Khách thuê xe ở tiệm tôi hay hỏi: muốn ăn chả cá Lã Vọng phố Chả Cá thì chạy xe máy vào thế nào, để xe ở đâu cho khỏi lúng túng giữa phố cổ. Phố này ngắn, lòng đường hẹp, lại nằm trong vùng nhiều phố một chiều, nên rẽ sai một lần là phải vòng khá xa. Dưới đây là cách tôi vẫn chỉ cho khách, từ lúc rời Long Biên đến lúc ngồi vào bàn.
Chả cá Lã Vọng phố Chả Cá: vì sao một con phố mang tên món ăn
Phố Chả Cá thuộc quận Hoàn Kiếm, nằm trong khu phố cổ Hà Nội. Trước kia đây là phố Hàng Sơn, nơi người ta buôn bán sơn. Câu chuyện được kể lại phổ biến là một gia đình họ Đoàn ở số 14 làm món cá nướng ăn kèm bún, trong nhà đặt tượng ông Lã Vọng ngồi câu cá. Khách quen gọi quán theo bức tượng ấy, món ăn nổi tiếng dần, rồi người Hà Nội gọi luôn cả con phố là phố Chả Cá.
Lã Vọng là cách gọi dân gian của Khương Tử Nha, nhân vật tích xưa ngồi câu cá chờ thời. Về năm ra đời của món ăn, các tài liệu không hoàn toàn thống nhất, nhưng đây chắc chắn là một trong những món lâu đời nhất của phố cổ.
Chả cá thường làm từ cá lăng hoặc loại cá thịt chắc, ướp nghệ, riềng, mẻ rồi nướng than. Ra bàn, cá được đảo cùng thì là và hành lá trên chảo mỡ nóng, ăn kèm bún, lạc rang, rau thơm và mắm tôm. Ai không ăn được mắm tôm thì hỏi quán đổi sang nước mắm.
Quanh đây có nhiều quán chả cá, quán ở số 14 vẫn là nơi nhiều khách tìm đến. Giờ mở cửa và thực đơn có thể thay đổi, nên kiểm tra trước khi đi.
Phố Chả Cá nằm ở đâu, nối với những phố nào
Phố Chả Cá chỉ là một đoạn ngắn trên trục chạy dọc phía tây phố cổ. Đầu phía nam nối với Hàng Cân ở chỗ giao Lãn Ông, đầu phía bắc nối với Hàng Lược ở chỗ giao Hàng Mã. Nói cách khác, Hàng Cân, Chả Cá và Hàng Lược gần như là một con đường liền, chỉ đổi tên theo từng đoạn.
Hiểu điều đó giúp bạn đỡ lạc. Khi định vị, đừng chỉ nhìn số nhà mà hãy để ý mình đang ở đoạn nào của trục này. Ai hay bị ứng dụng bản đồ dẫn vòng có thể đọc thêm bài vì sao Google Maps hay dẫn lạc trong phố cổ.
Đi từ hướng nào cho đúng chiều
Nhiều phố trong phố cổ là đường một chiều, và trục Hàng Cân, Chả Cá, Hàng Lược cũng nằm trong vùng phân luồng đó. Tôi không khuyên bạn học thuộc chiều đi từ một bài viết, vì biển báo có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn. Cách chắc ăn nhất là nhìn biển ở đầu phố trước khi rẽ vào.
Lộ trình gợi ý từ Long Biên
- Từ phía Long Biên, qua cầu Chương Dương để sang bờ Hoàn Kiếm.
- Đi vào khu phía bắc phố cổ, lấy khu Hàng Mã hoặc đường Phùng Hưng làm điểm mốc thay vì nhập thẳng số nhà của quán.
- Khi tới ngã giao Hàng Mã với Hàng Lược, hoặc Lãn Ông với Hàng Cân, giảm tốc và nhìn biển cấm đi ngược chiều.
- Đầu phố cho phép xe vào thì đi chậm theo dòng xe. Đầu phố cấm thì vòng sang phố khác để vào từ đầu bên kia, hoặc gửi xe rồi đi bộ vài phút.
Những lỗi hay gặp
- Thấy quán ngay trước mặt nhưng phố ngược chiều, khách liều đi vài chục mét. Đoạn ngắn nhưng nguy hiểm vì xe đúng chiều lao tới bất ngờ.
