Cổ Loa là cụm di tích thành cổ ở huyện Đông Anh, nơi thờ vua An Dương Vương và lưu giữ huyền thoại nỏ thần của nước Âu Lạc, nên nếu định đi thành Cổ Loa bằng xe máy thì ba câu cần tính trước là Cổ Loa cách trung tâm Hà Nội bao xa, cung đường nào thuận cho xe máy, và chạy đoạn đường trường đó cần lưu ý gì. Đây là chuyến đi nửa ngày đáng giá: vòng thành đất cổ nằm giữa vùng đồng quê, đường ra thoáng, và toàn bộ cung có thể chạy thong thả trong một buổi. Bài này đi lần lượt: quãng đường và thời gian, cung đường gợi ý, điểm thăm ở di tích, và những lưu ý chạy xe an toàn.
Cổ Loa cách trung tâm Hà Nội bao xa
Tính từ khu phố cổ, di tích nằm khoảng mười sáu ki-lô-mét về phía bắc, thuộc vùng Đông Anh; quãng đường thực tế tuỳ điểm xuất phát và tuyến chọn, dao động quanh mức đó cộng thêm vài cây số nếu xuất phát từ phía tây thành phố. Với tốc độ xe máy thong thả, phần đường di chuyển chỉ mất chừng bốn mươi phút đến một tiếng, nên nhiều người ghép chuyến này vào một buổi sáng hoặc một buổi chiều cuối tuần.
Thời gian này cũng tuỳ theo hình thức đi: nhóm muốn bộ hết cả ba vòng thành và dừng lâu ở đền thì tính cả buổi; nhóm chỉ thăm khu đền chính và một đoạn tường thì nửa buổi vừa khít. Nên xếp lịch ra sớm, để phần chiều về không phải bấm giờ, vì đoạn quốc lộ về tối đông xe tải hơn hẳn buổi sáng.
Đi sớm để tranh nắng và có trọn vẹn thời gian ở di tích: vòng thành trải rộng giữa làng và đồng, muốn bộ hết các đoạn đáng xem cần chừng một đến hai tiếng. Ngày hội của làng Cổ Loa tổ chức đầu xuân, khi ấy cả khu đông gấp nhiều lần ngày thường, nên nhóm muốn yên tĩnh nên tránh khung hội.
Đi thành Cổ Loa bằng xe máy: cung đường gợi ý
Tuyến quen thuộc nhất là từ trung tâm qua cầu Đuống, nối vào quốc lộ 3 hướng Đông Anh, tới khu vực chợ thép thì rẽ theo đường dẫn vào cụm di tích. Quốc lộ 3 rộng nhưng đông xe tải và xe khách, nên giữ làn phải, chạy đều và tránh sát hông xe container. Một phần cuối tuyến là đường qua làng: hẹp, nhiều ngã tư không đèn, cần giảm tốc từng đoạn, đặc biệt quanh các lối vào sân phơi và trường học.
Tuyến thay thế là vòng phía đông qua khu cầu mới nối đường vành đai, đường sá thoáng hơn nhưng xa hơn chút, hợp với nhóm muốn chạy thêm quãng ven sông. Chú ý quan trọng: xe máy không được đi lên cao tốc, nên tuyệt đối theo quốc lộ và các đường dưới cấp cao tốc khi tra bản đồ. Tra trước tuyến theo giờ thực tế và tải về bản đồ phòng khi sóng yếu vùng ven.
Điểm thăm ở cụm di tích
Trước buổi đi, đáng đọc đôi dòng về chuyện nỏ thần và truyền thuyết Mỵ Châu Trọng Thủy: di tích này thấm hơn rất nhiều khi bạn biết mình đang đứng trên dấu tích kinh đô hơn hai nghìn năm tuổi. Vùng đất quanh thành còn giữ các di chỉ khảo cổ và làng nghề, thêm lớp hứng thú cho nhóm thích tìm hiểu văn hóa cổ.
Bên trong cụm, điểm chính là đền thờ An Dương Vương trên gò cao giữa vòng thành, cùng am thờ Mỵ Châu và các đoạn tường đất còn nguyên hình cung khối. Bộ ba vòng thành cổ gép quanh làng: chạy xe nối các đoạn được, nhưng nhớ gửi xe ở các bãi giữ xe trước cổng đền thay vì đỗ lẻ tẻ ven đường làng, vì đường hẹp và ngày đông khách không còn chỗ.
Khi gửi xe, nhớ lấy vé và cất giấy tờ theo người; cách giữ xe an toàn khi di chuyển nhiều chặng được gom trong bài gửi xe và giữ xe, trong đó có cả các lưu ý riêng cho xe máy thuê. Giữa hai điểm bộ, men theo hồ trung tâm lấy mát: mặt nước soi bóng tre làng, khung này đáng dừng máy chụp ảnh.
Vài lưu ý trước khi lên đường
Đoạn đường trường ra Cổ Loa có lúc vắng trạm xá liền kề, nên kiểm tra đủ xăng từ phố trước khi lên đường, cùng lốp, thắng, đèn và gương. Đường vùng có nhiều xe tải chở hàng và xe ba bánh chậm, nên kiên nhẫn vượt ở đoạn thẳng rộng, tuyệt đối không vượt ở ngã tư và khúc cong. Về chiều, gió đồng về nhanh và trời sẫm sớm hơn trong phố, tính giờ quay lại để không chạy đoạn quốc lộ trong bóng tối nếu bạn chưa quen.
Nếu thuê xe máy tại Hà Nội cho buổi đi này, việc chuẩn bị xe và giấy tờ trước khi nhận xe nằm trong trang cho thuê xe máy. Trước khi khởi hành, xem dự báo mưa: đường đất vùng đồng trơn rất nhanh, và mang theo áo mưa gấp lẫn khăn che bụi quãng quốc lộ.
Nếu đi nhóm đông, hẹn nhau tập trung ở một điểm đỗ chung gần cổng đền thay vì mỗi xe một chỗ, dễ kiểm tra đủ người trước mỗi chặng tiếp theo. Nước uống nên mang theo từ phố, vì quầy dọc đường vùng thưa hơn trong nội thành, và một tờ bản đồ giấy dự phòng cũng hữu ích khi điện thoại yếu pin ở vùng đồng.
Cuối cùng, giữ khoảng cách với đoàn xe địa phương, nhường người đi bộ và học sinh quanh các lối vào làng, và hẹn điểm chờ rõ ràng nếu đi nhóm. Chuyện chọn cung đường và giữ xe an toàn được gom trong mục du lịch, còn thêm nhiều gợi ý buổi đi quanh Hà Nội nằm trong danh sách điểm đến.