Đang đi thì xe lái nặng dần, đuôi xe hơi lắc, và bạn tự hỏi: xe đạp điện bị thủng lốp hay chỉ non hơi, vặn ga chạy tiếp về nhà có được không? Câu trả lời ngắn: đừng chạy tiếp bằng điện khi lốp đã xẹp rõ. Hãy tấp vào lề, tắt nguồn, dắt xe quãng ngắn tới chỗ vá và gọi cửa hàng cho thuê trước khi đồng ý thay săm hay lốp. Bài này chỉ bàn riêng về xe đạp điện: nhẹ hơn xe máy, có bàn đạp và thường có động cơ nằm ngay trong một bánh.
Nhận ra lốp non hay thủng qua cảm giác lái
Xe đạp điện chạy êm, không có tiếng máy, nên lốp xẹp thường báo qua tay lái và yên xe trước khi bạn kịp nhìn thấy:
- Lái nặng, phải vặn ga nhiều hơn mà xe vẫn chậm hơn mọi khi trên cùng đoạn đường bằng.
- Đuôi xe lắc hoặc bồng bềnh khi đổi làn, vào cua: thường là bánh sau xẹp. Tay lái ì, kéo lệch một bên thì nghi bánh trước.
- Tiếng cộc hoặc tiếng kim loại khi qua gờ giảm tốc, nắp cống: vành đã chạm xuống qua lớp lốp mỏng.
Non hơi thì xẹp từ từ, bóp tay vào lốp vẫn còn độ căng. Thủng thì lốp xẹp rõ trong ít phút, có khi nghe tiếng xì hoặc thấy đinh, mảnh kính găm trên mặt lốp. Cách đọc tín hiệu lốp non từ tay lái nói chung có trong bài lốp non hơi giữa kỳ thuê.
Xe đạp điện bị thủng lốp có nên chạy điện tiếp không
Trên xe đạp thường, lốp xẹp làm chân đạp nặng ngay nên người lái tự dừng. Xe đạp điện thì khác: động cơ vẫn kéo, vặn ga thêm chút là xe lại đi, nên rất dễ chủ quan chạy thêm vài trăm mét. Chính quãng đó làm bánh hỏng nhanh nhất:
- Săm bị nghiến giữa vành và lốp. Một lỗ đinh nhỏ vá được, nhưng chạy lết thêm, săm có thể rách dài hoặc nát, phải thay mới.
- Lốp và vành chịu va đập trực tiếp. Một cú xóc qua ổ gà có thể làm méo vành hoặc rách hông lốp.
- Bánh có động cơ chịu xóc mạnh. Mọi cú dằn dồn vào cụm trục, nơi có dây điện đi vào động cơ.
- Khó giữ lái. Lốp xẹp dễ xô lệch trên vành khi vào cua, nhất là lúc đường ướt. Giữa dòng xe đông trên Nguyễn Văn Cừ hay Giải Phóng giờ tan tầm, một cú loạng choạng là đủ nguy hiểm.
Ngoại lệ chỉ có một: lốp mới hơi mềm, bóp vẫn còn căng, và chỗ bơm hoặc vá ở ngay trước mặt. Khi đó có thể đi thật chậm sát lề tới chỗ ấy. Lốp đã bè hẳn thì dừng lại.
Tắt nguồn rồi dắt xe đạp điện thủng lốp
Tấp vào chỗ an toàn trước: đầu ngõ rộng, vỉa hè thoáng, tránh chân dốc cầu, khúc cua hay sát làn xe tải. Sau đó:
- Tắt khóa điện và rút chìa. Khi còn nguồn, tay vô tình chạm tay ga lúc dắt có thể làm xe vọt lên, kéo bạn theo.
- Đứng một bên xe, hai tay giữ ghi đông, để yên xe tựa nhẹ vào hông cho đỡ mỏi.
- Dắt chậm, đều bước. Lên gờ vỉa hè thì nâng bánh trước lên trước, rồi đẩy cho bánh sau lăn từ từ, đừng để bánh xẹp rơi mạnh xuống bậc.
- Không vừa đi bộ vừa nhích ga cho đỡ nặng. Bánh xẹp vẫn bị nghiến dưới vành, và xe dễ giật sang một bên.
Xe đạp điện vẫn nặng hơn xe đạp thường nhiều vì có pin và động cơ. Người nhỏ con có thể xem cách dắt và dựng xe đạp điện nặng tay cho đỡ mất sức. Quãng dắt dài, trời tối hoặc đường vắng thì gọi cửa hàng hỏi hướng xử lý trước.