- Dừng giữa lòng đường để hỏi đường. Phố hẹp, một xe đứng lại là cả hàng phía sau phải chờ.
- Bám theo bản đồ vào ngõ cụt hoặc ngõ chỉ vừa người đi bộ, rồi phải dắt xe lùi ra.
Chưa quen nhịp phố cổ thì xem thêm bài chạy xe máy trong phố cổ giờ nào nên tránh.
Tìm chỗ dừng xe khi ăn chả cá phố cổ
Đây là phần khách lo nhất khi ăn chả cá phố cổ. Lòng phố Chả Cá hẹp, vỉa hè có đoạn đã kín hàng quán và xe của nhà dân, nên đừng mặc định sẽ có chỗ ngay trước cửa quán.
- Hỏi ngay nhân viên quán: nhiều quán trong phố cổ có người trông xe hoặc biết điểm gửi gần nhất. Hỏi trước khi gọi món để khỏi phải đứng dậy giữa bữa.
- Tìm điểm gửi có người trông và có vé xe ở các phố lân cận như Hàng Cân, Hàng Lược, Lãn Ông. Chụp ảnh vé cùng biển số để lúc lấy xe khỏi nhầm.
- Quanh quán kín chỗ thì gửi ở phố rộng hơn rồi đi bộ, khoảng cách trong phố cổ rất ngắn.
- Không đỗ chắn cửa nhà dân, lối thoát hiểm hay lối qua đường.
Phí gửi xe khác nhau theo điểm và khung giờ, bạn hỏi giá khi nhận vé là yên tâm nhất. Hai bài ăn uống quanh phố cổ để xe ở đâu và gửi xe máy trong ngõ phố cổ có thêm mẹo chọn chỗ gửi quen.
Chọn giờ đi cho đỡ chen
Giờ ăn trưa và tối là lúc các quán đông nhất. Ban ngày phố cổ còn có xe chở hàng ra vào, chiếm một phần lòng đường. Muốn ngồi thong thả, đến sớm hơn giờ cơm một chút hoặc lùi lại sau cao điểm.
Tối cuối tuần, quanh Hồ Gươm có phố đi bộ và phân luồng, dòng xe dồn vào các phố cổ còn lại, nên tối trong tuần sẽ dễ chạy và dễ gửi xe hơn. Ngày mưa, mặt đường và nắp cống trơn, hãy đi chậm.
Một ví dụ buổi tối ở phố Chả Cá Hà Nội
Giả sử hai người thuê một chiếc Honda Vision ở Long Biên, muốn ăn tối ở phố Chả Cá Hà Nội rồi dạo phố cổ:
- Xuất phát sớm hơn giờ ăn tối, qua cầu Chương Dương, chạy về khu Hàng Mã.
- Đến ngã giao Hàng Lược, nhìn biển. Được vào thì đi chậm và tìm điểm gửi có vé; không được thì gửi ở phố lân cận rồi đi bộ sang.
- Ăn xong, để xe nguyên chỗ gửi và đi bộ một vòng Hàng Lược, Hàng Mã cho thoải mái.
- Quay lại lấy xe, kiểm tra đèn, xi nhan rồi mới chạy về.
Chả cá hay đi kèm bia. Đã uống thì đừng cầm lái, đọc bài uống bia ở phố cổ rồi về bằng cách nào để biết cách để xe lại an toàn.
Lưu ý riêng khi đi bằng xe thuê
- Kiểm tra xăng trước khi vào phố cổ, vì trong khu phố hẹp tìm cây xăng không tiện.
- Giữ chìa khóa, vé gửi xe và giấy tờ xe cẩn thận; giấy tờ nào đi kèm xe thì hỏi cửa hàng lúc nhận xe.
- Xe gặp sự cố như không nổ máy hay thủng lốp, gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú qua số 0942 467 674 trong giờ mở cửa 09:00–21:00. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; chi phí xử lý sự cố, nếu có, xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Muốn ghép thêm điểm khác vào buổi đi chơi, xem các bài trong cẩm nang phố cổ Hoàn Kiếm hoặc mục du lịch Hà Nội bằng xe máy.