Bố mẹ từ quê lên chơi một tháng, anh chị cả gia đình về Hà Nội ăn Tết, hoặc bạn thân ở lại vài tuần chờ việc: nhà đông lên đột ngột và chiếc xe duy nhất của gia đình trở thành điểm tắc nghẽn của mọi kế hoạch. Thuê thêm một xe máy cho giai đoạn này là giải pháp của rất nhiều nhà ở Hà Nội, nhưng ít ai chuẩn bị trước các chi tiết của việc thêm một xe vào nhịp sinh hoạt gia đình. Bài viết này chia sẻ cách ước lượng nhu cầu, chọn loại thuê phù hợp thời gian, và các quy ước nhỏ giữ cho hai chiếc xe trong nhà chạy trơn tru không sinh chuyện.
Ước lượng nhu cầu đi lại của khách
Trước khi thuê, hãy phác họa tuần đi lại của người mới: họ cần đi đâu thường xuyên, khám bệnh định kỳ, chợ, chùa, gặp người quen, và các điểm đó cách nhà bao xa. Có một kiểu khách đi nhiều trong tuần đầu rồi giảm dần khi hết nơi để thăm, và có kiểu khách cần đi đều mỗi ngày vì lý do sức khỏe hoặc việc riêng. Hai kiểu này cần hai kế hoạch thuê khác nhau: kiểu đầu thuê ngắn rồi gia hạn nếu cần, kiểu sau thuê ngay theo tuần hoặc tháng cho đỡ thủ tục. Ước lượng sai chiều hướng nào cũng mất: thuê quá ngắn thì gia hạn liên tục, thuê quá dài thì trả sớm và mất phần thời gian không dùng, nên lời khuyên chung luôn là bắt đầu theo tuần rồi quyết định kéo dài sau khi thấy nhịp thật.
Chọn loại xe cho người khách
Người khách từ tỉnh lên thường quen một loại xe nhất định: người quen xe số của quê nhà, người đã chuyển sang xe ga từ lâu ở tỉnh lỵ. Khi thuê cho khách, loại xe nên theo thói quen của người dùng chứ không theo sở thích người thanh toán, lý do đã nói kỹ trong các bài về thuê giúp người lớn tuổi: đổi loại xe ở người đã quen một kiểu đi là rủi ro không đáng lấy. Với khách cần chở cháu đi học hoặc đi chơi, xe có cốp lớn và yên rộng ưu tiên hơn xe nhẹ. Nếu khách ở cùng mà nhà đã có một xe ga, cân nhắc thuê thêm một xe số cho linh hoạt phân công, mỗi loại mạnh ở một dạng đường của thành phố.
Thống nhất ai dùng xe nào và lúc nào
Hai xe trong nhà mà không có quy ước thì cuối tuần vẫn có lúc cả nhà cần xe cùng lúc và có lúc hai xe nằm im. Ngồi lại một lần đầu tuần thuê để xếp lịch: xe nhà cho tuyến đi làm cố định hàng ngày, xe thuê gánh phần khách và các việc linh hoạt, và các khung xung đột dự kiến như sáng thứ bảy cả nhà cùng đi chợ. Quy ước chìa khóa cũng cần nói rõ: mỗi xe một móc treo chìa riêng ở chỗ cố định gần cửa, người lấy xe nào trả chìa về đúng móc, vì chìa hai xe để lẫn vào một hộp là cách nhanh nhất để buổi sáng cả nhà tìm chìa mười phút. Với nhà có nhiều người lớn tuổi, dán nhãn màu lên hai móc chìa để phân biệt nhanh.
Giấy tờ và thủ tục khi thuê cho người nhà dùng
Khi một người trong nhà đứng tên thuê nhưng xe chủ yếu do người khác trong nhà dùng, nói rõ điều này với nơi cho thuê ngay từ đầu, kèm thông tin người dùng chính. Các nơi cho thuê có cách làm việc khác nhau về việc này, và việc hỏi trước tránh mọi tình huống trục trặc về sau. Chuẩn bị sẵn giấy tờ của người dùng chính nếu nơi cho thuê yêu cầu, và dặn người dùng biết các thông tin cơ bản của xe thuê: nơi thuê, số điện thoại liên hệ, và những gì cần báo nếu xe có vấn đề. Với khách lớn tuổi ở cùng, dán sẵn số điện thoại của nơi cho thuê ở chỗ dễ thấy hoặc lưu vào trang đầu danh bạ điện thoại của khách.
