Bạn nhắn “xe buýt sắp tới rồi”, hoặc người thân đi xe khách sắp vào bến xe Mỹ Đình, bến xe Gia Lâm. Phản xạ quen thuộc là dừng xe máy ở điểm xe buýt, ngồi trên xe chờ ngay cạnh nhà chờ. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 không cho làm vậy. Bài này đọc nguyên văn Điều 18 về những vị trí cấm dừng, đỗ liên quan điểm đón, trả khách, rồi gợi ý cách hẹn chỗ đón hợp lệ.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Bài không nêu mức phạt; hành vi vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Dừng xe máy ở điểm xe buýt: điểm i khoản 4 Điều 18
Khoản 4 Điều 18 mở đầu: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ không được dừng xe, đỗ xe tại các vị trí sau đây”, và điểm i ghi ngắn gọn:
“Điểm đón, trả khách;”
Hai điều cần thấy ngay:
- Đối tượng là mọi người điều khiển phương tiện, không riêng xe ô tô. Người đi xe máy cũng thuộc khoản này.
- Phạm vi là “điểm đón, trả khách”. Điểm dừng xe buýt có biển báo, nhà chờ là nơi xe buýt đón, trả khách, nên dừng xe máy ngay tại đó rơi đúng vào tình huống điểm i. Điều 18 không giải thích thêm cụm này; cổng bến xe hay vị trí khác có phải điểm đón, trả khách hay không thì căn cứ báo hiệu tại chỗ.
“Chỉ dừng một chút để bạn lên xe” vẫn là dừng
Khoản 1 Điều 18 định nghĩa: “Dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời của xe trong một khoảng thời gian cần thiết đủ để cho người lên xe, xuống xe, xếp dỡ hàng hóa, kiểm tra kỹ thuật xe hoặc hoạt động khác.”
Đón bạn lên xe chính là “cho người lên xe”. Điểm i cấm cả dừng lẫn đỗ, nên ngồi trên xe nổ máy chờ ở nhà chờ cũng không được. Tắt máy, dựng xe rồi đi tìm bạn thì đã thành đỗ xe theo khoản 2.
Những điểm cấm khác hay gặp quanh bến xe, điểm buýt
Cũng khoản 4 Điều 18, mấy điểm sau hay gặp quanh nơi đón khách:
- Điểm o: cấm dừng, đỗ “trên đường dành riêng cho xe buýt”, và “trên lòng đường, vỉa hè trái quy định của pháp luật”.
- Điểm đ: cấm dừng, đỗ “song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường”. Trước cổng bến xe thường có taxi, xe ôm chờ khách; tấp kề bên họ thành hàng hai là trúng điểm này.
- Điểm h: cấm dừng, đỗ “nơi đường giao nhau và trong phạm vi 05 mét tính từ mép đường giao nhau”. Nhiều điểm buýt nằm sát ngã tư.
- Điểm g: cấm dừng, đỗ “trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường”, đôi khi nằm ngay cạnh nhà chờ.
Cổng bến xe
Điểm k cấm dừng, đỗ “trước cổng và trong phạm vi 05 mét hai bên cổng trụ sở cơ quan, tổ chức có bố trí đường cho xe ra, vào”. Luật không gọi tên bến xe ở điểm này. Nhưng dù cổng bến có thuộc điểm k hay không, dừng chắn miệng cổng nơi xe khách ra vào vẫn trái điểm b khoản 3: “Không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ.”
Đi ngang điểm buýt, bến xe phải giảm tốc
Khoản 3 Điều 12 yêu cầu quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại ở một số nơi, trong đó có điểm e: “Khu vực có trường học, bệnh viện, bến xe, công trình công cộng tập trung đông người”, và điểm i: “Điểm dừng xe, đỗ xe trên đường bộ có khách đang lên, xuống xe”.
Khách vừa xuống xe buýt hay băng qua từ đầu hoặc đuôi xe. Xử lý khi xe buýt ghé trạm trước mặt xem bài xe buýt dừng đón khách: vượt hay chờ.
Vậy được dừng ở đâu
Khoản 6 Điều 18: trên đường phố chỉ được dừng, đỗ “sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét và không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ.” Khi vào và ra vị trí dừng phải có tín hiệu báo theo điểm a khoản 3.
Một chỗ đón hợp lệ vì vậy phải thỏa cả hai: nằm ngoài các vị trí của khoản 4, và sát lề phải theo khoản 6. Vỉa hè thì khoản 1 Điều 77 ghi “vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ”; chỉ để xe ở nơi được phép trông giữ. Chi tiết về đi qua vỉa hè có trong bài chạy xe máy qua vỉa hè, còn quy tắc dừng xe trên phố nói chung nằm ở bài dừng xe máy giữa phố để hỏi đường.
Hẹn điểm đón hợp lệ: cách làm thực tế
Phần này là kinh nghiệm, không phải câu chữ của luật.
- Chốt điểm hẹn trước. Không hẹn ở nhà chờ, mà ở đoạn lề rộng phía sau điểm dừng theo chiều đi, xa ngã ba, không có vạch đi bộ, không có xe đang đứng.
- Gửi vị trí trên Google Maps kèm một mốc dễ thấy như biển hiệu cửa hàng, số nhà.
- Để bạn đi bộ tới chỗ bạn đứng, đừng chạy xe vào sát nhà chờ tìm người.
- Chờ lâu thì gửi xe ở bãi có người trông, rồi đi bộ ra đón.
- Không cầm điện thoại khi xe đang chạy. Khoản 6 Điều 9 cấm “dùng tay cầm và sử dụng điện thoại” khi điều khiển phương tiện đang di chuyển; cần gọi thì dừng đúng chỗ trước.
Nếu lỡ đi quá chỗ hẹn, đừng quay đầu ngay tại nơi luật cấm; danh sách những vị trí đó có trong bài quay đầu xe máy ở đâu bị luật cấm.
Ở bến xe Mỹ Đình và bến xe Gia Lâm
Bến xe Mỹ Đình nằm trên trục Phạm Hùng, xe khách, taxi ra vào liên tục; bến xe Gia Lâm ở phố Ngô Gia Khảm phía Long Biên, trước cổng thường có xe ôm, taxi chờ. Ở cả hai nơi, đừng chen vào sát miệng cổng. Nếu bến có khu gửi xe máy, hỏi bảo vệ chỗ gửi rồi vào đón; nếu không, hẹn bạn ra đoạn lề rộng xa cổng.
Bạn mang vali lớn thì gọi taxi: khoản 4 Điều 33 cấm người được chở “mang, vác vật cồng kềnh”.
Đi đón bạn bằng xe thuê
Mang theo mũ thứ hai cho bạn, vì khoản 2 Điều 33 yêu cầu cả người được chở đội mũ đạt chuẩn và cài quai. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00, điện thoại 0942467674; số mũ đi kèm xe nên hỏi rõ trực tiếp khi đặt.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đối chiếu văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: nguyên văn Điều 18 khoản 1, 2, 3, 4, 6; Điều 12 khoản 3; Điều 9 khoản 6; Điều 33 khoản 2, 4; Điều 77 khoản 1.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt.
Tóm lại: không dừng xe máy ngay tại điểm đón, trả khách, kể cả chỉ để bạn bước lên; hẹn một đoạn lề hợp lệ gần đó. Xem thêm mục quy định giao thông và chuyên đề an toàn và pháp lý.