Bị dừng xe vì vượt đèn đỏ trên đường Nguyễn Văn Cừ, nhiều người lo nhất là mất thẻ căn cước, vì thiếu nó thì đi ngân hàng hay lên máy bay đều vướng. Vậy csgt có được giữ căn cước khi người đi xe máy vi phạm không? Với lỗi giao thông thông thường, luật không đưa thẻ căn cước vào nhóm giấy tờ bị tạm giữ để bảo đảm nộp phạt. Bài này giải thích căn cứ, giấy tờ nào thường bị giữ thay và bạn nên làm gì.
Csgt có được giữ căn cước không: trả lời ngắn
Có hai luật cần đọc cùng nhau. Luật Căn cước quy định thẻ căn cước bị thu hồi hoặc bị giữ trong những trường hợp nào. Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định khi xử phạt, người có thẩm quyền được tạm giữ loại giấy tờ nào. Đặt hai luật cạnh nhau, thẻ căn cước không thuộc nhóm giấy tờ được giữ lại thay tiền phạt khi bạn vượt đèn hay đi sai làn.
Điều đó không có nghĩa bạn được từ chối đưa thẻ. Cảnh sát giao thông có thể yêu cầu xuất trình giấy tờ để xác định người vi phạm và ghi vào biên bản. Xem thẻ rồi trả lại là bình thường; giữ thẻ lại sau khi lập biên bản mới là điều cần hỏi rõ căn cứ.
Thẻ căn cước bị thu hồi, bị giữ trong trường hợp nào
Luật Căn cước số 26/2023/QH15, hiệu lực từ 01/7/2024, có một điều riêng về thu hồi và giữ thẻ căn cước, tóm tắt theo hai nhóm:
- Thu hồi thẻ: gắn với việc người được cấp không còn quốc tịch Việt Nam (bị tước quốc tịch, được thôi quốc tịch, bị hủy quyết định cho nhập quốc tịch) hoặc thẻ đã được cấp sai quy định.
- Giữ thẻ: gắn với người đang bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án phạt tù, hoặc đang chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc. Cơ quan thi hành các quyết định đó giữ thẻ và trả lại khi hết thời hạn.
Điểm chung của nhóm giữ thẻ là người đó đang bị hạn chế tự do theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Một biên bản phạt vì dừng xe sai chỗ không thuộc nhóm này. Hãy đọc nguyên văn điều luật trong văn bản hiện hành, vì luật có thể đã được sửa đổi, bổ sung.
Giấy tờ nào thường bị tạm giữ khi vi phạm giao thông
Việc tạm giữ giấy tờ khi xử phạt nằm ở Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13, đã được sửa đổi, bổ sung, trong đó có Luật số 67/2020/QH14. Điều này cho phép, khi chỉ áp dụng hình thức phạt tiền, người có thẩm quyền tạm giữ một trong các loại giấy tờ theo thứ tự:
- Giấy phép lái xe.
- Giấy phép lưu hành phương tiện.
- Giấy tờ cần thiết khác có liên quan đến tang vật, phương tiện.
Giấy tờ bị giữ để bảo đảm bạn chấp hành xong quyết định xử phạt, không phải hình phạt riêng. Nếu người vi phạm không có các giấy tờ đó, luật cho phép tạm giữ tang vật, phương tiện. Với một số lỗi nặng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, phương tiện cũng có thể bị tạm giữ.
Thẻ căn cước là giấy tờ nhân thân, không phải giấy tờ của chiếc xe, nên thứ thường bị giữ là bằng lái.
Xuất trình để kiểm tra khác với bị giữ lại
Xuất trình là đưa thẻ, bằng lái, đăng ký xe để đối chiếu rồi nhận lại ngay. Tạm giữ là giấy tờ ở lại với cơ quan xử lý, kèm quyết định tạm giữ bằng văn bản và biên bản ghi rõ đã giữ những gì. Nếu giấy của bạn không được trả mà biên bản không ghi dòng nào về việc tạm giữ, hãy hỏi lại ngay tại chỗ.
Quyền của người đi xe khi bị lập biên bản
Không cần tranh cãi, nhưng nên nắm vài quyền cơ bản theo Luật Xử lý vi phạm hành chính:
- Đọc kỹ biên bản trước khi ký. Kiểm tra hành vi, thời gian, địa điểm. Chỗ nào không đồng ý thì ghi ngắn gọn vào phần ý kiến người vi phạm.
- Nhận một bản biên bản. Nếu có tạm giữ giấy tờ hay phương tiện, bạn nhận thêm biên bản tạm giữ ghi rõ loại giấy tờ, số lượng, tình trạng.
- Hỏi căn cứ một cách lịch sự. Khi được đề nghị để lại căn cước, có thể hỏi: “Anh cho em hỏi giữ căn cước theo quy định nào, em để lại bằng lái được không?”
- Chụp ảnh biên bản. Đơn vị xử lý, nơi đến giải quyết và thời hạn đều nằm trên đó.
- Khiếu nại đúng đường. Không đồng ý với quyết định xử phạt hay tạm giữ, bạn có quyền khiếu nại, khởi kiện theo quy định.
Trường hợp bị dừng vì thiếu chính bằng lái, đăng ký hay bảo hiểm, đọc thêm bài thiếu giấy tờ xe máy bị xử lý ra sao.
Tình huống ở Hà Nội: bị dừng khi đang đi xe thuê
Ví dụ một khách thuê Honda Vision, tối chạy từ phố cổ Hoàn Kiếm qua cầu Chương Dương về Long Biên, rẽ trái ở chỗ có biển cấm và bị dừng. Anh mang đủ căn cước, bằng lái, giấy đăng ký xe và bảo hiểm của xe thuê.
Cách xử lý gọn nhất:
- Đưa giấy tờ khi được yêu cầu, giữ thái độ bình tĩnh.
- Nếu được đề nghị để lại căn cước, hỏi lịch sự về căn cứ và đề nghị giữ bằng lái theo đúng thứ tự luật nêu.
- Đọc biên bản, kiểm tra mục giấy tờ bị tạm giữ, chụp ảnh tất cả.
- Nếu giấy đăng ký xe thuê bị giữ, báo tiệm ngay trong buổi đó.
Những việc nên chuẩn bị trước khi bị kiểm tra có trong bài bị dừng kiểm tra giấy tờ khi đi xe máy thuê và giấy tờ xe thuê cần có mặt khi bị kiểm tra.
Báo cửa hàng khi giấy tờ xe thuê bị tạm giữ
Bằng lái là giấy của bạn, còn giấy đăng ký xe là của chủ xe. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00. Gửi ảnh biên bản qua tin nhắn để tiệm nắm thời hạn và nơi giải quyết. Hướng xử lý, chi phí phát sinh nếu có, xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Đừng tự ý chạy tiếp chiếc xe thiếu giấy tờ khi chưa hỏi rõ.
Văn bản chính thức nên đọc
- Luật Căn cước số 26/2023/QH15, điều về thu hồi, giữ thẻ căn cước: Hệ thống văn bản Chính phủ.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13, Điều 125: Hệ thống văn bản Chính phủ, cùng Luật số 67/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung; nên đọc bản hợp nhất mới nhất.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ: Hệ thống văn bản Chính phủ.
- Thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông: csgt.vn.
Đây là thông tin tham khảo. Quy định và thủ tục có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất.
Các bài khác về căn cước, bằng lái và giấy tờ xe nằm ở mục giấy tờ xe và cá nhân, còn quy định giao thông nói chung có ở chuyên mục an toàn và pháp lý.