Ba Đình là quận chứa phần lịch sử trọng yếu nhất của Hà Nội: Quảng trường Ba Đình, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hoàng thành Thăng Long và hàng loạt bảo tàng lớn. Đây cũng là khu quy hoạch thoáng, đường rộng, hợp với việc tham quan bằng xe máy hơn nhiều khu phố cổ chật hẹp. Bài viết này tóm tắt các điểm đến chính của Ba Đình, cách di chuyển, và đặc biệt là những lưu ý về gửi xe quanh khu di tích.
Khu Ba Đình có gì đáng xem
Danh sách điểm đến chính của Ba Đình gồm: Quảng trường Ba Đình và Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh, Chùa Một Cột, Hoàng thành Thăng Long với Cột cờ Hà Nội, và bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Tất cả nằm gọn trong bán kính khoảng một đến hai cây số, hoàn toàn có thể đi xe máy kết hợp đi bộ trong một buổi.
Ngoài cụm di tích, Ba Đình còn có các góc đời thường đáng giá: hồ Trúc Bạch và đường Thanh Niên ở phía bắc, khu phố cổ kiểu Pháp quanh Hàng Bài, con đường Phan Đình Phùng với hàng sấu cổ thụ, và các con đường yên tĩnh như Hoàng Hoa Thám. Khu này hợp với kiểu đi chậm, dừng nhiều, chụp ảnh.
Thời gian lý tưởng cho Ba Đình là nửa ngày: buổi sáng cho cụm di tích quanh Quảng trường, buổi chiều cho các khu phố cổ và hồ. Bảo tàng thường mở cửa buổi sáng và đóng cửa một ngày trong tuần, nên kiểm tra lịch mở trước khi sắp xếp.
Đường vào Ba Đình từ cửa hàng
Từ cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên, tuyến ngắn nhất là qua cầu Chương Dương: hết cầu chạy theo phố Trần Quang Khải, rẽ vào các trục Tràng Tiền hoặc Hàng Khay lên đường Hùng Vương, là đến khu Quảng trường Ba Đình. Toàn bộ quãng đường khoảng ba cây số, mười đến mười lăm phút ngoài giờ cao điểm.
Tuyến thay thế đẹp hơn là đường Võ Nguyên Giáp: qua cầu Nhật Tân rồi theo đại lộ ven đê sông Hồng về hướng nam, tuyến đường này thẳng, thoáng, có tầm nhìn sông Hồng, đưa bạn đến khu vực phía đông Ba Đình. Tuyến này dài hơn nhưng ít đèn đỏ và ít kẹt xe, hợp với buổi sáng sớm.
Nếu xuất phát vào giờ cao điểm, cân nhắc chậm hơn mười phút so với dự kiến vì các trục nội đô quanh Hàng Khay và Tràng Tiền đông xe vào 07:30 đến 08:30 và 17:00 đến 19:00.
Các điểm đến chính và cách sắp xếp
Cụm trung tâm gồm Quảng trường Ba Đình, Lăng Chủ tịch, Bảo tàng Hồ Chí Minh và Chùa Một Cột. Việc vào thăm Lăng có giờ quy định cụ thể trong buổi sáng và quy định an ninh nghiêm ngặt: không mang túi lớn, không mang đồ nguy hiểm, trang phục gọn gàng. Trước khi đi, kiểm tra giờ mở cửa của Lăng vì lịch thăm có thể thay đổi theo lịch nghi lễ.
Hoàng thành Thăng Long ở phía đông Quảng trường, gồm Cột cờ Hà Nội và khu khảo cổ. Khu vực này chụp ảnh đẹp vào buổi chiều khi nắng xiên.
Chùa Trấn Quốc ở đầu đường Thanh Niên thuộc phía bắc quận, tách khỏi cụm trung tâm khoảng một cây số. Cách sắp xếp hợp lý: sáng thăm Lăng và Hoàng thành, trưa ăn uống quanh Phan Đình Phùng hoặc Trúc Bạch, chiều ghé chùa Trấn Quốc và kết thúc bằng vòng qua Hồ Tây lân cận.
Gửi xe quanh khu di tích
Đây là phần quan trọng nhất cần chuẩn bị. Khu Quảng trường Ba Đình là khu vực nghi lễ, các đường quanh Quảng trường có phân luồng và cấm dừng đỗ theo khung giờ, xe để sai quy định có thể bị xử phạt hoặc dời đi. Không bao giờ để xe tùy tiện trên vỉa hè quanh khu di tích.
Bãi gửi xe cho khách thăm Lăng nằm ở phía đường Điện Biên Phủ và Hoàng Hoa Thám, được đánh dấu rõ. Với bảo tàng, mỗi nơi có bãi gửi riêng tại cổng. Khi gửi xe, lấy vé và giữ vé cẩn thận; chụp ảnh biển số xe và vị trí bãi để nhận lại nhanh.
Chùa Trấn Quốc nằm trên đường Thanh Niên hẹp, xe phải gửi ở các bãi ở đầu đường rồi đi bộ vào. Cuối tuần và ngày lễ, các bãi này rất đông, nên đi sớm buổi sáng. Chuẩn bị tiền lẻ vài nghìn đồng cho mỗi lượt gửi.
