Làng đúc đồng Đại Bái là một trong những làng nghề đồng nổi tiếng nhất miền Bắc, nơi tiếng búa gò vang trong nhiều xưởng gia đình. Nghề gò đồng của làng đã là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Từ Long Biên, đây là một chuyến xe máy trong ngày: sáng đi, xem thợ làm việc, chiều về. Bài này giúp bạn biết làng nay thuộc đâu, nên xem gì, đi đường thế nào và chở đồ đồng nặng về sao cho an toàn.
Làng đúc đồng Đại Bái nay thuộc đâu
Địa danh của làng đổi hai lần trong hai năm qua:
- Từ ngày 1/7/2025, theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15, thị trấn Gia Bình và các xã Xuân Lai, Quỳnh Phú, Đại Bái được gộp thành xã Gia Bình.
- Năm 2026, xã Gia Bình được lập thành phường Gia Bình; ngày 20/9/2026, Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 39/2026/QH16.
Vì vậy địa chỉ hiện nay là làng Đại Bái, phường Gia Bình, thành phố Bắc Ninh. Theo báo Dân Việt, tên Nôm của làng là làng Bưởi Nồi, và làng có bốn xóm: Tây, Ngoài, Giữa và Sôm.
Làng gò đồng Bắc Ninh: di sản và tích tổ nghề
“Nghề gò đồng Đại Bái” được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 246/QĐ-BVHTTDL ngày 19/1/2016, theo Cục Di sản văn hóa.
Theo truyền ngôn được báo Dân Việt và VOV kể lại, tổ nghề là ông Nguyễn Công Truyền, sống dưới thời Lý Thái Tổ, sang phương Bắc học nghề rồi về dạy dân làng gò, dát đồng. Đình Diên Lộc còn giữ ba đạo sắc phong cho ông, vào các năm 1913, 1917 và 1924, cùng một pho tượng đồng thờ ông. Theo Dân Việt, đình Diên Lộc, chùa Diên Phúc và lăng mộ tổ nghề là những di tích được xếp hạng quốc gia; giỗ tổ nghề tổ chức tại đình vào ngày 29 tháng Chín âm lịch.
Nghề sa sút trong thời chiến tranh và được khôi phục từ sau năm 1975, theo VOV.
Xem thợ gò đồng: gò khác đúc thế nào
Hai kỹ thuật bạn sẽ gặp trong làng:
- Gò đồng: dùng búa gõ lên tấm đồng để tạo hình nồi, mâm, chậu, tranh đồng; đây là kỹ thuật được ghi danh di sản.
- Đúc đồng: nấu chảy đồng rồi rót vào khuôn để làm tượng, chuông, trống, đồ thờ.
Ngày nay làng làm cả hai, từ đồ thờ, tranh đồng tới đồ mỹ nghệ. Khi vào xem:
- Hỏi chủ xưởng trước khi bước vào khu làm việc, vì nhiều xưởng là nhà ở kiêm xưởng.
- Đứng xa lò nấu và khu rót đồng, không để trẻ nhỏ lại gần.
- Che tai nếu cần, vì tiếng búa gò khá lớn.
- Xin phép trước khi chụp ảnh thợ đang làm; cách ứng xử khi chụp ảnh ở làng nghề có ở bài chụp ảnh thợ làng nghề và người dân ngoại thành.
Theo báo của Hội Nông dân Việt Nam tháng 9/2026, năm 2025 có hơn hai trăm hộ trong làng đã tháo dỡ lò nấu và ống khói không đạt chuẩn môi trường; một số xưởng tạm dừng hoặc chuyển công đoạn sang nơi khác. Vì vậy không phải xưởng nào cũng còn đúc đồng như trước; hãy hỏi người làng xưởng nào đang làm việc.
Đi Đại Bái bằng xe máy từ Long Biên
Chưa có hướng dẫn đường đi chính thức, nên cách gọn nhất là đặt điểm đến trên bản đồ là “làng Đại Bái” hoặc “đình Diên Lộc” và chọn chế độ xe máy. Vài lưu ý:
- Không đi vào đường cao tốc; nếu bản đồ dẫn lên cao tốc, chọn tuyến khác.
- Quốc lộ và đường tỉnh nhiều xe tải, đi sát bên phải, không chen giữa hai xe lớn.
- Khu vực đang thi công: cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây gần làng từ cuối năm 2024, nhiều tuyến đường mới đang mở; để ý biển báo và đi chậm qua đoạn có công trường.
- Xuất phát sớm: cửa hàng mở từ 09:00, nên nếu muốn đi sớm, nhận xe từ chiều hôm trước.
Trên đường về có thể ghé Thuận Thành; xem bài lăng và đền Kinh Dương Vương ở Thuận Thành hoặc chùa Dâu và thành cổ Luy Lâu.
Chở đồ đồng nặng về an toàn
Đồ đồng nặng hơn nhiều so với vẻ ngoài, nên:
- Chỉ mua món nhỏ vừa đặt ở sàn để chân xe ga hoặc buộc chắc trên yên sau; món lớn như tượng, chuông, đỉnh thì nhờ xưởng gửi xe chở hàng.
- Bọc kỹ bằng giấy, khăn hoặc xốp để khỏi trầy và khỏi va vào chân.
- Đặt thấp và sát người lái, để trọng tâm xe ổn định; xe nặng hơn thì quãng phanh dài hơn, nên phanh sớm và nhẹ.
- Người ngồi sau không ôm vác đồ cồng kềnh, vì luật cấm; quy định chở hàng có ở bài quy định chở hàng cồng kềnh trên xe máy.
Muốn so sánh với một làng nghề khác ở Bắc Ninh, xem bài làng đồ gỗ Đồng Kỵ.
Câu hỏi thường gặp
Làng Đại Bái nay thuộc phường nào?
Làng Đại Bái thuộc phường Gia Bình; từ ngày 20/9/2026, Bắc Ninh là thành phố trực thuộc Trung ương.
Nghề gò đồng Đại Bái được công nhận di sản khi nào?
Theo Quyết định 246/QĐ-BVHTTDL ngày 19/1/2016, nghề gò đồng Đại Bái vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Mua đồ đồng ở Đại Bái chở về bằng xe máy được không?
Được với món nhỏ, bọc kỹ và đặt thấp sát người lái; món lớn nên nhờ xưởng gửi xe chở hàng.
Thuê xe máy đi làng nghề Bắc Ninh
Chuyến đi trong ngày trên quốc lộ nên chọn xe phanh tốt, đèn sáng và đổ đầy xăng trước khi đi. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm gợi ý quanh khu này có ở chuyên mục Long Biên và Gia Lâm và trang du lịch Hà Nội bằng xe máy.