Nhiều người đến Hà Nội và chỉ biết đến Hồ Gươm, nhưng nếu bạn có một buổi sáng rảnh và một chiếc xe máy, cầu Long Biên cùng khu vực quanh nó là trải nghiệm mang màu sắc hoàn toàn khác: một Hà Nội của chợ đầu mối, của dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa và của cây cầu thép hơn một thế kỷ tuổi. Đây cũng là khu vực quen thuộc với Nguyễn Tú, nên bài viết này viết từ góc nhìn của người đi qua cây cầu ấy mỗi ngày.
Cầu Long Biên: cây cầu già nhất Hà Nội còn đứng vững
Cầu Long Biên được người Pháp xây dựng từ cuối thế kỷ 19, hoàn thành vào năm 1902, và trong nhiều thập kỷ là cây cầu thép dài nhất Đông Dương bấy giờ, nối Hà Nội với bờ đông sông Hồng. Cầu từng chịu nhiều hư hại trong chiến tranh, và kết cấu hôm nay là kết quả của nhiều lần sửa chữa, với các nhịp thép nguyên bản vẫn còn xen lẫn các đoạn bê tông gia cố sau này.
Điều thú vị khi đi xe máy qua cầu là nhịp trải nghiệm thay đổi liên tục: mặt cầu bằng gỗ lát trên dầm thép, hai làn xe hẹp, và nhịp cầu nhún nhẹ theo tải trọng. Vài điều cần biết trước khi lên cầu:
- Đường lên cầu nằm ở đầu đường Trần Nhật Duật phía bờ tây và đầu phố Chương Dương bên kia. Hãy xác định đúng lối lên theo hướng đi của mình.
- Làn xe hẹp và hai chiều, nên giữ tốc độ thấp và đi sát bên phải, tránh vượt xe trên cầu.
- Kinh nghiệm dân gian của người Hà Nội là không nhìn xuống khe ván gỗ khi đang chạy, mà nhìn thẳng về phía trước. Cầu an toàn với hàng chục nghìn lượt xe mỗi ngày, chỉ cần đi đúng tốc độ.
Sớm mai trên cầu và bờ sông
Khoảng khắc đẹp nhất của cầu Long Biên là lúc rạng đông. Sương mỏng trên sông Hồng, ánh sáng đầu ngày xuyên qua kết cấu thép, và hàng nông dân chở rau từ bờ đông vào phố tạo nên khung cảnh mà các nhiếp ảnh gia gọi là “góc nhìn Hà Nội xưa”. Nếu bạn chụp ảnh, khoảng 5 giờ 30 đến 6 giờ 30 là khung giờ vàng.
Bên dưới chân cầu phía bờ tây là bãi sông rộng, nơi người dân trồng rau màu quanh năm trên phù sa. Đường mòn đất dọc bãi sông hợp cho đi bộ hơn là xe máy, nhưng chỉ cần đứng từ trên cầu nhìn xuống đã thấy được quang cảnh thú vị: các mảnh ruộng nhỏ ôm lấy chân cầu thép.
Chợ Long Biên: nhịp sống đầu mối của Hà Nội
Cách đầu cầu phía bờ đông không xa, chợ Long Biên là chợ đầu mối lớn của Hà Nội, nơi rau củ từ các tỉnh lên mỗi đêm và phân phối đi toàn thành phố từ trước rạng đông. Chợ đông và nhộn nhất từ khoảng 1 giờ đến 7 giờ sáng, với vô số xe tải, xe máy chở hàng tấp nập.
Đi xe máy vào khu chợ cần thận trọng hơn mọi nơi khác trong thành phố:
- Xe chở hàng nặng di chuyển liên tục với tài xế mệt mỏi sau đêm làm việc. Luôn nhường đường và đi chậm.
- Đường trong khu chợ ướt và trơn vào sáng sớm do rau củ được tưới nước.
- Nếu bạn muốn trải nghiệm chợ như một điểm tham quan, đi vào khoảng 6 giờ đến 7 giờ, khi hàng gần phân phối xong nhưng không khí đầu mối vẫn còn nguyên.
Đây không phải chợ du lịch, không có quầy lưu niệm, nhưng lại là nơi cho bạn thấy Hà Nội thật sự vận hành ra sao trước khi thành phố thức giấc. Nhiều du khách thích chợ Long Biên hơn hẳn các điểm tham quan chính thống vì đúng nghĩa “thật”.
Khu Long Biên: từ Nguyễn Văn Cừ đến các đường ven sông
Bờ đông của cầu Long Biên là quận Long Biên, nơi địa chỉ của Nguyễn Tú nằm trên đường Nguyễn Văn Cừ, con trục chính của khu. So với trung tâm, Long Biên rộng rãi và ít đông đúc, với hệ thống đường mới, các khu đô thị ven sông và nhiều không gian xanh ven đê.
