Mũi tên báo làn đường bị giảm là mũi tên trắng sơn trong làn nhưng không chỉ thẳng: đầu mũi tên cong chéo sang làn bên cạnh, báo rằng làn bạn đang đi sắp hết. QCVN 41:2024/BGTVT gọi đó là vạch 9.4. Gặp nó, người đi xe máy cần bật xi nhan, nhìn gương và sang làn liền kề theo hướng mũi tên từ sớm, không đợi tới cuối làn.
Đây là thông tin tham khảo, không thay văn bản pháp luật; quy định có thể thay đổi nên hãy kiểm tra bản mới nhất trước khi áp dụng. Mức phạt không được nêu trong bài.
Mũi tên báo làn đường bị giảm: quy chuẩn viết gì
QCVN 41:2024/BGTVT, ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT, mô tả ký hiệu này ở Phụ lục G, mục G4 điểm d, tên đầy đủ “Vạch 9.4: Vạch mũi tên báo số làn xe phía trước bị giảm”. Phần ý nghĩa sử dụng:
“sử dụng vạch mũi tên báo số làn xe phía trước bị giảm để báo cho người điều khiển phương tiện biết số làn xe theo hướng mũi tên bị giảm và phải chuyển làn đi theo hướng mũi tên.”
Câu này có hai vế. Vế đầu là thông tin: phía trước sẽ ít làn hơn. Vế sau là việc phải làm: chuyển làn theo hướng mũi tên. Mũi tên chéo sang trái thì sang làn bên trái, chéo sang phải thì sang làn bên phải.
Vạch có màu trắng. Quy chuẩn cho phép thu nhỏ kích thước còn 0,5 lần trên đường tốc độ thấp và tăng lên 1,5 lần trên đường tốc độ cao. Trong phố, mũi tên vì thế có thể khá nhỏ và dễ bị nhìn lướt qua.
Khác mũi tên chỉ hướng ở nút giao
Cùng mục G4, điểm c mô tả vạch 9.3, mũi tên chỉ hướng, “được sử dụng để chỉ hướng xe phải đi”, chủ yếu “ở các nút giao có tách nhập làn và trên đường có nhiều làn xe”. Hai loại dễ nhầm nhưng báo hai chuyện khác nhau:
- Vạch 9.3 cho biết làn của bạn đi hướng nào khi qua nút: thẳng, rẽ trái hay rẽ phải. Làn vẫn còn.
- Vạch 9.4 cho biết chính làn của bạn sắp không còn, kể cả khi bạn chỉ muốn đi thẳng.
Nếu về phía mũi tên chỉ không có ngã rẽ nào, chỉ có làn bên cạnh, thì nhiều khả năng đó là mũi tên báo giảm làn. Cách đọc các mũi tên, chữ và số khác trên làn có trong bài chữ, số và hình vẽ sơn trên mặt đường.
Khoản 2 Điều 13 Luật 36/2024: chuyển làn thế nào
Mũi tên bảo bạn phải chuyển làn, còn cách chuyển do luật quy định. Khoản 2 Điều 13 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 viết:
“Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước; phải quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn.”
Áp vào đoạn có vạch 9.4:
- Nơi cho phép. Phụ lục G ghi qua vạch 2.1 nét đứt thì “xe được phép thực hiện việc chuyển làn đường”, còn ở vạch 2.2 liền nét thì “xe không được lấn làn, không được đè lên vạch”. Hãy sang khi vạch giữa hai làn còn là nét đứt; chi tiết vạch liền có trong bài vạch trắng liền giữa các làn cùng chiều.
- Làn liền kề. Chỉ sang đúng làn bên cạnh theo mũi tên. Cần ra làn xa hơn thì làm từng bước, như bài mỗi lần chỉ được chuyển sang một làn liền kề đã phân tích.
- Tín hiệu báo trước. Bật xi nhan trước khi đánh lái, không phải bật khi bánh xe đã lấn sang.
- Quan sát. Nhìn gương, ngoái nhanh kiểm tra điểm mù, chỉ sang khi làn bên có khoảng trống đủ cả phía trước lẫn phía sau.
