Tối cuối tuần, một nhóm bạn năm sáu xe chạy dọc đường Thanh Niên, thấy mặt hồ đẹp liền tấp cả vào mép đường chụp ảnh. Chuyện tụ tập xe máy dưới lòng đường kiểu này ven Hồ Tây rất hay gặp, và câu hỏi thường là: bao nhiêu xe, đứng bao lâu thì bị coi là cản trở giao thông. Bài này đọc lại những gì luật thực sự viết, chỗ nào luật không có con số, và cách cả nhóm chụp ảnh mà không chắn đường.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Bài không nêu mức phạt; hành vi vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Luật có điều nào gọi tên “tụ tập” không
Trong bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (55/VBHN-VPQH), chúng tôi không tìm thấy cụm từ “tụ tập”. Thứ luật gọi tên là hành vi cản trở. Điều 9 liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó khoản 21 viết nguyên văn:
- Cản trở người, phương tiện tham gia giao thông trên đường bộ; ném gạch, đất, đá, cát hoặc vật thể khác vào người, phương tiện đang tham gia giao thông trên đường bộ.
Khoản 28 cùng điều còn cấm “Hành vi khác vi phạm quy tắc giao thông đường bộ quy định tại Chương II của Luật này”, tức là các quy tắc dừng, đỗ, đi đường ở phần dưới.
Nhiều người nhắc ngưỡng “từ ba xe trở lên” khi nói chuyện tụ tập ở lòng đường. Nếu có ngưỡng như vậy thì nó nằm ở văn bản xử phạt, không nằm trong Luật 36/2024. Chúng tôi chưa đối chiếu nguyên văn Nghị định 168/2024/NĐ-CP cho hành vi này nên không khẳng định; hãy đọc nghị định ở cuối bài. Hai xe đứng chắn đường vẫn có thể là cản trở.
Tụ tập xe máy dưới lòng đường: dừng hay đỗ
Điều 18 khoản 1 định nghĩa dừng xe là “trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết” và “khi dừng xe không được tắt máy và không được rời khỏi vị trí lái”, trừ một số trường hợp như xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe. Khoản 2 định nghĩa đỗ xe là “trạng thái đứng yên của xe không giới hạn thời gian”.
Áp vào nhóm chụp ảnh: khi mọi người tắt máy, xuống xe, đứng ra giữa đường tạo dáng, xe không còn ở trạng thái “dừng” như luật mô tả. Muốn rời xe để chụp, xe phải được để ở nơi được phép đỗ.
Ba khoản của Điều 18 nhóm bạn hay vướng
Đứng hai, ba hàng xe
Khoản 4 điểm đ cấm dừng, đỗ “song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường”. Nhóm xe tấp vào thành hai, ba hàng là rơi đúng điểm này, dù chỉ vài phút.
Không sát lề, chắn lối đi bộ
Khoản 6 chỉ cho dừng, đỗ trên đường phố “sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét và không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện”. Khoản 3 điểm b thêm yêu cầu “không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ”.
Đứng ở góc đường, trên lòng đường trái quy định
Khoản 4 còn cấm dừng, đỗ ở “nơi đường giao nhau và trong phạm vi 05 mét tính từ mép đường giao nhau” (điểm h), “trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường” (điểm g) và “trên lòng đường, vỉa hè trái quy định của pháp luật” (điểm o). Đầu các ngõ rẽ ra đường ven hồ như Thụy Khuê, Nguyễn Đình Thi là chỗ nhóm bạn dễ đứng tụ lại sát góc giao nhau mà không để ý.
Khi cả nhóm còn đang chạy: Điều 33
Trước khi dừng, nhóm thường chạy chầm chậm cạnh nhau để chọn chỗ. Điều 33 khoản 3 cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy:
- “Đi xe dàn hàng ngang” (điểm a);
- “Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác” (điểm b), như leo lên lối đi bộ ven hồ để chụp cho tiện;
- “Hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông đường bộ” (điểm g).
Khoản 1 giới hạn mỗi xe chở một người, trừ vài trường hợp luật nêu; khoản 2 yêu cầu người lái và người ngồi sau đội mũ bảo hiểm, cài quai đúng quy cách. Chuyện đi đoàn nối đuôi thay vì dàn hàng có trong bài đi xe máy theo nhóm bạn ở Hà Nội.
Vậy khi nào bị coi là cản trở
Luật không đưa ra số xe hay số phút. Theo kinh nghiệm, nhóm bạn đang cản trở khi:
- xe phía sau phải lách ra giữa đường hoặc phanh lại để đi qua;
- người đi bộ phải bước xuống lòng đường vì xe chắn lối;
- xe của nhóm đứng thành hàng ngang, không sát lề;
- có người đứng hẳn ra làn xe chạy để lấy góc chụp.
Việc đánh giá cuối cùng thuộc về người thi hành công vụ tại chỗ. Khi được yêu cầu di chuyển, hãy làm ngay: khoản 4 Điều 9 cấm “xúc phạm, đe dọa, cản trở, chống đối hoặc không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn, yêu cầu kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ”.
Chúng tôi không thấy quy định riêng nào cho khu Hồ Tây trong luật. Tại chỗ có biển báo cấm dừng, cấm đỗ thì theo biển, vì Điều 10 khoản 1 yêu cầu chấp hành báo hiệu đường bộ.
Chụp ảnh ven Hồ Tây cho cả nhóm mà không chắn đường
- Gửi xe trước, chụp sau. Chọn điểm trông giữ xe gần đoạn định chụp rồi đi bộ ra bờ hồ. Cách chọn bãi theo từng đoạn bờ có trong bài gửi xe khi đi dạo bờ Hồ Tây.
- Chỉ ghé nhanh thì nối đuôi một hàng, sát lề phải, người lái ngồi nguyên trên xe, máy vẫn nổ; người ngồi sau xuống chụp từ vỉa hè.
- Không đứng giữa lòng đường lấy góc, kể cả lúc đường vắng.
- Tránh tấp ở góc ngõ, trên vạch người đi bộ và trước cổng chùa, khu đông người lên xuống.
- Bật xi nhan khi vào và ra, như khoản 3 điểm a Điều 18 yêu cầu có tín hiệu khi ra, vào vị trí dừng, đỗ.
Chuyện camera ghi nhận dừng, đỗ sai chỗ có ở bài dừng xe máy dưới lòng đường để mua đồ, chụp ảnh.
Nhóm thuê xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên) gặp sự cố giữa đường có thể gọi 0942467674 trong giờ 09:00–21:00.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: văn bản trên Cổng Chính phủ; bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Đã đối chiếu nguyên văn Điều 9 khoản 4, 21 và 28, Điều 10 khoản 1, Điều 18 khoản 1 đến 4 và khoản 6, Điều 33 khoản 1 đến 3.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt: văn bản trên Cổng Chính phủ; chưa đối chiếu nguyên văn phần mô tả hành vi tụ tập.
Các bài khác về luật đi đường cho xe máy nằm trong mục quy định giao thông, và toàn bộ chuyên đề pháp lý ở trang an toàn và pháp lý.