Chỉ cần đi hết Hàng Khay hoặc Hàng Bài là bạn đã bước từ những phố hẹp nhà ống sang những đường rộng có cây xanh, vỉa hè thoáng và biệt thự mái ngói cửa chớp. Dạo khu phố Pháp bằng xe máy vào một buổi chiều là cách nhìn hai gương mặt của Hà Nội cũ trong cùng một ngày: phố cổ chật và ồn buổi sáng, phố Pháp thoáng và chậm buổi chiều. Bài này vạch một tuyến từ phố cổ sang Tràng Tiền, Nhà hát Lớn, Ngô Quyền, với chiều chạy, điểm dừng, chỗ để xe và giờ ánh sáng đẹp.
Khu phố Pháp bằng xe máy: ranh giới và nhịp đường khác phố cổ
Khu phố Pháp nằm ở phía nam và đông nam Hồ Gươm, hình thành từ cuối thế kỷ mười chín, với lưới phố vuông vức, đường rộng, cây sấu và cây xà cừ hai bên, biệt thự và công sở xây theo kiểu châu Âu. Ranh giới mềm của nó là trục Tràng Tiền, Hàng Khay ở phía bắc, các phố Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo chạy song song về phía nam, và các phố cắt ngang như Ngô Quyền, Phan Chu Trinh, Hàng Bài, Quang Trung.
Nhịp chạy xe ở đây khác hẳn phố cổ: đường rộng nên xe chạy nhanh hơn, ô tô nhiều hơn, đèn đỏ ở các ngã tư lớn dài hơn, và nhiều phố tổ chức một chiều theo cặp, nên hãy đọc biển ở từng đầu phố thay vì đoán. Vỉa hè rộng nhưng phần lớn có bãi trông giữ xe, không tuỳ tiện dựng xe lên hè. Một điều mới cần nhớ: Tràng Tiền, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền thuộc mười hai tuyến phố của khu vực một trong vùng phát thải thấp Hà Nội thí điểm từ đầu tháng Bảy năm 2026, cấm xe máy và ô tô từ bảy giờ tối đến nửa đêm các ngày thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật, trùng với không gian đi bộ quanh hồ. Buổi chiều ngày thường, xe chạy vào bình thường.
Tuyến một buổi chiều: chiều chạy và điểm dừng
Xuất phát từ phố cổ khoảng hai rưỡi chiều, theo Hàng Bài xuống rồi rẽ vào Tràng Tiền, phố của hiệu sách, trung tâm thương mại và hàng kem nổi tiếng ở số 35. Đi hết Tràng Tiền, Nhà hát Lớn hiện ra ở cuối phố, trên Quảng trường Cách mạng Tháng Tám; toà nhà xây đầu thế kỷ hai mươi, là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử của Hà Nội và vẫn là nhà hát hoạt động, nên chỉ xem từ ngoài trừ khi bạn có vé. Ngay sau lưng nhà hát, về phía Phạm Ngũ Lão, là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia với toà nhà vàng mái cong, đáng dành một tiếng nếu còn thời gian.
Gửi xe một lần ở điểm trông giữ quanh Cổ Tân, Tông Đản cạnh nhà hát, rồi đi bộ: vòng qua Lê Thánh Tông ngắm toà nhà Đại học Tổng hợp cũ, lên Phan Chu Trinh, sang Hai Bà Trưng, rẽ vào Ngô Quyền với Nhà khách Chính phủ và khách sạn cổ nổi tiếng nhất thành phố, rồi ra Lý Thái Tổ với vườn hoa và tượng đài vua Lý Thái Tổ nhìn thẳng ra hồ. Vòng đi bộ này chừng một cây số rưỡi, vừa đủ một tiếng rưỡi với vài lần dừng. Lấy xe, chạy nốt Lý Thái Tổ về Hồ Gươm là kết thúc.
Ai thích sách và ảnh có thể ghé phố sách gần đó, cách đi và gửi xe có ở bài đến phố sách Ngô Quyền bằng xe máy: gửi xe và đường đi. Người muốn thêm một bảo tàng nhỏ trên trục Trần Hưng Đạo xem thêm Bảo tàng Biên phòng ở Trần Hưng Đạo: chạy xe máy từ Hồ Gươm, cần hỏi gì trước.
Giờ ánh sáng đẹp và góc chụp
Mùa hè, từ bốn giờ đến năm rưỡi chiều, nắng xiên vàng chiếu lên mặt tiền Nhà hát Lớn và các biệt thự quay về hướng tây, màu vàng tường và màu xanh cửa chớp nổi rõ. Mùa đông, khung giờ đẹp sớm hơn, từ ba rưỡi đến bốn rưỡi, và bầu trời xám nhẹ lại hợp với kiến trúc này hơn trời xanh gắt. Góc chụp Nhà hát Lớn an toàn nhất là từ vỉa hè cuối phố Tràng Tiền nhìn thẳng, lấy cả quảng trường; đừng đứng giữa quảng trường vì xe vòng qua liên tục.
Chiều chạy nên đi từ hồ xuống phía nhà hát để toà nhà hiện dần ở cuối phố Tràng Tiền, cảm giác đẹp hơn hẳn đi ngược lại. Trên Lý Thường Kiệt và Trần Hưng Đạo, hàng cây cổ thụ giao tán cho bóng mát cả chiều; chạy chậm ở làn trong để ngắm, nhưng không dừng giữa đường để chụp, hãy tấp vào chỗ có bãi hoặc đầu phố nhỏ.
Ghép với Hồ Gươm và phố cổ trong cùng buổi
Nếu buổi sáng đã dành cho phố cổ, buổi chiều phố Pháp là phần tiếp nối tự nhiên, và Hồ Gươm nằm đúng giữa hai khu. Kết vòng ở vườn hoa Lý Thái Tổ lúc năm giờ chiều, đi bộ một đoạn bờ hồ rồi mới lấy xe là cách khép ngày gọn; đường đi và chỗ gửi quanh hồ có ở bài đến Khu Hồ Gươm và Tháp Rùa bằng xe máy: gửi xe và đường đi.
Nếu hôm đó là thứ Sáu, thứ Bảy hay Chủ nhật, hãy tính kết vòng trước bảy giờ tối, vì sau giờ đó Tràng Tiền, Lý Thái Tổ, Ngô Quyền và cả khu quanh hồ cấm xe, lấy xe ở bãi trong vùng sẽ phải dắt ra khá xa. Chuyện xe máy để đâu khi phố đi bộ mở cửa được nói ở bài phố đi bộ cuối tuần và xe máy để đâu.
Đường về và vài lưu ý nhỏ
Về Long Biên, từ Lý Thái Tổ ra Trần Quang Khải rồi lên cầu Chương Dương chỉ vài phút, nhưng khung năm đến sáu rưỡi chiều đầu cầu ùn; nán lại một quán cà phê trên Lý Thái Tổ hoặc Ngô Quyền tới gần bảy giờ rồi về lại nhàn hơn. Về phía nam hoặc tây, Trần Hưng Đạo và Hai Bà Trưng dẫn thẳng ra các trục lớn.
Khu phố Pháp nhiều công sở, đại sứ quán và cơ quan, một số đoạn vỉa hè cấm dừng đỗ hoàn toàn, có bảo vệ nhắc; cứ gửi ở điểm trông giữ có vé là yên tâm. Mang theo áo mỏng vì chiều muộn dưới tán cây mát hơn trong phố cổ. Các bài về khu phố cổ liền kề nằm ở chuyên mục phố cổ, còn toàn bộ điểm đến thành phố ở mục du lịch.