Dù không có tiệm gần, cũng đừng tự tháo bánh mang đi vá. Bánh có động cơ gắn dây điện và phanh; tháo sai dễ làm đứt dây hoặc lệch phanh, việc này để thợ hoặc cửa hàng làm.
Vá lốp xe đạp điện ở đâu và dặn thợ những gì
Ở Hà Nội, tiệm sửa xe ven đường không khó tìm: đầu ngõ, cạnh chợ, từ khu phố cổ Hoàn Kiếm tới các trục như Ngọc Lâm bên Long Biên hay Xuân Thủy bên Cầu Giấy. Nhưng không phải thợ nào cũng quen bánh xe đạp điện. Trước khi giao xe, hỏi vài câu:
- Bánh nào có động cơ? Thường là bánh có trục to tròn như cái trống, có dây điện chạy vào. Bánh còn lại vá gần giống xe đạp thường.
- Vá được mà không tháo bánh không? Với bánh có động cơ, có thợ kéo một đoạn săm ra để vá tại chỗ, có thợ cần tháo cả bánh. Thợ bảo phải tháo thì gọi cửa hàng trước.
- Săm hay không săm? Nhiều xe đạp điện dùng săm, cũng có mẫu dùng lốp không săm; cách vá khác nhau, để thợ xem rồi nói rõ.
- Tính tiền thế nào? Hỏi trước khi thợ bắt tay vào làm.
Giữ lại đinh hoặc mảnh vật nhọn nếu thợ lấy ra, chụp ảnh chỗ thủng và xin hóa đơn; tiệm nhỏ không có hóa đơn in thì chụp tờ giấy ghi tay hoặc ghi tên, địa chỉ tiệm. Những chi tiết này giúp hai bên nói chuyện rõ ràng lúc trả xe, kể cả câu hỏi ai chịu tiền vá khi xe thuê thủng lốp, vốn tùy thỏa thuận từng nơi.
Thợ ngần ngại khi thấy dây điện ở trục bánh thì đừng ép; một câu “tôi không quen loại này” còn hơn tháo bừa rồi lắp lệch. So với xe máy điện thủng lốp giữa đường, xe đạp điện nhẹ và bánh nhỏ hơn, nên dắt sang một tiệm khác gần đó cũng không quá vất vả.
Báo cửa hàng trước khi thay săm lốp
Vá một lỗ đinh là chuyện nhỏ, còn thay săm, thay lốp hay tháo bánh có động cơ nên để chủ xe quyết định. Gọi cửa hàng khi:
- Thợ nói săm rách dài, lốp rách hông hoặc mòn, cần thay.
- Bánh phải tháo ra mới xử lý được.
- Vành có vẻ méo, nan hoa lỏng, bánh quay bị đảo, hoặc có tiếng lạ ở cụm động cơ.
- Không tìm được tiệm nào nhận vá.
Khi gọi, nói rõ bạn đang ở đâu (tên phố, số ngõ hoặc mốc dễ nhận), bánh nào xẹp, xẹp từ từ hay đột ngột, đã chạy thêm bao xa, rồi gửi ảnh lốp. Cửa hàng có thể tự xử lý, chỉ một tiệm quen hoặc hướng dẫn cách khác, nên đừng tự gật đầu thay phụ tùng trên chiếc xe không phải của mình.
Sau khi vá: kiểm tra trước khi chạy tiếp
- Lốp căng đều, bóp tay thấy cứng tương đương bánh còn lại.
- Nhấc nhẹ đầu hoặc đuôi xe, quay bánh bằng tay xem có cọ vào phanh hay chắn bùn không; bóp thử từng tay phanh.
- Bật nguồn, vặn ga thật khẽ trong lúc vẫn đứng dưới đất để nghe tiếng động cơ.
Chạy chậm một đoạn ở chỗ vắng rồi mới hòa vào dòng xe. Ít phút sau lốp lại mềm thì có thể còn lỗ thủng khác hoặc miếng vá chưa kín: dừng lại và báo cửa hàng.
Thuê xe đạp điện ở Nguyễn Tú
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Giá thuê và tiền cọc xe đạp điện vui lòng liên hệ để xác nhận trước khi đặt; tiền cọc là khoản riêng, hoàn trả theo hợp đồng sau khi trả xe. Lúc nhận xe, nên hỏi luôn cửa hàng muốn khách xử lý thế nào khi thủng lốp giữa đường và lưu sẵn số 0942 467 674. Xem thêm các bài về xe đạp điện, chuyên mục xe máy hoặc trang liên hệ đặt xe.