Mở yên xe ga nặng tay là chuyện dễ gặp đúng lúc trời bắt đầu mưa ở một ngã tư Hà Nội: cần lấy áo mưa, lấy thêm mũ cho người ngồi sau, trong khi yên bật lên nặng hơn tưởng tượng hoặc xe đang đỗ nghiêng nên yên khó giữ. Điều đau nhất là để yên sập xuống tay. Bài này đi theo thứ tự: chọn chỗ đỗ, đứng bên nào, giữ yên bằng tay nào, lấy đồ một lần, đóng yên không kẹt tay.
Mở yên xe ga nặng tay: chọn chỗ đỗ và dựng xe vững trước khi chạm vào yên
Lúc vừa có mưa, rất dễ tấp vội vào chỗ không nên. Điều 18 khoản 4 liệt kê các vị trí không được dừng xe, đỗ xe, trong đó điểm c là “Trên cầu, trừ những trường hợp tổ chức giao thông cho phép” và điểm d là “Gầm cầu vượt, trừ những nơi cho phép dừng xe, đỗ xe”. Vì vậy, gặp mưa khi đang qua cầu Long Biên, Chương Dương hay Vĩnh Tuy, hãy đi hết cầu rồi mới tìm chỗ được phép đỗ xe máy để lấy đồ. Đừng dựng xe trên vỉa hè: Điều 77 khoản 1 viết “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.”
Trước khi chạm vào yên, dựng xe chắc trên nền phẳng. Điều 18 khoản 2 viết: “Khi đỗ xe, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được rời khỏi xe khi đã sử dụng phanh đỗ xe hoặc thực hiện biện pháp an toàn khác.” Bài không kết luận chân chống nào được tính là biện pháp an toàn khác; hãy đẩy nhẹ thân xe xem có nghiêng thêm không rồi mới nâng yên.
Đứng bên nào để thân xe không đè vào người
Không có bên đúng cho mọi xe. Hãy chọn bên thỏa ba điều: không sát dòng xe đang chạy, mặt đất phẳng và khô để hai chân đứng vững, và thân xe không nghiêng đè vào người. Xe dựng bằng chân chống nghiêng thì nghiêng về phía có chân chống; đừng dùng người để đỡ xe, nếu đứng bên đó mà thấy xe sát người thì lùi ra một bước hoặc sang bên kia. Với người nhỏ con, tầm với là chuyện cần tính trước: đứng gần xe, gập gối nhẹ thay vì kiễng chân hoặc cúi gập lưng.
Giữ yên bằng tay nào: gợi ý cho người nhỏ con và lúc nên nhờ người khác
Tay giữ yên nên là tay khỏe hơn, thường là tay thuận, có chỗ bám chắc; tay còn lại vươn vào lấy đồ và phải rút ra được ngay. Quan trọng hơn trái hay phải là vị trí: tay giữ yên đặt ở phần đuôi yên, bám vào mặt ngoài của yên, ngón tay không luồn vào khe giữa yên và thân xe, cánh tay hơi gập chứ không duỗi thẳng cứng. Nếu yên nặng so với sức tay, hoặc tay đang mỏi, đang ướt, đừng gắng giữ bằng một tay: nhờ người đi cùng giữ yên, hoặc hạ yên xuống từ từ, nghỉ tay rồi làm lại. Yên nặng không có nghĩa là bạn làm sai; nếu nặng hoặc khó giữ bất thường so với lúc nhận xe, hãy xem phần báo tiệm bên dưới.
Nhấc yên từ từ: mở khóa đúng thứ tự rồi nâng đủ rộng
Cách mở yên tùy xe: có xe dùng chìa, có xe dùng núm khóa thông minh, có xe có nút riêng, nên hỏi tiệm cách mở của đúng chiếc xe nhận. Sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho các mẫu như Vision hay SH Mode ghi các bước khá giống nhau: quay tay lái hướng thẳng về phía trước, vặn khóa điện sang vị trí SEAT, ấn công tắc mở yên rồi nhấc yên lên. Hãy theo sách hướng dẫn của đúng đời xe.