Luật đặt việc quan sát và giữ khoảng cách lên người chuyển làn. Mũi tên 9.4 buộc bạn phải sang, nhưng không cho bạn quyền chen vào khi làn bên chưa có chỗ.
Các bước khi thấy mũi tên báo giảm làn
- Bắt đầu từ mũi tên đầu tiên. Càng về cuối, làn càng hẹp và có thể gặp vạch chữ V, đảo sơn hoặc cọc tiêu.
- Nhả ga nhẹ, bật xi nhan về phía mũi tên chỉ.
- Nhìn gương và ngoái nhanh về phía sắp sang.
- Chọn khoảng trống phía sau một xe thay vì cố vọt lên trước để chen vào đầu.
- Sang hẳn làn mới rồi mới tắt xi nhan, giữ khoảng cách với xe phía trước.
- Làn đã hết mà chưa sang được thì giảm tốc, chờ khoảng trống; không chạy lên vạch chữ V hay lề đường để đi tiếp. Mục G1.3 điểm c ghi rõ: “Xe không được phép cắt qua vạch chữ V trừ các trường hợp khẩn cấp.”
Khi dòng xe đã dồn đặc ở điểm thắt, kỹ năng nhập làn được bàn riêng trong bài nhập làn luân phiên ở nút thắt cổ chai.
Nếu bạn ở làn được nhập vào
Mũi tên không nằm trong làn của bạn, nhưng xe từ làn sắp hết sẽ sang. Giữ tốc độ đều, chừa khoảng cách phía trước đủ cho một xe vào và đừng tăng ga chặn đầu. Xe máy chạy sát hông ô tô đang nhập làn rất dễ nằm trong điểm mù của tài xế; lùi lại nửa thân xe là cách đơn giản để được nhìn thấy.
Tình huống trên đường Hà Nội
Làn bớt đi hay gặp ở đường dẫn lên cầu, đoạn đường mở rộng chưa xong, sau nút giao có làn rẽ bổ sung, hoặc chỗ đường nhánh nhập vào đường chính.
Lên cầu từ phía Long Biên. Giả sử bạn đi làn phải, gần chân dốc cầu thấy mũi tên chéo sang trái trong làn mình. Đó là lúc sang làn bên trái từng nhịp, không chạy tiếp tới chỗ làn khép lại rồi mới tạt ngang.
Đoạn thi công ở Cầu Giấy hay Nam Từ Liêm. Làn sát công trình bị rào, có thể có mũi tên và biển tạm báo dồn làn. Nếu biển nói khác vạch thì theo biển: Điều 11 khoản 2 Luật 36/2024 xếp biển báo hiệu đứng trước vạch kẻ đường trong thứ tự chấp hành.
Ban đêm hoặc mưa. Mũi tên mờ, lại trơn khi ướt. Hãy dựa thêm vào biển W.203b, W.203c “Đường bị thu hẹp” nếu có, và vào dòng xe phía trước đang dạt dần sang một phía. Tránh phanh hay nghiêng xe gấp khi bánh đang đè lên mảng sơn.
Lưu ý khi đi xe máy thuê
Chuyển làn đúng cần hai gương nhìn được làn bên cạnh và xi nhan sáng rõ. Nhận xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy chỉnh gương trước khi rời tiệm. Gương lỏng hay xi nhan không sáng thì báo ngay qua số 0942467674 trong giờ 09:00–21:00, đừng tự tháo chỉnh dọc đường.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH): tra trên vanban.chinhphu.vn, Điều 11 khoản 2, Điều 13 khoản 2.
- Quy chuẩn báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024/BGTVT: Thông tư 51/2024/TT-BGTVT trên vanban.chinhphu.vn, Phụ lục C mục C.3; Phụ lục G mục G1.2, G1.3 và G4 điểm c, d.
Những ký hiệu sơn và biển báo khác được gom ở mục biển báo, vạch kẻ đường; các bài luật giao thông khác nằm trong chuyên mục an toàn, pháp lý khi đi xe máy.