Xăng, rửa xe và các chi phí chung
Chi phí sinh ra từ xe thuê trong nhà nên có quy ước rõ từ tuần đầu: tiền xăng tính thế nào, ai trả tiền rửa xe, và các khoản phát sinh như sửa lốp giữa đường xử lý ra sao. Nhiều gia đình chọn cách đơn giản nhất: đổ xăng riêng từng xe và mỗi người tự lo phần xe mình dùng, cách này khỏi cần sổ sách. Nhà đông người và các khoản xe cộ trộn lẫn vào chi phí chung ăn uống dễ thành điểm khó chịu nhỏ âm ỉ, nên một lần nói rõ đầu đuôi ngay đầu tuần thuê luôn rẻ hơn mọi cách làm ng tính sau này. Với xe thuê, cũng nên hỏi nơi cho thuê về quy trình rửa xe trong kỳ thuê dài để làm đúng ngay từ đầu.
Khi khách cần đi các tuyến xa
Tuần nghỉ của khách thường có một hai chuyến về quê ngoại, đi chùa xa hoặc các điểm quanh Hà Nội. Các chuyến này cần kiểm tra xe kỹ hơn chuyến đi chợ: xăng đầy, phanh thử, đèn đủ, và mang theo số điện thoại của nơi cho thuê. Nếu chuyến xa rơi vào ngày cuối của tuần thuê, cân nhắc gia hạn trước chuyến đi thay vì để ngày trả xe rơi vào giữa chuyến, vì mọi sự cố trên đường về từ chuyến xa đều dễ va vào hạn trả. Nói trước với nơi cho thuê về các kế hoạch đi xa cũng giúp họ tư vấn loại thuê phù hợp: có nhà khách ở dài và đi xa nhiều thì thuê theo tháng thường hợp lý hơn tổng các tuần lẻ.
Trả xe khi khách về
Khách về, nhịp nhà trở lại, và buổi trả xe là lúc các quy ước chứng minh giá trị: xe được trả đúng tình trạng, chìa đủ, cốp sạch, và các ghi chép về tình trạng ban đầu có mặt để đối chiếu. Trước buổi trả, một vòng kiểm tra cùng khách: mọi đồ của khách còn trong cốp không, các vết xước mới có không, và nếu có, chụp ảnh mô tả trước khi mang xe đi. Với kỳ thuê dài, buổi trả cũng là lúc hỏi nơi cho thuê về các kỳ sau của gia đình, nhiều nhà có khách đều đặn theo mùa cưới, Tết, hè, và việc nơi cho thuê biết trước nhu cầu này giúp các kỳ sau nhận xe nhanh hơn.
Khung giờ dùng xe của khách lớn tuổi
Một chi tiết đáng tính khi khách là bố mẹ lớn tuổi: khung giờ họ muốn đi lại thường lệch khỏi khung giờ của người đi làm, sáng sớm đi chợ, trưa nghỉ, chiều muộn thăm người quen, và các khung này không đụng xe nhà mấy. Nhưng có hai khung cần chú ý: buổi sáng sớm, khi khách muốn đi chợ từ sáu bảy giờ mà trời sương hoặc đông chợ, nên dặn kỹ về đoạn đường trơn và các đoạn dốc bãi chợ, và buổi tối, khi khách muốn về trước giờ đóng cửa nhà người quen nhưng lại chậm chân. Với khách lần đầu ở Hà Nội, một buổi đầu cùng đi để chỉ các bãi gửi quen, các khúc đường xấu trên tuyến chợ, và các lối đi tắt an toàn, là khoản thời gian đầu tư mà cả nhà đều hưởng lợi trong các tuần sau.
Mũ bảo hiểm và chỗ để đồ cho khách
Chi tiết cuối cùng hay bị bỏ qua đến ngày khách tới: nhà chỉ có hai mũ cho hai người, giờ cần thêm. Chuẩn bị trước mũ cho số người thật sự sẽ đi lại, hỏi nơi cho thuê xem có mũ kèm theo không và cỡ nào, với khách lớn tuổi thì mũ nhẹ có kính chắn là lựa chọn đáng ưu tiên. Chỗ để mũ trong nhà cũng nên sắp xếp lại: móc treo thêm gần cửa, vì kiểu mũ vứt lên bàn ăn hay ghế sô pha của những ngày đông nhà luôn kết thúc bằng một chiếc mũ bị quên hoặc trầy. Nếu khách có cháu nhỏ đi cùng, kiểm tra lại quy định về độ tuổi được chở trên xe máy và chuẩn bị mũ trẻ em đúng cỡ, hai việc nên xong trước ngày khách tới chứ không phải trong ngày đầu tiên đi chơi cùng nhau.
Kết lại
Nhà có khách ở vài tuần thì thuê thêm một xe là quyết định hợp lý nếu ước lượng đúng nhu cầu, chọn xe theo thói quen người dùng, thống nhất quy ước dùng xe và chi phí ngay từ đầu, và sắp lịch trả xe gọn với ngày khách về. Nếu nhà bạn sắp đón khách ở lâu và cần thuê thêm xe máy, hãy liên hệ với Nguyễn Tú, đọc thêm kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, hoặc xem thêm các bài chia sẻ về các kỳ thuê xe của gia đình.