Tiệm tôi nằm ngay trên đường Nguyễn Văn Cừ, nên chùa Bồ Đề Long Biên gần như là chỗ hàng xóm, và tuần nào cũng có khách thuê xe hỏi đường sang viếng. Chùa ở sát bờ sông Hồng, nhìn sang phía phố cổ, nhưng lối vào là ngõ dân cư khá hẹp, lần đầu đi rất dễ chạy quá. Bài này nói thẳng ba việc: chạy xe từ phố cổ sang thế nào, để xe ở đâu cho phải phép, và nên mặc gì, đi giờ nào để viếng cho yên.
Chùa Bồ Đề Long Biên nằm ở đâu, có gì đáng ghé
Các bài giới thiệu phổ biến đều đặt chùa ở khu Phú Viên, phường Bồ Đề, bên tả ngạn sông Hồng, cách chân cầu Chương Dương chừng vài trăm mét về phía hạ lưu. Một số tài liệu ghi tên chữ của chùa là Thiên Sơn tự. Người trong vùng thì cứ gọi chùa Bồ Đề cho gọn, theo tên đất.
Tương truyền khi nghĩa quân Lam Sơn vây thành Đông Quan đầu thế kỷ mười lăm, Lê Lợi từng đóng dinh ở bến Bồ Đề, và ngôi chùa gắn với vùng đất ấy. Nên xem đây là truyền tích, không phải mốc niên đại chắc chắn, vì các nguồn ghi năm dựng chùa không giống nhau.
Khi tìm trên bản đồ, nhớ gõ kèm chữ “Phú Viên” hoặc “Long Biên”. Hà Nội còn một chùa Bồ Đề khác ở phía Thanh Xuân, gõ thiếu là ứng dụng có thể dẫn bạn đi ngược hướng cả chục cây số.
Đường xe máy từ phố cổ sang chùa
Từ Hồ Gươm hay khu phố cổ Hoàn Kiếm có hai cách qua sông. Ai hỏi chùa Bồ Đề đi xe máy có tiện không thì câu trả lời là rất tiện, miễn biết trước lối rẽ cuối cùng.
Qua cầu Chương Dương: nhanh và trực tiếp
- Ra trục Trần Quang Khải hoặc Trần Nhật Duật, theo biển chỉ dẫn lên cầu Chương Dương, giữ đúng làn xe máy.
- Trên cầu không dừng chụp ảnh; gió ngang khá mạnh vào buổi chiều, cầm lái chắc tay.
- Xuống hết dốc cầu phía Long Biên, giảm tốc sớm, để ý lối rẽ về phía bờ sông hướng Phú Viên. Mở sẵn bản đồ trước khi lên cầu.
- Vào khu dân cư thì đi số thấp, nhường người đi bộ và trẻ con.
Ngoài giờ cao điểm, cả quãng thường mất khoảng mười lăm đến hai mươi phút; giờ tan tầm chiều, đầu cầu phía Long Biên rất đông. So sánh các cây cầu có trong bài chọn cầu Long Biên, Chương Dương hay Vĩnh Tuy, kinh nghiệm chạy riêng trên cầu này xem bài qua cầu Chương Dương lúc sáng sớm.
Qua cầu Long Biên: chậm hơn mà đẹp
Ngoài đường sắt, cầu Long Biên chỉ dành cho xe máy, xe đạp và người đi bộ, và xe trên cầu chạy theo chiều bên trái. Xuống cầu bên bờ bắc, bạn vòng qua khu Ngọc Lâm rồi theo bản đồ đi xuống Bồ Đề. Quãng này dài hơn một chút, đổi lại được nhìn sông Hồng rất rõ.
Lưu ý chung: phố cổ nằm trong Vành đai 1, nơi thành phố đã đặt lộ trình hạn chế xe máy chạy xăng. Phạm vi và thời điểm áp dụng có thể thay đổi, nên kiểm tra thông báo mới nhất trước hôm đi.
Để xe trong ngõ: dắt bộ, hỏi trước, không chắn lối
Lối vào chùa đi qua ngõ khu dân cư ven sông, có đoạn chỉ vừa hai xe máy tránh nhau. Đây là chỗ khách lạ hay làm phiền người dân nhất:
- Gần đến cổng thì tắt máy, dắt bộ đoạn cuối; tiếng pô trong ngõ hẹp vọng vào sân chùa rất rõ.
- Hỏi người trông xe hoặc người trong chùa xem xe được để ở đâu. Có chỗ trông thì gửi, nhận vé xe và cất vào ví.
- Không dựng xe trước cửa nhà dân, không đỗ ở khúc cua hay chỗ ngõ thắt lại.
- Khóa cổ, rút chìa, mang theo túi đồ lễ và giấy tờ.
