Ở quầy nhận xe, thỉnh thoảng có khách rút ra tấm bằng A1 bìa giấy đã ngả vàng, cấp từ đầu những năm 2000, rồi hỏi: bằng lái bìa giấy còn giá trị khi đi đường không, hay phải đổi sang thẻ PET mới được chạy? Câu trả lời ngắn là tấm bằng không thời hạn đó vẫn dùng được theo luật hiện hành. Nhưng còn giá trị và dùng thuận tiện là hai chuyện khác nhau, nhất là khi chữ đã mờ.
Bằng lái bìa giấy còn giá trị theo luật hiện hành không
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Khoản 1 Điều 89 nêu giấy phép lái xe cấp trước ngày luật có hiệu lực được tiếp tục sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép. Bằng A1 bìa giấy ghi không thời hạn, nên nếu không bị thu hồi thì vẫn là giấy phép hợp lệ.
Khoản 3 Điều 62 dùng chữ “khuyến khích” đổi giấy phép không thời hạn cấp trước ngày 01/7/2012 sang giấy phép theo luật mới. Khuyến khích không phải bắt buộc, và câu luật không ghi hạn chót. Tin “phải đổi bằng giấy trước cuối năm 2020” mà nhiều người còn nhớ là lộ trình của văn bản cũ, về sau không còn áp dụng bắt buộc.
Còn giá trị nhưng vẫn phải đủ điều kiện
Khoản 1 Điều 56 yêu cầu người lái có giấy phép còn hiệu lực, còn điểm và phù hợp loại xe đang điều khiển. Bằng giấy không được miễn điều kiện nào. Phạm vi xe được lái phụ thuộc hạng ghi trên bằng và phần chuyển tiếp ở Điều 89, không phụ thuộc chất liệu. Xe số, xe tay ga phổ thông như Honda Wave hay Honda Vision thường nằm trong phạm vi bằng A1; xe dung tích lớn hơn thì đọc kỹ quy định trước khi chạy.
Bằng A1 bìa giấy khi bị dừng kiểm tra trên đường
Khoản 1 Điều 56 yêu cầu mang theo giấy phép phù hợp; khoản 3 cho phép xuất trình qua tài khoản định danh điện tử nếu giấy tờ đã được tích hợp.
Hình dung một tối bạn chạy từ Hoàn Kiếm qua cầu Chương Dương về Long Biên và bị dừng kiểm tra. Bạn đưa tấm bằng đã ố, số bằng mờ một nửa, ảnh chụp từ hai mươi năm trước. Bằng vẫn hợp lệ, nhưng người kiểm tra phải soi kỹ, có khi tra thêm dữ liệu, và bạn chờ lâu hơn người đưa thẻ PET rõ nét.
- Mang bản gốc. Bản photo hay ảnh chụp trong điện thoại không thay được bằng gốc, cũng không phải giấy tờ đã tích hợp.
- Tích hợp VNeID nếu được. Giấy phép hiện đúng trong ví giấy tờ là cách xuất trình rõ hơn tấm giấy mờ.
- Nói ngắn gọn. Nếu được hỏi, chỉ cần nói đây là giấy phép không thời hạn cấp trước tháng 7 năm 2012, đang được tiếp tục sử dụng.
Các bước tích hợp có ở bài tích hợp giấy phép lái xe vào VNeID. Cách xử sự khi bị dừng lúc đang đi xe thuê có trong bài bị dừng kiểm tra giấy tờ khi đi xe máy thuê.
Không mang bằng và không có bằng là hai lỗi khác nhau, xử lý riêng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Mình không nêu con số vì mức phạt có thể được điều chỉnh; xem thêm bài thiếu giấy tờ xe máy bị xử lý ra sao.
Rủi ro thật của tấm bằng giấy cấp đã lâu
Luật không làm tấm bằng mất giá trị, nhưng thời gian làm nó khó dùng. Những kiểu hỏng mình hay gặp:
- Mờ số bằng, họ tên do cọ xát trong ví nhiều năm.