Một kinh nghiệm nhỏ: chụp lại biển báo giờ cấm dừng gần nơi bạn định để xe. Nhiều tuyến quanh Quảng trường có biển cấm theo khung giờ nghi lễ, và tấm ảnh giúp bạn nhớ kiểm tra lại khi ra lấy xe, tránh để xe quá giờ cấm. Các mẹo gửi xe chung cho mọi khu vực Hà Nội được tóm tắt trong chuyên mục kinh nghiệm.
Đường Võ Nguyên Giáp và tuyến ven đê
Nếu bạn có thời gian, tuyến đường Võ Nguyên Giáp dọc đê sông Hồng là một trong những tuyến chạy xe đẹp của Hà Nội: đường rộng, thẳng, một bên là đê sông, bên kia là dải cây xanh và các khu đô thị mới. Tuyến này nối từ cầu Nhật Tân xuống khu vực phía đông thành phố, qua các quận Tây Hồ, Ba Đình và Long Biên.
Tuyến ven đê hợp với khung giờ sáng sớm hoặc chiều muộn khi trời mát. Chạy trên đại lộ vẫn giữ tốc độ cho phép, quan sát các giao cắt vì xe có thể rẽ từ các ngõ lên đê đột ngột. Vào mùa hè, đoạn đường thoáng gió rất dễ chịu; vào mùa đông, gió đê lạnh hơn trong phố, cần áo giữ ấm.
Thời điểm nên đi và lưu ý quy định
Buổi sáng sớm là khung giờ tốt cho cụm di tích: không khí mát, Lăng mở cửa đón khách thăm vào buổi sáng, các bảo tàng cũng mở từ sáng. Cuối tuần đông khách du lịch hơn, ngày thường yên tĩnh hơn nhưng một số bảo tàng đóng cửa thứ Hai, cần kiểm tra trước.
Ghép tuyến: Ba Đình nằm liền kề Hồ Gươm về phía nam và Hồ Tây về phía bắc, vì vậy bạn có thể ghép cả ba khu trong một ngày: sáng Ba Đình thăm cụm di tích, trưa ăn uống quanh Phan Đình Phùng, chiều lên Tây Hồ vòng hồ và ngắm hoàng hôn. Tổng quãng đường khoảng mười cây số, vừa sức cho một ngày và có sẵn chỗ gửi xe ở từng khu.
Về quy định: khu vực Quảng trường kiểm soát việc quay phim chụp ảnh tại một số vị trí, hãy làm theo hướng dẫn của lực lượng chức năng tại chỗ. Khi chạy xe trong khu, tuân thủ biển báo phân luồng, một chiều quanh khu di tích thay đổi theo khung giờ nghi lễ. Nếu thấy tuyến đường bị chặn, hỏi cảnh sát giao thông hoặc dân địa phương thay vì tự ý đi ngược.
Một số trang phục và hành vi tại khu di tích cần lịch sự: không đội mũ trong khu vực nghi lễ, giữ trật tự, xếp hàng khi vào thăm. Những quy định này được công bố tại chỗ và cần được tôn trọng. Kinh nghiệm chọn thời điểm thăm các khu tham quan chính được tổng hợp trong chuyên mục du lịch.
Ăn uống và nghỉ chân quanh Ba Đình
Ăn uống quanh Ba Đình khá đa dạng: khu Phan Đình Phùng và Hoàng Hoa Thám có các quán phở, bún chả lâu đời; khu Trúc Bạch nổi tiếng với các món ăn truyền thống; các con đường Yên Phụ, An Dương có nhiều quán cà phê nhìn ra hồ. Giữa các điểm tham quan, một giờ nghỉ chân tại quán giúp chuyến đi không bị gấp gáp.
Nếu khởi hành từ Long Biên buổi sáng, một lựa chọn là ăn sáng tại khu chợ đầu cầu Long Biên trước khi qua sông, vừa nhanh vừa hợp thói quen của người địa phương, và kịp bắt đầu ngày tham quan vào khung sáng đẹp nhất.
Cuối tuần, các quán quanh Phan Đình Phùng đông từ giữa trưa; nếu đi nhóm đông, đi sớm hoặc chọn các quán trong ngõ cạnh đó sẽ đỡ chờ. Sau bữa trưa, nếu còn tranh thủ, khu phố cổ cách đó một cây số về phía nam là điểm dạo bộ tiêu hóa nhẹ nhàng.
Tóm lại
Ba Đình là khu tham quan gọn gàng bằng xe máy: một cụm di tích trong bán kính nhỏ, đường rộng dễ đi, gửi xe có hệ thống nếu bạn biết trước vị trí bãi. Đi sớm buổi sáng, giữ vé gửi xe, tuân thủ phân luồng quanh Quảng trường, và kết hợp tuyến Võ Nguyên Giáp nếu muốn thêm một đoạn đường đẹp. Từ Long Biên qua cầu Chương Dương hoặc cầu Nhật Tân, quãng đường chỉ mười đến hai mươi phút, hoàn toàn hợp cho một chuyến thăm thủ đô lịch sử nửa ngày.