Y tá trực ở các bệnh viện lớn quanh Giải Phóng, bảo vệ tòa nhà ở Cầu Giấy, nhân viên kho hay quầy hàng mở muộn: nhịp sống của người làm đêm ngược hẳn với số đông. Khi dùng xe máy điện đi làm ca đêm, câu hỏi khó nhất không phải xe chạy được bao xa, mà là sạc vào lúc nào cho an toàn khi bạn ngủ ban ngày, và làm sao để lúc tan ca vẫn còn đủ pin về nhà. Bài này giúp bạn xếp lịch sạc theo ca làm, chứ không theo lịch của người đi làm giờ hành chính.
Xe máy điện đi làm ca đêm: vì sao lịch sạc phải khác
Người làm giờ hành chính thường cắm sạc buổi tối, sáng ra rút. Người làm ca đêm không theo được cách đó: buổi tối là lúc bạn đang trên đường đi làm, còn ban ngày lại là lúc bạn ngủ. Nếu bắt chước kiểu “về nhà là cắm, ngủ dậy là rút”, bạn sẽ thành người sạc pin khi không ai thức để trông, điều mà mọi hướng dẫn an toàn đều khuyên tránh.
Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên là: chỉ sạc khi có người tỉnh táo ở gần. Có thể là chính bạn, hoặc người nhà đang ở nhà và biết cách rút sạc khi có dấu hiệu lạ. Phần còn lại của lịch sạc được xếp quanh nguyên tắc này.
Nếu bạn đang cân nhắc thuê xe cho cả tháng làm đêm, bài thuê xe máy theo tháng cho người đi làm ca đêm nói về chọn xe và hợp đồng. Bài này chỉ tập trung vào chuyện pin.
Sạc xe điện khi làm ca đêm: chọn khung giờ nào
Với phần lớn người làm đêm, khung giờ hợp lý nhất là sau khi ngủ dậy buổi chiều. Một ngày điển hình có thể như sau:
- Sáng sớm tan ca, về nhà. Dựng xe, để pin nghỉ, chưa cắm sạc ngay khi pin vừa chạy xong còn ấm.
- Ngủ bù buổi sáng đến trưa. Lúc này không sạc, vì không ai trông.
- Ngủ dậy buổi chiều, cắm sạc. Bạn tỉnh táo, đang ăn uống, chuẩn bị đồ đi làm, có thể nhìn qua pin và bộ sạc vài lần.
- Rút sạc trước khi ra khỏi nhà. Sạc đầy thì rút, không để cắm mãi rồi đi.
Nếu nhà có người ở nhà ban ngày, họ có thể trông giúp lúc bạn ngủ, nhưng hãy chỉ cho họ cách rút phích và những dấu hiệu cần để ý: pin nóng rát, mùi khét, tiếng lạ, đèn báo lỗi. Chỉ dùng bộ sạc đi kèm xe, cắm thẳng vào ổ tường, đặt trên nền cứng, khô, thoáng, xa rèm và giường.
Còn chuyện cắm sạc ở nơi làm việc, ví dụ phòng bảo vệ hay bãi xe nhân viên, thì phải hỏi rõ người quản lý trước. Cách hỏi và những gì cần thỏa thuận có trong bài xe máy điện cho người đi làm: sạc ở cơ quan. Trong ca đêm, đừng cắm sạc ở chỗ bạn không thể quay lại xem thường xuyên.
Giữ pin dự phòng cho chặng về lúc khuya
Chặng về là chặng khó nhất. Lúc ba bốn giờ sáng, các tiệm sửa xe, cửa hàng có ổ cắm hầu hết đã đóng, đường vắng, ít người qua lại. Nếu hết pin giữa đường lúc ấy, bạn gần như không có chỗ nào để sạc nhờ, và việc dắt xe điện nặng một quãng dài vào giờ đó vừa mệt vừa không an toàn.
