Đi gần không đội mũ bảo hiểm là thói quen nhiều người ở Hà Nội cho là vô hại: chỉ ra đầu ngõ mua đồ, chạy sang nhà hàng xóm, vài trăm mét rồi về ngay nên cứ để mũ ở nhà. Nhưng câu hỏi đáng đặt ra là luật có tính đến quãng đường ngắn hay không. Bài đọc khoản 2 Điều 33 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ theo câu chữ, nói điều bài không kết luận và gợi ý cách giữ mũ trong tầm tay khi thuê xe. Đây là thông tin chung, không thay tư vấn pháp lý riêng.
Bài không nêu mức xử phạt, không biết hiện trường từng trường hợp và không đánh giá hành vi của ai. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Đi gần không đội mũ bảo hiểm: khoản 2 Điều 33 viết gì
Điều 33 khoản 2 viết: “Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách”. Nguồn: bản hợp nhất Luật 36/2024. Nội dung có thể thay đổi, hãy kiểm tra bản hiện hành.
Câu này có ba ý. Một là đối tượng gồm cả người lái lẫn người được chở. Hai là mũ phải theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Ba là quai phải được cài đúng quy cách.
Luật có nêu quãng đường ngắn là ngoại lệ không
Bài đọc kỹ khoản 2 và không thấy cụm nào nói về quãng đường, thời gian hay khu vực được miễn. Không có chữ nào như đi gần, đi một đoạn ngắn hay chỉ trong ngõ. Điều bài thấy là yêu cầu được viết cho người lái xe và người được chở khi tham gia giao thông bằng các loại xe nêu trong câu.
Vì vậy bài không thể nói đi vài trăm mét thì được bỏ mũ. Bài cũng không nói ngược lại cho từng hoàn cảnh cụ thể, vì bài không đọc văn bản hướng dẫn hay xử phạt. Điều bài nói được là câu chữ của khoản 2 không dựa trên độ dài chuyến đi.
Ngõ nhỏ, đường làng, bãi đỗ: bài không kết luận có phải đường bộ hay không
Nhiều chuyến đi gần diễn ra trong ngõ, trong khu tập thể hay bãi gửi xe. Bài không biết những nơi đó có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật hay không, vì điều đó phụ thuộc vào định nghĩa đường bộ và hiện trạng từng nơi, mà bài không kiểm chứng.
Cách nghĩ thực tế là đừng đặt cược vào chuyện ngõ nhà bạn có phải đường bộ hay không. Một cú ngã trong ngõ chật vẫn có thể gây chấn thương đầu, và mũ chỉ phát huy tác dụng khi đã đội trước đó.
Mũ đúng quy chuẩn và cài quai đúng quy cách: hai điều kiện nằm trong cùng một câu
Luật yêu cầu cả hai: mũ theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quai cài đúng quy cách. Đội mũ mà để quai thõng thì chưa chắc đã đáp ứng điều thứ hai, vì khi ngã mũ dễ văng khỏi đầu. Bài không có tiêu chí chi tiết thế nào là đúng quy cách và không đánh giá từng chiếc mũ.
Hãy nhìn tem trên mũ và hỏi tiệm nếu bạn không rõ mũ có đạt quy chuẩn không. Bài giữ mũ bảo hiểm khi xuống xe đi bộ nói thêm cách giữ mũ khi dừng.
Người ngồi sau cũng thuộc câu chữ: không riêng người lái
Khoản 2 nêu cả người được chở. Vậy nếu bạn chở bạn bè hay người nhà đoạn ngắn, người ngồi sau cũng nằm trong yêu cầu đội mũ. Bài không biết từng tình huống chở trẻ em hay người lớn tuổi, và không đưa quy định riêng cho nhóm ấy.
Bài không đội mũ bảo hiểm khi đi qua camera giám sát: lỗi của người lái và người ngồi sau nói về việc người lái và người ngồi sau cùng liên quan khi có camera ghi hình.
Vì sao đi gần lại hay quên mũ: ba tình huống quen thuộc
Có ba tình huống hay gặp. Thứ nhất là ra đầu ngõ mua đồ ăn sáng, xe nổ máy rồi mới nhớ chưa lấy mũ. Thứ hai là chở người nhà sang nhà bên cạnh. Thứ ba là dịch xe vài chục mét sang chỗ đỗ khác.
Cả ba đều ngắn, nhưng đều là lúc dễ chủ quan. Hãy tạo thói quen cố định: mũ treo ở tay lái hoặc cất sẵn ở chỗ dễ lấy rồi đội ngay khi ngồi lên yên, trước khi bấm nút khởi động. Bài không có số liệu về tai nạn trên quãng đường ngắn.
Xe thuê: giữ mũ đi kèm để không phải quay lại lấy
Nếu bạn thuê xe, hãy kiểm tra mũ đi kèm ngay khi nhận xe: mũ có vừa đầu không, quai có chắc không, mũ có nứt hay hỏng không. Bài không biết tiệm đi kèm mấy mũ, mũ loại nào hay có cho đổi mũ không; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Nếu bạn đi nhóm và cần mũ cho người ngồi sau, hãy báo tiệm khi nhận xe, đừng đợi đến lúc đã đi. Khi cần ra ngoài ngắn, hãy mang theo mũ thay vì để lại trên xe.
Nếu bị nhắc hay nhận thông báo: chụp lại, giữ bình tĩnh và nhắn tiệm
Xe thuê mang biển số của tiệm, nên thông báo vi phạm có thể gửi về theo biển số. Bài không biết tiệm xử lý thế nào và không nêu mức phạt. Nếu bị nhắc nhở khi đang đi, hãy dừng ở chỗ an toàn, nói chuyện lịch sự và đừng cãi cọ.
Nếu nhận thông báo, hãy chụp lại, ghi giờ và địa điểm, rồi hỏi tiệm. Đừng tự thỏa thuận hay chuyển tiền cho người lạ. Khi nhận xe, hãy hỏi tiệm cách xử lý thông báo vi phạm và nhờ tiệm trả lời bằng chữ.
Nguồn đối chiếu và điều bài chưa kiểm chứng
Luật 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH: đã đọc nguyên văn Điều 33 khoản 2. Bài chưa đối chiếu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm, văn bản xử phạt hay hướng dẫn về phạm vi áp dụng trong ngõ và khu dân cư.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm đi kèm mấy mũ, loại mũ nào và xử lý thế nào nếu thông báo vi phạm gửi về biển số xe thuê: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục quy định giao thông và trang an toàn và pháp lý.
Tóm lại
Về đi gần không đội mũ bảo hiểm, Điều 33 khoản 2 yêu cầu người lái xe và người được chở xe máy đội mũ theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách, và bài không thấy ngoại lệ nào theo quãng đường. Hãy đội mũ ngay khi lên yên, kiểm tra mũ đi kèm khi nhận xe và hỏi tiệm nếu có thông báo gửi về biển số. Xem thêm chuyên mục quy định giao thông và trang an toàn và pháp lý.