Sáng mùng Một, phố cổ vắng đến lạ: cửa hàng kéo rèm, vỉa hè trống, chỉ còn tiếng xe máy thưa thớt và mùi hương từ mấy ban thờ ngoài cửa. Ai từng đi phố cổ mùng 1 Tết xe máy đều nhớ cảm giác chạy giữa Hàng Đào, Hàng Ngang mà không phải nhích từng mét. Nhưng đến chiều, cũng khu đó, Hồ Gươm đông nghịt người du xuân và đền Ngọc Sơn xếp hàng dài. Bài này chia ngày đầu năm theo giờ, để bạn biết lúc nào chạy xe, lúc nào gửi xe đi bộ, ăn ở đâu và đi lễ lúc nào.
Phố cổ mùng 1 Tết xe máy chạy giờ nào: sáng vắng, chiều đông
Từ sáng mùng Một đến hết mùng Hai, phần lớn cửa hàng trong khu 36 phố phường đóng cửa, nhiều nhà mở lại từ mùng Ba, mùng Bốn, có nhà chờ qua mùng Sáu. Chợ Đồng Xuân nghỉ, các hàng ăn quen đóng, nên đường phố rộng ra, xe chạy thong thả, đèn xanh đèn đỏ hầu như không phải chờ. Đây là khoảng vài ngày hiếm hoi trong năm bạn có thể chạy một vòng Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Hàng Mã, Hàng Buồm rồi ra Trần Nhật Duật mà không gặp ùn.
Nhưng từ đầu giờ chiều, Hồ Gươm đổi mặt. Người du xuân, gia đình chụp ảnh áo dài, khách lễ đền Ngọc Sơn đổ về các phố quanh hồ; những năm gần đây thành phố thường kéo dài hoạt động phố đi bộ quanh hồ trong các ngày Tết và cấm xe vào khu vực lõi theo thông báo riêng, nên bạn nên coi buổi chiều và tối mùng Một đến mùng Ba là khung giờ phải gửi xe ở vành ngoài rồi đi bộ vào. Chi tiết thông báo mỗi năm khác nhau, hãy xem trước ngày đi.
Buổi sáng, khung từ bảy đến mười giờ là đẹp nhất: nắng xiên, phố vắng, chụp ảnh không vướng người. Thói quen chọn giờ vắng để chạy phố cổ trong năm được nói ở bài chạy xe máy phố cổ Hà Nội giờ nào vắng nhất, và mùng Một là ngày mà cả buổi sáng đều vắng như khung giờ ấy.
Sáng mùng Một chạy đâu: một vòng phố và vài điểm còn mở
Một vòng gợi ý: xuất phát từ Long Biên lúc bảy giờ, qua cầu Chương Dương, xuống Trần Nhật Duật, rẽ vào Hàng Chiếu ngắm Ô Quan Chưởng còn vắng, qua Hàng Mã xem những gì còn lại của mùa trang trí, vòng Hàng Lược, ra Hàng Đào xuống Hồ Gươm chụp ảnh ở quảng trường trước khi người đông. Cả vòng chừng một tiếng, dừng bao nhiêu tuỳ bạn. Những phố đang rực rỡ nhất trước Tết như Hàng Mã, Hàng Lược sang mùng Một trở nên yên ắng, đáng xem theo một cách khác; không khí những ngày trước đó có trong bài chợ hoa Hàng Mã mùa Tết bằng xe máy: đỗ xe và thời điểm đi.
Điểm mở cửa sáng mùng Một là các đền, chùa và vài quán cà phê thuộc chuỗi lớn. Đền Bạch Mã ở Hàng Buồm và đền Ngọc Sơn ở Hồ Gươm đông ngay từ sau giao thừa, vãn dần giữa buổi sáng rồi lại đông vào chiều. Nếu muốn lễ ở đền Ngọc Sơn mà không xếp hàng lâu, đi khoảng chín đến mười giờ sáng; đường vào và chỗ gửi xe ngày thường có ở bài đến Đền Ngọc Sơn bằng xe máy: gửi xe và đường đi, ngày Tết thì các bãi gần hồ có thể đóng, lùi ra xa thêm một chút.
Ăn gì, ở đâu khi hàng quán đóng
Mùng Một, hàng ăn mở rất ít và thường thu thêm phụ phí ngày Tết, phở hay bún có thể đắt hơn hẳn ngày thường, là chuyện bình thường ở Hà Nội những ngày này. Cách thực dụng là ăn sáng ở chỗ ở trước khi đi, mang theo chai nước và chút bánh, rồi chỉ dừng cà phê. Các quán cà phê chuỗi lớn quanh hồ và trên Hàng Bài, Lý Thường Kiệt thường mở từ mùng Một hoặc mùng Hai; quán nhỏ trong phố cổ mở lác đác, cứ thấy quán nào đông người địa phương là ghé.
Khách ở khách sạn phố cổ nên hỏi lễ tân từ tối ba mươi về bữa sáng ngày Tết, vì nhiều bếp nghỉ. Mùng Ba, mùng Bốn, các hàng quen mở lại dần và giá trở về gần bình thường.
Đi lễ và du xuân buổi chiều: gửi xe vành ngoài, đi bộ vào
Buổi chiều mùng Một, Hai, Ba, hãy đổi cách di chuyển: gửi xe ở các bãi quanh Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải nếu đến từ Long Biên, hoặc quanh Hàng Bông, Phủ Doãn, Tràng Thi nếu đến từ phía tây và nam, rồi đi bộ vào hồ. Các đền chùa quanh hồ như đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu trên Đinh Tiên Hoàng, chùa Bà Đá trên phố Nhà Thờ, chùa Lý Triều Quốc Sư trên Lý Quốc Sư đều trong tầm đi bộ từ một chỗ gửi. Mang theo ít lễ gọn, ăn mặc kín đáo, và chuẩn bị tinh thần chờ ở lối vào hẹp.
Đền Ngọc Sơn có bán vé vào khu đền, một số năm thành phố mở cửa miễn phí vài ngày Tết theo thông báo riêng, nên cứ hỏi tại cổng. Chiều muộn, khoảng sau năm giờ, ánh sáng quanh hồ đẹp nhất để chụp ảnh áo dài, nhưng cũng là lúc đông nhất; chụp xong nên rời khu hồ trước khi đèn lên và dòng người tối tràn ra.
Lịch một ngày đầu năm gọn bằng xe máy
Bảy giờ sáng chạy vòng phố cổ chụp ảnh phố vắng, tám rưỡi ăn sáng ở chỗ ở hoặc quán cà phê đã mở, chín rưỡi đi lễ đền Bạch Mã rồi đền Ngọc Sơn khi vãn người, mười một giờ về nghỉ. Ba giờ chiều quay lại, gửi xe vành ngoài, đi bộ quanh hồ, ghé chùa Bà Đá hoặc chùa Lý Triều Quốc Sư, chụp ảnh lúc nắng dịu, năm rưỡi lấy xe về trước giờ tối đông.
Những ai thuê xe đúng dịp này cần đặt sớm và hỏi kỹ lịch nhận trả, cửa hàng có giờ nghỉ riêng ngày Tết, như đã nói ở bài thuê xe máy dịp lễ dài và Tết: đặt sớm và hỏi lịch nhận trả ra sao. Đổ đầy xăng từ ngày ba mươi, vì ngày mùng Một nhiều cây xăng nhỏ nghỉ. Các bài về khu phố cổ nằm ở chuyên mục phố cổ, còn điểm đến toàn thành phố ở mục du lịch.