- Ảnh dán bong mép hoặc rơi hẳn.
- Rách theo nếp gấp vì hay gấp đôi nhét túi.
- Ngấm nước. Hà Nội mùa hè mưa rào bất chợt, áo mưa không che hết túi quần, giấy ướt một lần là nhòe.
- Thông tin cũ. Bằng ghi số chứng minh chín số trong khi bạn đã dùng căn cước, khi tích hợp có thể lệch dữ liệu.
Đừng tô lại chữ, dán ảnh khác hay cắt mép giấy; bằng bị can thiệp dễ gây nghi ngờ hơn bằng cũ nguyên trạng. Cách giữ giấy tờ khô khi chạy mưa có trong bài bảo vệ giấy tờ khỏi mưa khi đi xe máy.
Có nên đổi bằng lái giấy sang thẻ PET không
Nên đổi sớm khi:
- Số bằng, họ tên hoặc hạng đã khó đọc, ảnh bong. Điểm b khoản 2 Điều 62 xếp giấy phép hỏng không còn sử dụng được vào diện được đổi, cấp lại.
- Bạn thử tích hợp vào VNeID mà hệ thống không nhận số bằng.
- Bạn hay đi tỉnh, đi mưa hoặc thuê xe thường xuyên.
Có thể chưa vội khi bằng còn nguyên vẹn và giấy phép đã hiện đúng trong VNeID. Lưu ý khoản 4 Điều 62: chưa chấp hành xong yêu cầu xử lý vi phạm thì chưa được đổi, cấp lại.
Theo quy định chuyển tiếp tại Điều 89, bằng A1 cũ khi đổi được chuyển sang hạng A kèm điều kiện hạn chế về loại xe, nên bạn không mất quyền lái chiếc xe đang đi. Khoản 4 Điều 58 cho biết giấy phép sau khi đổi giữ nguyên số điểm.
Các bước đổi bằng lái giấy sang thẻ PET ở Hà Nội
Từ năm 2025, việc cấp, đổi giấy phép lái xe do ngành công an đảm nhiệm, thủ tục chi tiết nằm trong thông tư của Bộ Công an. Trình tự gợi ý:
- Rà vi phạm còn chưa nộp xong.
- Chụp hai mặt bằng cũ khi chữ còn đọc được, lưu cùng ảnh căn cước.
- Thử nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, xem hệ thống có nhận số bằng không.
- Nộp trực tiếp nếu cần tại Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội hoặc điểm tiếp nhận ở công an xã, phường; xem danh sách mới nhất trước khi đi.
- Hỏi rõ: có cần khám sức khỏe không, lệ phí, thời gian có thẻ, và bằng cũ có bị thu lại khi chờ không. Nếu bị thu, hỏi giấy tờ nào dùng để lái xe trong những ngày đó.
Đem bằng giấy đi thuê xe
Khi thuê xe, cửa hàng cần đọc được họ tên, số bằng và hạng. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00, chỉ cho thuê xe, không làm dịch vụ giấy tờ. Bằng đã mờ thì chụp gửi trước và gọi 0942 467 674; giấy tờ nào cần để lại khi thuê thì xác nhận trực tiếp lúc đặt xe.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 56, Điều 58, Điều 62, Điều 89.
- Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, gồm sửa đổi theo Luật số 118/2025/QH15.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm giao thông đường bộ.
- Thông tư số 108/2026/TT-BCA của Bộ Công an về sát hạch, cấp giấy phép lái xe.
Đây là thông tin tham khảo, quy định và thủ tục có thể thay đổi; hãy xác nhận tại cơ quan cấp giấy phép lái xe trước khi nộp hồ sơ.
Bằng giấy còn rõ thì cứ dùng và tích hợp VNeID; đã mờ thì đổi sớm khi số bằng còn đọc được. Các bài khác nằm ở mục giấy tờ xe và cá nhân và chuyên mục an toàn và pháp lý.