Chùa Thầy là cụm chùa cổ ở chân núi Sài Sơn, thị xã Quốc Oai phía tây nam Hà Nội, nơi thờ thiền sư Từ Đạo Hạnh và nổi tiếng với sân khấu mái nằm giữa mặt hồ, nên nếu định chạy xe đi chùa Thầy thì hai câu nên tính trước là gửi xe ở đâu quanh cụm di tích và đường đi chùa Thầy như thế nào cho xe máy, vì trục lớn về hướng này có đoạn cao tốc không cho xe máy lên. Quãng đường chỉ khoảng hai mươi cây số, hợp với một nửa ngày cuối tuần. Bài này đi lần lượt: đường đi cho xe máy, chỗ gửi xe, khung giờ đẹp, và cách ghép lịch quanh khu vực.
Đường đi chùa Thầy từ trung tâm
Tuyến quen thuộc là theo đại lộ Thăng Long hướng tây, tới vùng nút giao Sài Sơn thì rẽ theo đường dẫn vào khu chùa. Lưu ý quan trọng cho người đi xe máy: trục này có đoạn cao tốc Láng - Hòa Lạc song song với đại lộ, xe máy không được lên cao tốc, nên bám đại lộ Thăng Long là đúng tuyến. Đoạn cuối vào Sài Sơn là đường qua vùng làng: rộng vừa, có các ngã rẽ nhỏ và đoạn qua thị trấn, nên giảm tốc và theo biển hướng dẫn di tích.
Người xuất phát từ phía Cầu Giấy hoặc bắc thành phố có thể vòng qua vành đai để tránh đoạn nội đô giờ cao điểm, nhưng nếu đi sáng sớm cuối tuần thì trục đại lộ thoáng hơn hẳn ngày làm việc. Tra bản đồ chỉ đường theo giờ thực tế trước khi khởi hành, và canh dự báo mưa: đoạn cuối trời Sài Sơn nhiều mưa bất chợt hơn trong phố.
Gửi xe khi đến chùa Thầy
Khu chùa có bãi gửi xe gần cổng phục vụ khách thăm quan; ngày thường rộng rãi, cuối tuần và ngày hội có khi xếp xe dày nên nhớ lấy vé, chụp lại vị trí đỗ, và cất giấy tờ quan trọng theo người thầy vì để trong cốp. Phí gửi niêm yết tại từng bãi theo bảng giá của bãi. Nếu ngày hội khách dồn cục, các bãi ngoài rìa của xã cũng mở thêm cho khách, bộ vào cổng mất vài phút, đỡ phải chen giữa dòng xe.
Đi nhóm nên hẹn tập trung tại một bãi chung ngay từ đầu, tránh mỗi xe gửi một nơi rồi chờ nhau mỏi mệt. Trước khi rời xe, khóa cổ xe, kiểm tra dây điện giấu kín không lộ ra ngoài, và mang theo đồ giá trị. Cách giữ xe an toàn khi di chuyển nhiều chặng được gom trong bài gửi xe và giữ xe, trong đó có cả các lưu ý riêng cho xe máy thuê.
Thời điểm đẹp để thăm chùa
Trước buổi đi, đáng đọc đôi dòng về thiền sư Từ Đạo Hạnh và tích truyện đá ở đây: cụm chùa gắn với nhiều giai thoại quanh làng Sài Sơn, và khi biết chuyện, từng sân gạch, giếng nước và hang nhỏ đều thấm hơn. Nhóm chụp ảnh nên để dành buổi sáng cho nắng nghiêng qua mái và đầu giờ chiều cho mặt hồ phẳng gió.
Sáng sớm là khung đẹp nhất: chùa vắng, không khí làng quê còn mát, và ánh sáng lên mái chùa cổ rất hợp để chụp ảnh. Trưa nắng gắt quanh sân gạch, nên nếu đi nửa ngày, canh khung sáng về trước giờ trưa hoặc chiều muộn khi nắng đổ dịu qua hàng cây. Mùa thu Hà Nội là dịp lý tưởng cho cung này: trời khô, mát, quãng đường thoáng đẹp.
Ngày hội chùa Thầy vào mùa xuân, khi sân khấu giữa hồ lên tiếng trống chèo và cả khu đổ khách lễ hội; khung này nhộn nhịp nhưng đông gấp nhiều lần ngày thường, nên nhóm cần yên tĩnh nên tránh đúng dịp hội. Muốn xem hội thì đi sớm, gửi xe ở bãi ngoài và chuẩn bị bộ một đoạn dài.
Điểm thăm quanh cụm chùa
Ngoài chùa chính, đáng dạo quanh hồ nước trước chùa với sân khấu mái giữa hồ — kiến trúc sân khấu chèo hiếm có còn giữ được; phía sau là núi với các hang động nhỏ, leo bằng đường bậc đá ngắn nhưng trơn khi trời ẩm, nên đi giày bám tốt. Giữ yên tĩnh trong khuôn viên, mặc trang phục kín đáo, và để mũ bảo hiểm gọn trong cốp hoặc mang theo tay.
Nếu bạn đang xếp thêm các buổi ngoại thành quanh Hà Nội, bài đi thành Cổ Loa bằng xe máy có thêm khung chạy xe đường trường hướng bắc, còn thêm nhiều gợi ý nằm trong danh sách điểm đến. Nếu thuê xe máy tại Hà Nội cho buổi đi này, việc chuẩn bị xe và giấy tờ trước khi nhận xe nằm trong trang cho thuê xe máy.
Vài lưu ý trước khi lên đường
Nếu đi ngày thường, ghé thêm các xóm quanh chân núi: đường nhỏ quanh co nhưng vắng, hợp để chạy chậm hít không khí đồng quê, và dễ gặp các quán nước ven đường của xã. Ngày cuối tuần, khung muộn có khi gặp dòng xe nhóm đi cùng hướng, nên ghép lịch hẹn nhau từ điểm gửi xe chung cho dễ trông xe.
Kiểm tra kỹ xe trước khi rời khu Long Biên: lốp, thắng, đèn và gương, vì trục đại lộ có đoạn dài chạy nhanh và đoạn cuối vào làng cần phanh ăn. Mang theo áo mưa gấp trong mùa mưa, sạc sẵn điện thoại cho bản đồ, và đổ đủ xăng từ trong phố vì các trạm ven tuyến thưa hơn. Chạy đều tay trên đại lộ, tránh sát hông xe khách, và nhường xe tải ở các nút rẽ vào xã.
Cuối cùng, trở về trước khi trời tối nếu bạn chưa quen đoạn đường qua thị trấn trong bóng đêm. Chuyện chọn cung đường và giữ xe an toàn được gom trong mục du lịch, nơi bạn có thể tích dần kinh nghiệm cho các buổi đi sau quanh Hà Nội.