Vì vậy, hãy coi chặng về là chặng phải có pin dư, không phải chặng chạy vét:
- Đi thử tuyến vài lần vào ban ngày để biết mỗi chiều đi về tốn khoảng bao nhiêu vạch pin trên đồng hồ của chính chiếc xe bạn thuê.
- Đặt cho mình một mức tối thiểu khi bắt đầu ca. Nếu lúc vào ca, đồng hồ đã gần mức đó, hãy tìm cách bổ sung pin trong giờ nghỉ (nếu nơi làm cho phép) hoặc chuẩn bị phương án khác cho chặng về.
- Không dùng xe chạy việc vặt giữa ca nếu chưa tính phần pin cho chặng về.
- Trời lạnh, trời mưa, chở thêm người hay đồ thì pin thường hao nhanh hơn, nên giữ dư hơn.
Biết đọc đồng hồ cũng quan trọng. Nhiều mẫu xe báo pin theo vạch, và vạch cuối thường tụt nhanh hơn vạch đầu. Bài đọc mức pin xe máy điện thuê trên bảng đồng hồ giải thích kỹ chuyện này.
Đi xe điện về khuya Hà Nội: chọn đường sáng, có chỗ dừng
Với người làm đêm, đường ngắn nhất chưa chắc là đường nên đi. Hãy ưu tiên trục đường lớn có đèn đường, có cửa hàng tiện lợi hoặc trạm xăng mở muộn, như các trục chính dọc Giải Phóng, Nguyễn Trãi, Nguyễn Văn Cừ hay Trần Khát Chân, thay vì cắt qua ngõ nhỏ, đường ven đê hay đoạn đang thi công tối om.
Nếu bạn ở bên Long Biên và làm ở nội thành, hãy chọn cầu cho xe máy như Chương Dương hay Vĩnh Tuy, và đi trên phần đường sáng, có nhiều xe cùng chiều. Người ở Đông Anh, Gia Lâm về khuya càng nên chọn đường quen, đã đi thử ban ngày.
Mấy thói quen an toàn khi đi đêm:
- Kiểm tra đèn trước khi ra khỏi nhà: đèn pha, đèn hậu, xi nhan đều sáng. Đèn yếu thì báo chủ xe ngay.
- Mặc áo phản quang hoặc gắn dải phản quang lên ba lô, mũ bảo hiểm.
- Chạy tốc độ vừa phải. Đường vắng dễ khiến mình tăng ga, nhưng xe điện chạy êm, người khác khó nghe thấy bạn tới.
- Báo cho người nhà giờ dự kiến về đến nhà.
Những lưu ý chung về tuyến về sau ca đêm cũng được tổng hợp trong bài thuê xe máy đi tan ca đêm: an toàn và tuyến về.
Mệt thì nghỉ, đừng cố về
Sau mười mấy tiếng thức, phản xạ chậm đi rõ rệt. Nếu thấy mắt díp lại, ngáp liên tục, hoặc không nhớ mình vừa qua ngã tư nào, hãy dừng lại ở chỗ sáng, có người, như trước cửa hàng tiện lợi. Uống nước, rửa mặt, nghỉ một lát rồi hẵng đi tiếp. Nếu quá mệt, gửi xe lại nơi làm và gọi xe về là lựa chọn an toàn hơn.
Khi pin hoặc xe có vấn đề
Nếu pin báo lỗi, sạc không vào hay xe tự ngắt giữa đường, hãy dừng hẳn ở chỗ an toàn, bật đèn cảnh báo nếu xe có, rồi liên hệ chủ xe. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00, nên các việc như đổi bộ sạc, kiểm tra pin nên hẹn trong khung giờ này, ví dụ vào buổi chiều sau khi bạn ngủ dậy.
Tóm lại
Dùng xe điện cho ca đêm hoàn toàn được, miễn là xếp lịch sạc theo giờ bạn thức, giữ pin dư cho chặng về khuya và chọn đường sáng. Xem thêm các bài trong chuyên mục xe máy điện và mục xe máy để chọn xe hợp với nhịp làm việc của mình.