Giảm mức bồi thường thiệt hại là câu hỏi đặt ra với sinh viên và người thu nhập thấp ở Hà Nội khi gây va chạm bằng xe thuê mà khoản thiệt hại vượt xa khả năng chi trả. Bài đọc Bộ luật Dân sự theo các bản tóm tắt và không kết luận ai có lỗi, ai phải trả hay trả bao nhiêu.
Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng cho từng vụ việc; quy định có thể thay đổi. Bài không nêu số tiền, tỷ lệ hay thời hạn vì các nguồn bài tra được không nêu hoặc không thống nhất.
Trước khi bàn tiền: việc cần làm tại hiện trường
Việc bàn tiền chỉ nên làm sau khi mọi người đã an toàn. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 Điều 80 khoản 1 điểm a nêu trách nhiệm của người điều khiển phương tiện gây tai nạn và người liên quan: “Dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất”. Có người bị thương thì gọi cấp cứu 115 và công an 113, hai số công khai, hãy kiểm lại đầu số hiện hành.
Điều 83 khoản 3 yêu cầu kết luận vụ tai nạn phải “xác định diễn biến, hậu quả thiệt hại, nguyên nhân, lỗi và điều kiện liên quan trực tiếp đến vụ tai nạn giao thông đường bộ”. Vì vậy lỗi do cơ quan có thẩm quyền xác định, không phải điều bạn hay bài này tự kết luận.
Giảm mức bồi thường thiệt hại: Bộ luật Dân sự nói gì
Bài không thấy nguồn nào nêu điều bồi thường riêng cho người đi xe thuê. Theo đa số bản tóm tắt về Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13) mà bài tra được, chưa đối chiếu Công báo, nguyên tắc bồi thường nằm ở Điều 585, với ba ý liên quan:
-
Khoản 1: thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức, hình thức (bằng tiền, bằng hiện vật hoặc làm một công việc) và phương thức bồi thường, một lần hoặc nhiều lần, trừ khi pháp luật có quy định khác.
-
Khoản 2: người chịu trách nhiệm bồi thường có thể được giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc chỉ có lỗi vô ý, và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của người đó.
-
Khoản 3: khi mức bồi thường không còn phù hợp với thực tế, bên bị thiệt hại hoặc bên gây thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác thay đổi mức.
Các nguồn chưa hoàn toàn thống nhất: một số trang gắn nội dung khoản 1 vào Điều 584, một số diễn đạt khoản 2 gọn hơn, có trang thêm ý khả năng kinh tế trước mắt và lâu dài mà bài chưa xác minh thuộc văn bản nào. Bài không kết luận cách nào đúng; hãy đọc văn bản chính thức qua cổng văn bản của Chính phủ.
Hai điều kiện và những điều bài không trả lời được
Theo các tóm tắt, hai điều kiện ở khoản 2 đi cùng nhau, và chữ có thể cho thấy đây không phải quyền mặc nhiên: việc giảm hay không, giảm thế nào do các bên thỏa thuận hoặc cơ quan, tòa án có thẩm quyền quyết định. Bài không nêu mức hay tỷ lệ giảm vì không nguồn nào nêu, và không hướng dẫn cách để được giảm. Có ba điểm bài không trả lời:
-
Vụ của bạn là không có lỗi, lỗi vô ý hay loại khác. Đây là nhận định theo từng vụ. Với xe cơ giới còn có quy định riêng về nguồn nguy hiểm cao độ (Điều 601, theo tóm tắt); bài không bàn cách hai quy định gặp nhau.
-
Thế nào là quá lớn. Luật dùng cụm khả năng kinh tế mà không nêu cách đo, và các nguồn bài đọc không có tiêu chí hay con số. Thu nhập chỉ là cách người ta thường nghĩ tới, không phải định nghĩa của luật.
-
Bảo hiểm có chi trả không. Theo bản tóm tắt Nghị định 67/2023/NĐ-CP (chưa đối chiếu Công báo, có thể đã được sửa đổi), bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới liên quan đến thiệt hại của người thứ ba, có giới hạn và trường hợp loại trừ; bài không nêu số. Điều khoản cụ thể nên hỏi doanh nghiệp bảo hiểm ghi trên giấy chứng nhận.
Thỏa thuận bồi thường nhiều lần: nên ghi gì
Khoản 1 cho phép các bên thỏa thuận trả nhiều lần, nhưng luật không đưa mẫu. Dưới đây là gợi ý chung, không phải điều luật:
-
Làm bằng văn bản. Ghi họ tên, giấy tờ hai bên (không đăng ảnh giấy tờ lên mạng), ngày, sự việc và khoản đã thỏa thuận.
-
Ghi lịch trả và cách trả. Ưu tiên chuyển khoản hoặc có biên nhận để mỗi lần trả đều có bằng chứng.
-
Ghi điều gì xảy ra khi một bên chậm hoặc không trả được đúng lịch, và cách báo cho nhau.
-
Mỗi bên giữ một bản, không tẩy xóa, không ký khi chưa hiểu giấy ghi gì.
-
Chỉ ghi điều có thể thực hiện. Hứa vượt khả năng dễ dẫn đến một tranh chấp thứ hai.
Hãy giữ hóa đơn sửa xe, hồ sơ y tế nếu có, tin nhắn trao đổi và giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền lập. Thỏa thuận ngay tại chỗ khi chưa bình tĩnh dễ thiếu sót; nên nhờ người hiểu pháp luật đọc trước khi ký. Không đủ tiền bồi thường tai nạn ngay cũng không có nghĩa là nên im lặng.
Xe thuê: phần của tiệm là vấn đề khác
Quan hệ giữa người thuê và tiệm do hợp đồng thuê quyết định, không phải do Điều 585. Hợp đồng, bảo hiểm, tiền cọc, phí phát sinh và việc tiệm có xem xét hỗ trợ hay không đều thuộc về tiệm; bài không có dữ liệu và không khẳng định gì. Hãy hỏi và xác nhận trực tiếp với Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, số 0942467674, mở cửa 09:00–21:00, không giao hay nhận xe ngoài giờ. Nên nhắn tin để có bằng chứng, kèm ảnh xe trước và sau va chạm.
Nguồn đối chiếu và điều bài chưa kiểm chứng
- Luật 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 80 khoản 1 điểm a và Điều 83 khoản 3.
- Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định 67/2023/NĐ-CP: chỉ là tóm tắt nhiều trang pháp luật, chưa đối chiếu Công báo; số điều theo đa số tóm tắt.
- Bài chưa nêu tiêu chí quá lớn, mức giảm, thời hạn hay cách tính bồi thường. Hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc hoặc người hành nghề pháp luật.
Câu hỏi pháp lý khác nằm ở mục hỏi đáp pháp lý và trang hỏi đáp; thêm bài ở an toàn và pháp lý; thuê xe xem mục thuê xe và sự cố khi thuê xe, cần hỏi tiệm thì vào liên hệ. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng.