kiểm tra độ căng sau mỗi vài cây số đầu tiên, vì dây thun luôn nới ra một chút sau những cú rung đầu. Dây có khóa tăng đơ nếu có thì tốt hơn hẳn, và nếu không, nút buộc phải là loại siết được bằng một tay khi cần chỉnh giữa đường. Với hàng có bề mặt sẽ bị dây siết hằn, chèn lớp lót dưới dây ở mọi điểm tiếp xúc, không chỉ một vài điểm.
Chạy xe khi chở hàng cồng kềnh
Kinh nghiệm lái thay đổi theo hình dáng hàng: hàng cao làm xe hứng gió và lắc ngang mạnh hơn, nên tránh các đoạn trống có gió ngang và giảm tốc khi qua cầu. Hàng dài nhô sau làm điểm rẽ trở nên rộng hơn người ta tưởng, nên vào cua lấy vòng lớn và cảnh giác với các xe đi sát sau, vì họ không đoán được đuôi hàng của bạn dài hơn đuôi xe. Hàng nặng trên yên làm xe lún và phanh trước mất bớt độ nhạy, nên phanh sớm hơn và dồn trọng lượng về phía sau khi phanh. Nói ngắn gọn: đi chậm hơn bình thường một mức, tránh làn nhanh, và chấp nhận về trễ thay vì tìm cách bù bằng cách luồn lách.
Chở ghế, kệ mua từ chợ đồ cũ
Mua ở chợ đồ cũ hoặc nhận từ người quen trong nội đô, quãng đường về thường ngắn nhưng đông. Trước khi rời nơi bán, đã có đủ dụng cụ chưa: dây, chăn lót, băng keo. Nhiều người mua xong mới phát hiện không có gì để buộc, và quyết định cầm tay hoặc kẹp nách trên đường về là khởi đầu của phần lớn các vụ rơi vỡ. Nếu món đồ mua có thể tháo mà người bán tháo giúp, thuê công tháo mười phút luôn rẻ hơn rơi vỡ nửa món đồ. Với các món ở tầng hai của cửa hàng, cân nhắc kỹ việc khuân xuống rồi chở: quãng đường từ cửa hàng xuống chỗ xe là nơi va xước nhiều nhất, không phải quãng đường chạy về.
Khi nào chuyển sang xe tải nhỏ hoặc xe ôm công nghệ
Ranh giới rõ ràng nhất: món đồ không thể lên xuống xe một cách an toàn bởi một người, hoặc chiều dài vượt người ngồi lên xe, hoặc cần đi qua đường cao tốc. Chi phí chở bằng xe tải nhỏ hoặc dịch vụ vận chuyển theo yêu cầu trong nội thành Hà Nội thường không lớn với quãng ngắn, và so với rủi ro làm hỏng món đồ hoặc ngã xe, đây là khoản đáng chi. Với đồ giá trị như đồ gỗ tự nhiên khối lớn, thớ đẹp, hư trong một cú ngã là mất cả giá trị chính của món, nên quyết định thuê xe nên được tính bằng giá trị món đồ chứ không phải bằng giá cước.
Trả xe sau ngày chở đồ
Ngày chở nội thất xong, xe thường mang dấu vết: vết keo, bụi gỗ, dây cọ xước. Dành mười phút lau sơ và kiểm tra: dây buộc còn vương trên khung xe, mảnh vụn trong cốp, và đặc biệt các điểm mà hàng đè lên, xem có vết lõm hay xước mới trên xe không. Nếu có, chụp ảnh và chủ động báo nơi cho thuê trong ngày, vì một vết xước được báo sớm với ảnh chụp rõ hoàn cảnh luôn được xử lý suôn sẻ hơn một vết xước bị phát hiện lúc trả xe. Với xe thuê, phần cốp và giá sau là các điểm hay tổn thương nhất trong các chuyến chở đồ, nên kiểm tra kỹ hai khu vực này.
Các món đồ dễ chở và các món nên tránh hẳn
Danh mục chở tốt bằng xe máy: ghế nhựa tháo chân, kệ sách tháo thành từng tầng ván, hộp đồ các tông gọn, quạt cây tháo rời cột, gương, tranh khung nhỏ bọc chăn, các thùng đồ nhà bếp. Danh mục không nên thử: nệm, bàn ăn, tủ bốn ngăn, sofa dù nhỏ, bồn cầu và các đồ sứ lớn, và bất cứ món nào người bán phải dùng hai người mới đưa xuống đất. Ranh giới giữa hai danh mục không phải sức mạnh của bạn mà là hình dáng khi buộc lên xe: món nào sau khi buộc vẫn để bạn ngồi thoải mái, nhìn được gương và đặt chân chống tốt thì thuộc nhóm trên, món nào chiếm chỗ chân hoặc che gương thì thuộc nhóm dưới. Tự xếp đồ vào đúng nhóm trước khi rời chỗ mua giúp bạn tránh các quyết định vội vàng giữa phố với một món đồ kênh càng trên tay.
Kết lại
Chở nội thất nhỏ bằng xe máy làm được khi tháo rời tối đa, bọc lót kỹ, buộc chữ X và đi chậm hơn bình thường một mức. Quá ngưỡng nặng, dài hoặc giá trị, xe tải nhỏ là lựa chọn đúng. Sau ngày chở đồ, lau xe và báo sớm mọi dấu vết cho nơi cho thuê. Nếu bạn có kế hoạch chuyển trọ hoặc mua sắm đồ dùng và cần một chiếc xe máy trong thời gian tới, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài kinh nghiệm về chở hàng an toàn.