Nghề giao hàng tự do hấp dẫn nhiều người vì giờ giấc linh hoạt, nhưng khởi đầu bằng một chiếc xe máy cũ hay hỏng giữa mùa đơn cao điểm thì linh hoạt ở đâu. Thuê xe máy trong vài tuần đầu làm nghề là phương án của không ít người: vừa thử mức độ hợp với nghề, vừa giữ được dòng tiền cho khoản đầu tư sau này. Bài viết này chia sẻ cách chuẩn bị khi làm giao hàng bằng một chiếc xe thuê, từ khâu chọn xe đến cách giữ cho cả người và xe trụ được mùa đơn.
Chọn loại xe cho công việc giao hàng
Giao hàng trong nội thành ưu tiên xe nhẹ, đề êm, cốp đủ rộng và tiêu hao xăng thấp. Một chiếc xe số phổ thông hoặc xe ga nhỏ gọn thường phù hợp hơn các dòng xe to, vì ngày làm việc của shipper là các pha đề tắt mở liên tục, vào ngõ, quay đầu trong phố nhỏ, và rẽ vào các cổng chung cư. Khi thuê cho mục đích này, nói rõ với nơi cho thuê rằng bạn dự định chạy nhiều giờ mỗi ngày để họ gợi ý xe đã được bảo dưỡng đều và hỏi về các dòng hiện có. Hỏi luôn xem trong quá trình thuê có thể đổi xe nếu xe gặp trục trặc hay không, vì một ngày nghỉ vì xe hỏng là một ngày mất thu nhập thật của bạn.
Quản lý giờ cao điểm của đơn và của đường
Hai khung cao điểm của nghề giao hàng là bữa trưa và bữa tối, và hai khung này trùng với cao điểm của giao thông. Kế hoạch hợp lý là dồn các đơn gần nhau theo cụm địa lý thay vì nhận theo thứ tự hệ thống đưa, nếu nền tảng cho phép. Tránh nhận đơn bắt qua các cây cầu lớn đúng giờ tan tầm, vì thời gian chờ tắc có thể nuốt hết phần lời của ba đơn khác. Học các tuyến né kỳ: các con đường song song sau dãy phố lớn thường vắng và vẫn đi được với xe máy. Sau vài tuần, bạn sẽ tự có bản đồ riêng trong đầu về giờ nào nên ở khu nào, và đó chính là lợi thế cạnh tranh thật của người làm nghề lâu năm.
Bảo quản hàng hóa trên xe
Đồ giao dễ hỏng nhất là thức ăn nóng và đồ uống: rung xóc làm canh đổ, sinh tố tách lớp, bánh mềm bẹp. Chuẩn bị sẵn thùng giữ nhiệt nhỏ, các lót xốp hoặc khăn sạch để chèn giữa các túi, và luôn dựng đứng các ly nước trong khung giữ. Túi nilon đựng nhiều đơn nên tách bằng các dây màu hoặc nhãn giấy nhỏ để không giao lẫn. Với các đơn điện tử dễ vỡ, bọc thêm một lớp túi bóng khí của riêng bạn, vì điều kiện giao nhận chuẩn thường không trả bạn khi hàng hỏng do va chạm trên đường đi. Mỗi phút chuẩn bị trước khi xuất phát của một cụm đơn là mười phút tiết kiệm cho các pha kiểm tra lại giữa đường.
Cơ thể mới là tài sản chính
Làm giao hàng, phần lớn người mới bỏ cuộc vì lưng và cổ, không phải vì đơn ít. Đi sáu đến tám tiếng mỗi ngày trên phố đòi hỏi tư thế ngồi đúng: lưng thẳng tựa nhẹ vào yên, khuỷu tay hơi cong thay vì duỗi thẳng, và đầu không nghiêng nhìn điện thoại quá lâu. Mỗi hai tiếng nên dừng mười phút ở chỗ có ghế, uống nước, và duỗi vai cổ. Mùa hè cần trang bị chống nắng kỹ vì phơi nắng liên tục khác hẳn đi lại thường ngày, và nước điện giải đáng đầu tư hơn nước ngọt. Đêm về, xoa bóp nhẹ hai bàn tay và cổ vai giúp ngày mai tiếp tục được. Nghề này bền được với ai giữ được cơ thể, chứ không phải với ai chạy được nhiều đơn nhất trong tuần đầu.
