Ai ở phía Long Biên mà hỏi Long Biên đi Mai Châu đường nào thì phần trả lời quan trọng nhất không nằm ở đoạn quốc lộ sáu, mà ở khúc ra khỏi nội đô. Cùng một điểm xuất phát, chọn giờ và chọn cầu khác nhau đã làm chênh nhau tới một tiếng đồng hồ trước khi thấy biển đường trường. Bài này chia lộ trình thành ba đoạn rõ ràng, nói cách thoát nội đô theo từng khung giờ, và gợi ý giờ chạy cho từng mùa, để bạn lấy đúng nhịp từ nhà ra tới bản.
Long Biên đi Mai Châu đường nào: lộ trình ba đoạn
Đoạn một là phần nội đô, từ các phường phía Long Biên qua cầu Vĩnh Tuy hoặc cầu Chương Dương, theo trục đường lớn về phía tây nam, qua khu Hà Đông ra tới Ba La, nơi bắt đầu quốc lộ sáu. Đoạn này dài chừng hai mươi cây số nhưng ăn nhiều giờ nhất nếu dính giờ đông, vì đèn đỏ dày và các nút giao phía Hà Đông thường ùn vào sáng thứ Bảy.
Đoạn hai là đường trường quốc lộ sáu từ Ba La qua Chúc Sơn, Xuân Mai lên thị xã Hòa Bình. Đây là đoạn chính của chuyến: đường rộng, ít đèn, nhưng có các đoạn thị trấn đông và khúc cua qua chân núi. Đoạn hai là chỗ ăn trôi cây số nhanh nhất, cũng là chỗ dễ buông tốc độ quá, nên canh đồng hồ chặng này đều tay.
Đoạn ba là phần đèo từ thị xã qua đèo Thung Khe rồi xuống thung lũng Mai Châu. Cây số ngắn nhưng thời gian không ngắn: đường đèo một làn mỗi chiều, cua liên tục, và đoạn xuống đòi phanh sau thay phanh trước. Ba đoạn gộp lại khoảng một trăm bốn mươi cây số từ Long Biên, tức là cộng thêm chừng mười cây số nội đô so với xuất phát từ giữa Hà Đông.
Thoát nội đô: chọn cầu theo khung giờ
Trước sáu giờ sáng, cầu Vĩnh Tuy là lựa chọn gọn: đường từ Long Biên sang cầu trôi, rồi men theo trục đường phố về phía tây ra Hà Đông. Sau sáu giờ rưỡi, dòng xe công nhân và xe tải ở khu công nghiệp phía bắc đổ về làm phía chân cầu đông hơn, nên nếu xuất phát muộn thì chạy lên cầu Chương Dương, vòng theo tuyến đường lớn phía nam rồi mới rẽ về hướng Hà Đông, chậm hơn về cây số nhưng đỡ ứ hơn về giờ.
Tránh khúc qua trung tâm khu vực hồ và các tuyến phố buôn sáng sớm, vì các tuyến đó có chợ phiên và hàng quán bày ra lề. Chọn tuyến đường vành ngoài khu Hà Đông, dù biển chỉ ghi tên đường nhỏ, vẫn trôi hơn tuyến đẹp trong bản đồ. Nguyên tắc chung của đoạn nội đô: lấy tuyến ít nút giao chứ không lấy tuyến ngắn nhất theo bản đồ. Một mẹo nhỏ cho nhóm đi nhiều xe: hẹn lại nhau ở khu Chúc Sơn thay vì hứa giữ đội hình suốt đoạn nội đô, vì đoạn phố ai cũng phải tự chọn làn theo dòng xe, cố giữ hàng ngang chỉ làm cả nhóm rối. Đến Chúc Sơn đếm đầu đủ người rồi mới chạy đoạn trường, nhịp chuyến sẽ đều từ đó về sau.
Trưa và chiều muộn thì mọi tuyến nội đô đều thoáng hơn sáng, và đây là khung hợp nếu bạn chọn kiểu đi chuyến chiều, nghỉ đêm ở Hòa Bình hoặc Xuân Mai. Ngược lại, chiều Chủ nhật và chiều thứ Sáu là hai khung tệ nhất của các nút phía tây Hà Nội, vì dòng xe về vành đai đón nhau ngay chỗ bạn cần rẽ ra quốc lộ sáu.
Chọn giờ chạy cho mỗi mùa
Mùa hè, rời Long Biên lúc năm rưỡi sáng là khung đẹp: trời mát suốt đoạn nội đô, tới quốc lộ sáu lúc trời vừa lên nắng nhẹ, và tới Mai Châu trước mười giờ, tránh được nắng gắt trên đèo. Mùa hè về thì nên rời bản trước ba giờ rưỡi, vì mưa rào chiều xuống đèo là chuyện thường, đường đèo ướt thì phải chậm lại rất nhiều.
Mùa đông, đẩy giờ xuất phát lên sáu rưỡi hoặc bảy giờ, vì trời sáng muộn và khúc đèo mờ sương sớm. Điều đổi lại là buổi chiều ngắn: tháng mười hai, tính để đã đứng ở thị xã Hòa Bình trước năm giờ chiều, và phần từ Hòa Bình về phố chạy trong lúc đèn xe vẫn còn đủ sáng. Ai về trễ hơn thì chấp nhận đoạn cuối trong tối, không nên với một ngày mùa đông. Với nhóm có người mới, mùa đông nên gộp thêm một điểm dừng giữa chặng chiều để giữ nhiệt, uống nước ấm, vì rét trên yên ăn sức nhanh hơn mệt thông thường.
Mùa hoa ban cuối tháng Hai đến tháng Ba là mùa đẹp nhất trục này, nhưng cũng đông nhất. Đoạn đèo có các nhóm xe dừng chụp ảnh, nên khoảng cách xe đội cần kéo dài hơn bình thường, và giờ xuất phát nên sớm hơn nửa tiếng so với khung chuẩn, để phần qua đèo kịp chạy khi mặt đường còn vắng.
Vài lưu ý cho trục quốc lộ sáu
Đoạn từ Xuân Mai lên thị xã có đường đang nâng cấp từng phần, mặt đường đổi đột ngột giữa nhựa cũ và bê tông mới, chỗ nối hai lớp mặt đường tạo rãnh nhỏ, cực kỳ khó chịu khi chạy đều tốc độ cao. Canh kỹ các biển báo công trường, và chủ động về làn bên phải khi thấy phía trước có rào chắn.
Trục này đông xe tải hạng nặng chạy chậm, các đoạn dốc dài cho xe tải thường có làn leo. Xe máy không chen vào làn leo, cứ bám làn xe máy bên phải, đổi qua chỗ đường nới rộng. Cuối cùng, đổ đầy bình ở khu Xuân Mai hoặc thị xã, vì từ thị xã lên bản chỉ còn thưa trạm, và chuyến về lúc tối cần một bình đầy cho cả trục.
Lộ trình ba đoạn trên là phần khung, còn chỗ ngủ, điểm dừng chơi và các mùa đẹp của bản đã có trong mục đi Mai Châu bằng xe máy. Muốn so trục này với các tuyến khác quanh Hà Nội, xem thêm cách chọn cung đường, và nếu định nới lịch thành hai ngày, tham khảo nhóm điểm du lịch ven trục để chốt chặng nghỉ.