Vài trải nghiệm đáng đi trong khu:
- Đường đê sông Hồng phía Long Biên: chạy dọc đê vào buổi chiều mát, bạn có thể nhìn toàn cảnh sông và cầu từ khoảng cách đẹp. Đường đê phù hợp xe máy, nhưng lưu ý vài đoạn đang thi công hoặc hẹp, cần hỏi lại người dân quanh khu vực trước khi đi dài.
- Cầu Chương Dương, cây cầu hiện đại ngay cạnh cầu Long Biên, cho góc nhìn hai cây cầu cũ mới song hành.
- Các khu ruộng và làng nghề phía xa hơn về phía Gia Lâm, hợp cho một buổi chiều thong thả.
Nếu bạn thuê xe và cần hỗ trợ trên đường, việc thuê từ một địa chỉ ngay khu Long Biên có lợi thế rõ: bạn nhận xe gần đầu cầu, đi vài phút là tới trung tâm, và dễ quay về trong giờ hoạt động từ 09:00 đến 21:00 mỗi ngày.
Lịch trình gợi ý nửa ngày
Một kế hoạch gọn cho buổi sáng, xuất phát từ khu Nguyễn Văn Cừ:
- 5 giờ 30: lên cầu Long Biên ngắm bình minh, dừng xe ở nơi cho phép.
- 6 giờ 15: xuống chợ Long Biên, trải nghiệm chợ đầu mối giờ cao điểm cuối.
- 7 giờ 30: ăn sáng phở hoặc bún ở quanh khu chợ, hàng quán phục vụ chính khách buôn bán nên mở rất sớm.
- 8 giờ 30: chạy dọc đường đê ngắm sông, rồi quay về hướng trung tâm qua cầu Chương Dương nếu muốn ngắm cầu Long Biên từ xa.
- 9 giờ: kết thúc hành trình, hoàn toàn chủ động với phần còn lại của ngày.
Lịch trình ngược lại cũng hoạt động tốt nếu bạn thích ánh chiều: lên cầu khoảng 17 giờ, khi nắng xuống thấp và nhuộm vàng kết cấu thép.
Lưu ý khi đi xe máy ở khu vực này
- Cầu Long Biên hẹp: không vượt xe, không dừng giữa cầu chụp ảnh. Nếu muốn dừng, hãy xuống hẳn hai đầu cầu hoặc các vị trí bãi đất ven sông an toàn.
- Khu chợ buổi sáng đông đặc: nếu bạn mới lái xe ở Hà Nội, hãy đi chậm và chấp nhận đi bộ đẩy xe vài đoạn.
- Đường đê: kiểm tra tình trạng tuyến trước khi đi dài, vài đoạn cấm hoặc thi công thay đổi theo thời điểm.
- Mùa mưa lũ: bãi sông và vài đoạn đường ven có thể ngập hoặc lầy, tránh đi sát mép bãi.
Ăn uống buổi sớm quanh khu Long Biên
Khu quanh chợ Long Biên và đường Nguyễn Văn Cừ là vùng ăn sáng ngon nổi tiếng của những người làm việc từ đêm tới sáng, vì quán nào cũng phải phục vụ đúng khẩu vị của khách buôn. Vài trải nghiệm đáng thử khi bạn đi cầu Long Biên sớm:
- Phở và bún các loại ở khu chợ mở từ trước rạng đông, nước dùng được ninh từ tối hôm trước nên đậm vị đúng kiểu quán phục vụ khách quen.
- Xôi và chè từ các gánh hàng rong quanh chợ, món ăn nhanh gọn hợp với nhịp buổi sớm.
- Cà phê đen hoặc cà phê sữa ở các quán nhỏ ven đường, nơi khách buôn tranh thủ trao đổi giá hàng hóa trong ngày.
Giá ăn uống ở khu này thường thuộc nhóm dễ chịu nhất Hà Nội, vì khách hàng chủ yếu là người lao động. Món ăn sớm no bụng với chi phí nhỏ, kèm cảnh sống động hiếm nơi nào có, là phần thưởng xứng đáng cho việc thức dậy trước 6 giờ. Nếu bạn không phải người dậy sớm, các quán này vẫn mở đến khoảng giữa sáng, nhưng không khí nhộn nhịp nhất vẫn thuộc khung giờ đầu ngày.
Tóm lại
Cầu Long Biên và khu Long Biên cho bạn Hà Nội của những người lao động, của dòng sông và của lịch sử, khác hẳn không gian du lịch bóng bẩy quanh Hồ Gươm, và chỉ cần một chiếc xe máy cùng một buổi sáng sớm là đủ trải nghiệm. Kết hợp khu này với bài gợi ý khám phá Hà Nội bằng xe máy cho người mới trong cùng ngày, bạn sẽ có trọn hai gương mặt của thành phố. Để tham khảo thêm các hành trình khác quanh Hà Nội, hãy ghé chuyên mục Du lịch, và nếu cần thông tin thuê xe cho chuyến đi, trang liên hệ có đầy đủ số điện thoại và Zalo.