Khi yên đã bật, nâng bằng cả hai tay, không giật, đến mức vừa đủ thấy đồ cần lấy. Rồi buông tay từ từ, bàn tay vẫn để sát bên, để biết yên có tự giữ không. Nếu không, coi như suốt lúc lấy đồ yên phải được giữ bằng tay hoặc bằng người đi cùng, và đừng cho cả hai tay vào dưới yên cùng lúc.
Lấy áo mưa và mũ trong một lần, kể cả khi đang mưa
Biết trước cần lấy gì: áo mưa, mũ cho người ngồi sau. Lấy hết trong một lần để chỉ mở yên một lần, vì trời đang mưa thì mỗi lần nhấc yên là thêm nước vào chỗ để đồ. Áo mưa là lựa chọn thực tế: Điều 33 cấm người lái xe sử dụng ô (khoản 3 điểm c) và cấm người được chở sử dụng ô (khoản 4 điểm b).
Về mũ, Điều 33 khoản 2 viết: “Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách.” Nếu xe có móc giữ mũ dưới yên, sách hướng dẫn của hãng ghi: “Chỉ sử dụng móc giữ mũ bảo hiểm khi dựng xe”.
Đóng yên không kẹt tay: rút tay, ấn phần đuôi, thử nhấc nhẹ
Rút hẳn tay, ngón tay và tay áo khỏi mép yên và chỗ để đồ. Kiểm tra quai túi, góc áo mưa không thò ra ngoài, rồi gập yên xuống. Đặt lòng bàn tay lên mặt trên phần đuôi yên và ấn xuống cho đến khi yên khóa; sách hướng dẫn của hãng cũng ghi như vậy, rồi dặn nhấc nhẹ yên lên để kiểm tra đã khóa chặt chưa và cẩn thận không để quên chìa khóa trong hộp đựng đồ dưới yên. Sờ túi xem chìa còn đó không trước khi chạy.
Yên sập bất thường hoặc khó giữ: dừng lại và báo tiệm
Dừng việc nhấc yên và báo tiệm khi yên không giữ được ở vị trí mở dù đã nâng đủ, sập đột ngột, nặng bất thường, đã đóng mà nhấc nhẹ vẫn bật lên, hoặc có tiếng lạ khi mở đóng. Những dấu hiệu này có thể do nhiều nguyên nhân; bài không chẩn đoán, và bạn không nên tự chỉnh, tra dầu hay tháo bất cứ chi tiết nào ở yên. Hãy chụp ảnh hoặc quay clip ngắn lúc mở và đóng, ghi lại thời điểm, rồi gọi 0942467674 trong giờ tiệm mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Cách xử lý, đổi xe hay hỗ trợ ngoài giờ cần xác nhận trực tiếp; xem thêm mục sự cố khi thuê xe.
Dưới yên của chiếc xe bạn nhận có chỗ để vừa mũ và áo mưa hay không là câu nên hỏi tiệm ngay lúc nhận xe; bài không biết xe cụ thể nào có và rộng hẹp ra sao. Sách hướng dẫn của hãng dặn tập lái ở nơi an toàn để làm quen với xe; với yên cũng nên làm tương tự: tại chỗ nhận xe, nhờ nhân viên chỉ cách mở, tự mở và đóng hai lần, nhận ra yên nặng hay nhẹ, có tự giữ không.
Tóm lại: đỗ đúng chỗ, tay khỏe giữ yên, lấy đồ một lần, rút tay rồi mới đóng. Xem thêm các bài khác về xe tay ga và chuyên mục xe máy. Thông tin chung về luật, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng; nguyên văn có tại cổng thông tin của Chính phủ và mục quy định giao thông.