Tay phanh xe thuê bóp xong không tự bật về hết hoặc trả về chậm: bánh bị rà phanh, nóng dần và cách đi tới chỗ an toàn

Tay phanh không tự trả về hoặc nhả chậm làm bánh rà phanh, nóng dần: cách nhận ra, xem cần khóa phanh sau, dắt thử xe, đi tới chỗ an toàn và báo cửa hàng.

Bóp phanh xong mà tay phanh không tự trả về hết, hoặc bật về chậm như bị níu lại, là có nguy hiểm: bánh xe bị má phanh rà suốt quãng đường, nóng dần, và phanh có thể kém ăn đúng lúc bạn cần. Việc nên làm ngay là tấp vào chỗ an toàn, tắt máy, dắt thử xem bánh có lăn trơn và báo cửa hàng. Bài không hướng dẫn tháo hay chỉnh phanh.

Tay phanh không tự trả về: nhận ra từ cảm giác trên tay lái

Tay phanh bình thường, buông ngón là bật về ngay, giữa tay phanh và tay nắm có khoảng hở rõ. Tay phanh có vấn đề thường lộ ra theo một trong ba kiểu:

  • Về chậm: buông ngón, tay phanh lùi từ từ, mất một nhịp mới về chỗ cũ, đôi khi kèm cảm giác sượng.
  • Kẹt giữa chừng: tay phanh dừng lưng chừng, gần tay nắm hơn mọi khi, phải dùng ngón đẩy mới về.
  • Về hết nhưng xe vẫn nặng: tay phanh trông bình thường, song nhả ga là xe khựng, không trôi.

Xác định đúng tay nào: tay phải là phanh trước; phanh sau là bàn đạp chân trên xe số như Honda Wave, là tay trái trên xe tay ga như Vision, Air Blade. Nếu thứ không bật về là bàn đạp chân của xe số, xem bài bàn đạp phanh chân xe số không tự bật về.

Vì sao bánh bị rà phanh lại nóng dần

Tay phanh còn bị giữ một phần nghĩa là má hoặc guốc phanh chưa rời hẳn đĩa hay trống, ma sát nhỏ nhưng liên tục thành nhiệt. Sách hướng dẫn sử dụng Honda Vision của Honda Việt Nam ghi rằng phanh liên tục, ví dụ khi xuống dốc dài, có thể gây quá nhiệt hệ thống phanh, làm giảm hiệu quả của phanh; bánh bị rà là một kiểu phanh liên tục ở mức nhẹ. Trên phố đông như Nguyễn Văn Cừ, phanh vốn đã làm việc nhiều; thêm một bánh bị rà suốt thì nhiệt tích nhanh hơn. Tay phanh nằm sẵn ở lưng chừng cũng khiến hành trình còn lại ngắn đi, dễ bóp quá tay khi gặp tình huống gấp.

Phân biệt sơ bộ: khớp tay phanh, dây phanh hay cụm phanh đĩa

Nguyên nhân chính xác là việc của thợ, nhưng phân biệt sơ bộ giúp bạn mô tả rõ hơn. Phanh đĩa dầu có hộp dầu phanh nhỏ trên tay lái và đĩa kim loại ở bánh; phanh cơ có dây phanh chạy từ tay phanh xuống bánh. Theo sách của Honda, Vision và Air Blade có hộp dầu phanh trước, tay phanh sau nối với bánh bằng dây; sách Wave Alpha mô tả tay phanh trước dùng dây. Phiên bản xe thuê có thể khác, cứ nhìn thực tế.

  • Khớp tay phanh khô hoặc kẹt bụi: chỗ vướng ở ngay chốt xoay. Dùng ngón đẩy nhẹ là tay phanh về hết, từ đó bánh lăn trơn.
  • Dây phanh rít (phanh cơ): tay phanh nặng, sượng suốt hành trình, về chậm đều đều, hay gặp sau khi xe dầm mưa. Sách Honda dặn kiểm tra dây phanh có bị xoắn hay mòn không và giữ cần phanh, lò xo, chốt ở tình trạng tốt; người thuê không nên tự mở các chi tiết đó.
  • Cụm phanh đĩa không nhả hết: tay phanh về gần như bình thường nhưng dắt xe vẫn nặng, bánh có đĩa ấm hơn hẳn bánh kia. Các dấu hiệu bó phanh nói chung có trong bài xe thuê chạy nặng, bánh nóng bất thường.

Trên Vision và Air Blade, hãy loại trừ cần khóa phanh sau trước tiên. Sách hai dòng xe này mô tả một cần nhỏ trên tay phanh trái để khóa bánh sau lúc khởi động, dặn mở khóa bằng cách bóp mạnh tay phanh sau, và trước khi chạy phải đảm bảo khóa được nhả hoàn toàn để tránh bó bánh sau. Sách Vision cũng cho biết xe có phanh kết hợp, phân bổ lực giữa phanh trước và phanh sau, nên khi tay trái có vấn đề, hãy kiểm tra cả hai bánh.

