Đi Ba Vì bằng xe máy là chuyến đổi không khí gọn nhẹ mà nhiều khách cuối tuần ở Hà Nội chọn: chỉ chừng 60 km từ trung tâm, đường đã rời đồng bằng, men theo chân núi đá vôi rồi leo hẳn lên vùng rừng cao. Xe máy hợp với cung này vì chủ động thời gian, dừng nghỉ khi muốn, nhưng cũng vì thế người lái phải tự gánh phần khó: dốc dài, cua gắt, sương giăng trên độ cao. Bài này gom lại kinh nghiệm chọn đường, lên đèo an toàn và sắp điểm nghỉ cho chuyến đi một ngày hoặc nghỉ qua đêm.
Cung đường đi Ba Vì bằng xe máy từ Hà Nội
Cung quen thuộc nhất là Đại lộ Thăng Long: từ nội đô chạy thẳng về hướng Hòa Lạc, đến khu vực nút giao thì rẽ vào đường TL414, qua các xã Quốc Oai rồi men theo TL414 về phía chân núi. Cung thứ hai là QL32 qua Sơn Tây, sau đó cũng rẽ lên TL414. Cả hai đều rộng nhưng đông xe tải vào giờ cao điểm, nên khách nên xuất phát sớm để tránh ùn tắc ở các nút giao. Tổng thời gian đi thường khoảng hai giờ nếu dừng ít.
Điểm mốc quan trọng nhất là ngã ba Tản Lĩnh, nơi có quán ăn và trạm xăng nhỏ phục vụ khách lên vườn. Từ ngã ba, khách rẽ theo biển chỉ dẫn thêm khoảng 3 km là tới khu vực cổng vườn quốc gia. Đây là chỗ nên đổ đầy xăng, ăn nhẹ và nghỉ tay, vì lên cao gần như không còn dịch vụ. Trước khi lên đèo, đáng xem lại bài hạ đèo dài bằng xe ga an toàn để nắm cách giữ ga đều và tránh nóng máy trên dốc.
Lên đèo Ba Vì bằng xe máy: giữ số và giữ khoảng cách
Đoạn từ ngã ba lên khu vực cổng vườn chỉ vài km nhưng dốc đứng hẳn so với đường đồng bằng. Với xe số, khách nên hạ số sớm, để máy kéo đều thay vì ép ga cao; kéo côn lốp trên dốc dài làm bố cháy và có mùi khét, đồng thời xe dễ hụt sức giữa dốc. Với xe ga, giữ ga đều đặn, không vặn hết ga rồi buông hẳn, vì xe ga nặng nề hơn trên dốc và cần nhả từ từ khi hết dốc.
Cua gắt là đặc thù của đèo Ba Vì: nhiều khúc cua quây tóc, tầm nhìn bị vách núi chắn. Nguyên tắc cũ mà vẫn đúng là vào chậm, ra nhanh: giảm tốc trước khi vào cua, nhìn về phía đường thẳng ra sau cua, không cắt cua sang làn ngược. Xe container và xe chở vật liệu vẫn chạy trên cung này, khoảng cách an toàn với xe nặng nên để đằng xa hơn so với đường phố.
Sương mù là biến số lớn nhất. Ở độ cao trên khoảng 400 mét, nhiều buổi sáng đèo trắng sương, mặt đường ẩm, rêu mọc ở rìa. Sương dày thì bật đèn, chạy đúng nửa làn bên phải, tuyệt đối không vượt trong sương vì không thấy xe ngược chiều. Khách đi sớm vào mùa thu đông nên tra dự báo thời tiết trước, và nếu sương quá dày thì chờ tan tại quán dưới chân đèo.
Ba vì chạy xe máy: điểm nghỉ chân trên nửa đường
Ba vì chạy xe máy thoải mái hay mệt phụ thuộc vào chỗ dừng. Ngã ba Tản Lĩnh là trạm nghỉ chính: quán ăn ở đây phục vụ đồ nướng, cơm và nước, có xăng dự phòng. Khách đi một ngày thường dừng ăn tại đây trước khi lên vườn, sau đó lên nửa ngày rồi về Hà Nội buổi tối. Khách nghỉ qua đêm thì hỏi trước giá nhà nghỉ quanh khu vực ngã ba và thị trấn gần đó, cuối tuần chỗ có thể kín.
Trên cao, khu vực cổng vườn quốc gia có bãi giữ xe; khách gửi xe máy ở đó rồi đi bộ, vì đường trong vườn dốc và một số đoạn không cho xe cá nhân. Khi gửi xe, khách nên khóa cốp, lấy mũ bảo hiểm đi theo, và tra giờ mở của vườn trước chuyến đi. Giờ có thể đổi theo mùa, nên tin ở trang thông tin chính thức của vườn quốc gia, không tin theo trí nhớ của chuyến trước.
Chạy quanh vườn quốc gia Ba Vì: đi bộ là chính
Vườn quốc gia Ba Vì là vùng rừng trên núi đá vôi, hệ đường mòn dành cho khách bộ, không phải cho xe máy. Vì thế khi đến vườn quốc gia Ba Vì, xe máy chỉ dừng ở bãi dưới chân cổng, còn phần thưởng là những con dốc bộ xuyên rừng, tháp cổ và các khúc quanh nhìn xuống thung lũng. Khách đi giày có độ bám, mang nước, và nên đi sớm trong ngày để không bị trở tối giữa rừng.
Buổi chiều là lúc mặt đường đèo khô hơn sau nắng trưa, cũng là lúc hợp để khách chạy xuống và quay về chân núi. Xem thêm bài xuống đèo dài bằng xe số: phanh hay về số để nắm cách phối hợp phanh trước và động cơ, vì đèo Ba Vì dốc liên tục và phanh dễ nóng nếu khách rà phanh suốt chặng.
Thuê xe máy đi Ba Vì: kiểm tra gì trước khi nhận xe
Chuyến 60 km lên núi đòi hỏi xe tốt hơn chuyến đi phố. Trước khi nhận xe thuê, khách kiểm tra phanh trước sau, độ căng dây ga, lốp và đèn. Hỏi chủ xe về lịch thay nhớt gần nhất, vì dốc dài làm nhớt làm việc nặng. Khách nên chọn xe số hoặc xe ga phân khối vừa phải, đủ sức kéo dốc, thay vì xe quá nhẹ.
Về pháp lý, với xe trên 50cc, khách cần giấy phép lái xe phù hợp theo quy định của Việt Nam và mang giấy tờ theo người. Với khách chưa quen đèo, nên đi cùng người có kinh nghiệm hoặc chọn chuyến khởi hành sớm để có thời gian dự phòng. Giữ lịch trình thoáng, không ép tốc độ, là cách giữ an toàn trên mọi cung.
Khách cần thuê xe để chạy Ba Vì có thể xem thêm các kinh nghiệm cung đường như Ba Vì nửa ngày bằng xe máy từ Hà Nội hoặc Hà Nội đi Ba Vì cuối tuần bằng xe máy. Danh mục các điểm đến quanh Hà Nội nằm tại trang điểm đến, còn tổng quan các hành trình nằm tại trang du lịch Hà Nội.