Ngày rằm và mùng Một, ngõ đông hơn hẳn. Một nhóm đi hai xe từ khách sạn ở Hàng Bạc sang lúc gần trưa ngày rằm rất có thể phải gửi xe xa rồi đi bộ vào. Đến sớm vẫn là cách gọn nhất.
Giờ viếng và khung yên tĩnh khi viếng chùa Bồ Đề
Chùa thường mở cổng từ sáng đến chiều muộn, nhưng giờ cụ thể có thể đổi theo lịch lễ của nhà chùa. Thấy cổng khép thì đừng cố vào; hỏi người trong ngõ hoặc hẹn quay lại hôm khác.
Kinh nghiệm của tôi về khung giờ:
- Yên nhất: sáng ngày thường, sau khi dòng xe đi làm đã qua cầu. Sân chùa vắng, nghe rõ tiếng chuông, nắng chưa gắt.
- Dễ chịu: chiều muộn ngày thường, gió sông thổi vào mát. Nên về trước khi trời tối hẳn vì ngõ ven sông khá ít đèn.
- Nên tránh nếu muốn tĩnh: mùng Một, ngày rằm, tháng Giêng, mùa Phật đản và rằm tháng Bảy. Những dịp này chùa đông, khói hương dày, xe nối nhau trong ngõ.
Tiệm mở cửa lúc 09:00, nên ai định viếng chùa thật sớm thì nhận xe từ tối hôm trước cho chủ động.
Mặc gì khi vào chùa mà vẫn chạy xe an toàn
Trang phục ở nơi thờ tự cần kín đáo, nhưng đi xe máy thì còn phải an toàn. Tôi gợi ý chia làm hai lớp.
Khi chạy xe:
- Áo chống nắng mỏng, khẩu trang, giày dép có quai hậu.
- Váy dài, áo dài hay khăn choàng phải gom gọn, nhất là người ngồi sau; vạt váy cuốn vào bánh sau là tai nạn rất dễ gặp.
Khi vào chùa:
- Áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối, màu nhã; tránh áo hai dây, quần soóc.
- Tháo mũ bảo hiểm, kính râm, khẩu trang trước khi bước qua cổng tam quan.
- Đi dép dễ tháo, vì có gian thờ phải để giày dép bên ngoài.
- Nói nhỏ, để điện thoại im lặng; muốn chụp ảnh trong điện thờ thì hỏi trước.
Mẹo nhỏ: thuê xe tay ga có cốp thì bỏ sẵn một chiếc khăn choàng hoặc quần dài mỏng vào đó, đến cổng mặc thêm là xong.
Đồ lễ và cách ứng xử trong khuôn viên
Viếng chùa không bắt buộc phải sắm lễ. Ai muốn dâng lễ thì hoa tươi, quả, hương là đủ, và chỉ mang đồ chay vào điện Phật. Theo nhiều bài giới thiệu, khuôn viên chùa còn có ban thờ Mẫu; lễ ở các ban này nên hỏi người trong chùa thay vì tự bày.
- Buộc đồ lễ chặt vào móc xe hoặc để trong cốp; hoa thì người ngồi sau cầm tay, đừng treo lủng lẳng hai bên tay lái.
- Đặt tiền công đức vào hòm, không nhét lên tay tượng.
- Có người đang tụng kinh thì đi vòng phía sau, không chen ngang.
Ghép buổi viếng chùa với khu Bồ Đề
Viếng xong mà còn sớm, bạn có thể ăn sáng quanh khu theo gợi ý trong bài phở Bồ Đề buổi sáng, hoặc ghé thêm một điểm tín ngưỡng gần đó là Đền Cả Bồ Đề. Các điểm này chỉ cách nhau vài phút chạy xe, đủ cho một buổi sáng thong thả mà không phải qua lại sông nhiều lần.
Thuê xe gần chùa ở Long Biên
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942 467 674. Khách ở phố cổ thường sang tiệm nhận xe rồi tiện đường viếng chùa luôn.
- Honda Vision 200.000 đ/ngày, hợp người mặc váy dài hoặc người lớn tuổi vì sàn để chân phẳng.
- Honda Wave 150.000 đ/ngày cho ai quen xe số.
- Giá các dòng khác xem ở bảng giá thuê xe.
- Đặt cọc, giấy tờ cần mang và việc có kèm mũ bảo hiểm hay không, bạn hỏi cửa hàng khi đặt xe. Muốn nhận xe ở chỗ khác thì gọi trước để xác nhận thời gian và chi phí giao nhận.
Các điểm khác bên này sông được gom ở chuyên mục Long Biên và Gia Lâm; muốn xếp lịch cả ngày thì xem thêm trang du lịch Hà Nội.