Chi phí xăng và cách tính lời thật
Thu nhập của ngày giao hàng phải trừ đi xăng trước khi so sánh với kỳ vọng. Xe máy phổ thông trong nội thành tiêu hao khoảng hai lít mỗi trăm cây số, tùy điều kiện dừng đèn nhiều hay ít, và chạy giao hàng là loại hình dừng nhiều. Ghi lại số km và tiền xăng vài ngày đầu để có con số riêng của mình, vì mỗi xe và mỗi tuyến khác nhau. Nên đổ xăng buổi sáng sớm khi hàng xóm còn ngủ, vừa tránh xếp hàng vừa có mặt bằng giá của ngày. Nếu thuê xe theo tuần, chia tiền thuê cho số ngày dự kiến làm để biết mỗi ngày cần trừ thêm bao nhiêu vào doanh thu, và từ đó biết mình cần nhận bao nhiêu đơn để hòa rồi có lãi.
Trao đổi rõ với nơi cho thuê xe
Khi thuê xe để làm việc, vài điều đáng nói rõ ngay từ đầu. Thứ nhất, cường độ sử dụng: bạn sẽ chạy nhiều giờ mỗi ngày, nên hỏi về lịch bảo dưỡng trong kỳ thuê, ví dụ nếu thuê ba tuần thì có kỳ kiểm tra giữa chừng không. Thứ hai, quy trình khi xe hỏng giữa ngày: gọi ai, xe thay thế có được bố trí nhanh không, và phần thời gian chờ xử lý thế nào. Thứ ba, trách nhiệm với các hao mòn tự nhiên như thay dầu, săm lốp trong kỳ dài. Các nơi cho thuê làm ăn nghiêm túc sẽ thích khách hỏi kỹ như vậy, vì nó cho thấy bạn xem xe như công cụ làm việc của mình chứ không phải phương tiện dùng một lần rồi bỏ.
Giao hàng trong mưa và tối
Mưa và tối là hai điều kiện khó nhất của nghề, và cũng là lúc cẩn thận nhất trả giá nhiều nhất. Đi mưa cần giảm một nấc tốc độ chung, tránh các vệt dầu loang tại ngã tư, và mặc áo mưa dạng bộ thay vì áo choàng dễ bay kèm ghế sau. Các loại hàng giấy và điện tử nên bọc hai lớp túi, vì áo mưa che người chứ không che được thùng hàng trên sàn xe. Khi trời tối, kiểm tra đèn xe trước khi xuất phát buổi tối, và hạn chế nhận đơn vào các ngõ không đèn nếu không quen. Cuối cùng, học cách từ chối khéo các đơn quá xa vào lúc sắp đến giờ giới hạn của mình, vì đơn cuối cùng chạy trong trạng thái đuối sức là đơn dễ phát sinh sự cố nhất trong cả ngày làm việc của mọi người làm nghề này.
An toàn khi chạy nhiều giờ mỗi ngày
Mệt mỏi tích lũy là nguy cơ lớn nhất của người giao hàng giờ cao. Các dấu hiệu cần coi trọng: mắt khô khó tập trung sau bốn giờ chạy liên tục, phanh về cuối ngày hơi muộn so với phản xạ buổi sáng, và các pha suýt va tăng dần về buổi tối. Khi thấy các dấu hiệu này, giảm tốc chung của mình xuống một nấc, kể cả khi đơn đang trễ, vì một pha ngã với hàng đầy xe tốn kém hơn nhiều đơn trễ. Tuyệt đối không vừa chạy vừa ấn nhận đơn trên điện thoại; dừng hẳn vào lề rồi mới thao tác. Mũ bảo hiểm phải là loại đạt chuẩn và quai cài chắc, vì người chạy nhiều giờ có xác suất gặp tình huống gấp cao hơn hẳn người đi lại thường ngày.
Bảo vệ giấy tờ và tài sản cá nhân
Làm nghề ngoài đường, giấy tờ cá nhân và điện thoại là hai thứ mất là nghỉ việc. Đựng giấy tờ trong túi ni lông kín bên trong balo, không để trong cốp xe qua đêm. Điện thoại nên có dây đeo tay vì phần lớn các vụ rơi máy xảy ra lúc lấy ra xem bản đồ giữa đường. Chuẩn bị một pin dự phòng nhỏ, vì ứng dụng giao hàng và bản đồ ăn pin nhanh hơn tưởng tượng, và hết pin giữa cụm đơn là kẹt thật sự không chỉ vì không định vị mà còn vì không nhận được cuộc gọi của khách. Cuối ngày làm việc, kiểm tra cốp xe trước khi về, vì túi quên trên xe thuê qua đêm là câu chuyện quen thuộc đến mức không ai còn thấy nó là chuyện hi hữu nữa.
Kết lại
Làm giao hàng bằng xe máy thuê hợp lý khi chuẩn bị đủ ba thứ: xe phù hợp đã trao đổi kỹ với nơi cho thuê, cơ thể được quản lý như tài sản chính, và sổ chi tiêu rõ ràng để biết lời thật. Nếu bạn đang muốn thử nghề giao hàng và cần một chiếc xe tin cậy cho những tuần đầu, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài chia sẻ về đi lại làm việc trong thành phố.