Dắt thử xe và kiểm tra hơi nóng mà không bị bỏng

  1. Tấp vào chỗ phẳng, rộng, tách khỏi dòng xe; không dừng giữa dốc cầu hay ngay sau khúc cua. Tắt máy.
  2. Buông hẳn hai tay phanh, so khe hở của tay nghi lỗi với tay bên kia.
  3. Dắt xe thẳng vài mét trên nền phẳng. Xe lành lăn nhẹ; xe bị rà phanh nặng tay, có tiếng sột soạt theo vòng bánh.
  4. Dùng một ngón đẩy tay phanh về hết rồi dắt lại. Xe nhẹ hẳn thì chỗ vướng nhiều khả năng ở tay phanh hoặc dây; vẫn nặng thì nhiều khả năng ở cụm phanh dưới bánh.
  5. Đưa mu bàn tay lại gần vành, không áp vào đĩa phanh, trống phanh hay moay-ơ, rồi so với bánh kia. Sách Honda dặn không chạm vào phanh và bộ phận có nhiệt độ cao cho tới khi nguội hẳn. Đừng dội nước.

Muốn kiểm tra bánh sau kỹ hơn bằng chân chống giữa, xem bài quay tay bánh sau nghe tiếng phanh cọ.

Khi nào không được chạy tiếp

  • Tay phanh kẹt lưng chừng, đẩy bằng ngón cũng không về, hoặc về rồi lại tụt xuống.
  • Đã đẩy tay phanh về hết mà dắt xe vẫn nặng, hoặc một bánh nóng rõ, có mùi khét.
  • Tay phanh về được nhưng bóp thấy hẫng, phanh kém ăn; xem thêm bài tay phanh xe thuê bị mềm, bóp sát tay lái vẫn hụt.
  • Phía trước là đoạn xuống dốc dài, như dốc cầu Vĩnh Tuy hay cầu Nhật Tân.

Gặp một trong các trường hợp trên thì để xe đứng yên và gọi cửa hàng.

Đi tới chỗ an toàn gần nhất: chậm, ngắn và kiểm tra lại

Chỉ khi xe đã nguội, tay phanh về hết và bánh lăn trơn, bạn mới nên chạy chậm một đoạn ngắn tới chỗ đỗ an toàn hơn, như bãi gửi xe hay một ngõ yên tĩnh. Đi sát lề phải, giữ khoảng cách xa xe trước để phanh sớm và nhẹ, không gác ngón hờ lên tay phanh vừa kẹt. Sau mỗi lần phanh, liếc xem tay phanh có về hết không; đi một quãng ngắn thì dừng dắt thử lần nữa. Lỗi tái diễn thì xuống dắt bộ.

Những việc không nên tự làm

Không vặn ốc chỉnh phanh: sách Honda có mục điều chỉnh hành trình tự do nhưng lưu ý không vặn vượt quá giới hạn, và chỉnh sai thì phanh có thể bó hoặc kém ăn. Không tháo ngàm phanh, cạy má hay mở hộp dầu phanh. Không tự xịt dầu bôi trơn vào chốt tay phanh hay dây phanh: dầu xịt bừa dễ dính tới phanh, mà sách Vision cảnh báo đĩa, má, trống hay guốc phanh bám dầu sẽ giảm đáng kể hiệu quả phanh.

Kiểm tra tay phanh trước khi đi theo sách hãng

Sách Honda đưa phanh vào danh mục kiểm tra trước khi lái:

  1. Bóp rồi buông từng tay phanh vài lần; lần nào cũng phải bật về ngay và đều như nhau.
  2. Sách Vision, Air Blade ghi hành trình tự do tại đầu tay phanh sau là 10–20 mm, sách Wave Alpha ghi cùng khoảng này cho tay phanh trước. Không cần thước, chỉ cần thấy có một đoạn bóp nhẹ trước khi phanh bắt đầu ăn.
  3. Xe có cần khóa phanh sau thì bóp mạnh tay trái cho cần nhả hẳn, rồi dắt vài mét xem bánh có quay tự do sau khi nhả tay phanh; sách Honda cũng dùng phép thử này sau mỗi lần chỉnh phanh.

Mô tả cho cửa hàng thế nào

Gọi khi xe đã dừng hẳn. Nói dòng xe, tay phanh nào, kiểu lỗi, kết quả dắt thử, bánh nào ấm hơn, lỗi xuất hiện sau mưa hay sau khi dùng cần khóa phanh. Kèm vị trí có mốc dễ thấy, như “chân cầu Chương Dương phía Long Biên” hay “phố Đinh Tiên Hoàng cạnh hồ Hoàn Kiếm”, và video ngắn lúc bóp rồi buông tay phanh.

Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Có hỗ trợ tại chỗ, đổi xe hay không và chi phí sửa tính thế nào đều cần hỏi trực tiếp: gọi 0942 467 674 và làm theo điều cửa hàng xác nhận. Các sự cố khác nằm trong mục xử lý sự cố xe máy thuê, kiến thức chung ở chuyên mục xe máy.

Bạn cần thuê xe máy?

Liên hệ Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú để biết tình trạng xe và điều kiện cho kỳ thuê của bạn. Các khoản như tiền đặt cọc hoặc phát sinh cần xác nhận trực tiếp trước khi đặt.